Үйлес дыбыстар – қатар келген дыбысына әсер етіп, күңгейлеп тұратын дыбыстар. Ү.д. ықпалынан құтылу үшін күңгейлеп тұрған дыбыстан аулақ, басқа жерге қойып, айтып көру керек. Мыс., «қас екең сау күнде
Үзілетін қаріптер – араб қаріптерінің сөз басы, сөз ортасы, сөз соңына байланысты таңбалануы себепті өзінен кейін қаріпті қабылдамайтын, тіркеспейтін қаріптер: а, д, р, з, о, ұ, у, е. Үзілетін қаріпте
Ү дыбысы – жақтың қысаң ашылып, тілдің жоғары көтерілуі арқылы жасалады, тілдің тік қалпына қарай қысаң дауысты дыбыс; ерін доғалданып тұрады, еріннің қатысына қарай ерін дауысты дыбыс; тіл ауыз қуысы
Ү әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <ү> фонемасы Үү әрпімен берілген. Латын графикасына негізделген қазақ жазуының тарихында 1929-1940 жылға дейін <ү> фонемасы /Үу/ әрп
Ұяң харіфтер – дауыс та, жай дыбыс та бар, бірақ дауысты дыбыстарға қарағанда дауысы аз болатын ұяң дыбыстардың харіфтері. Ұяң харіфтер өзара екіге бөлінеді: 1) ымыралы харіфтер, 2) ымырасыз харіфтер.
Ұяң дыбыс – дауыс та, жай дыбыс та бар, бірақ дауысты дыбыстарға қарағанда дауысы аз болатын дыбыстар: ж, з, л, м, н, ң. Қатаң дыбыстарға сәл дауыс қосылса болғаны, қатаң өзгеріп, ұяң болып шыға келед
Ұлттық тіл – ұлттың ауызша және жазбаша түрдегі қарым-қатынас тілі. Ұ.т. – халықтың ұлт болып қалыптасу кезеңдерімен және мемлекеттігімен байланысты тарихи категория. Территориялық тұтастығы, экономик
Ұлттық әліпби (акад. Ә.Қайдари нұсқасы) – қазақ тіліні төл дыбыстары (кірме қоспасыз) негізінде дайындалған әліпби үлгісі. Ұ.ә. қазақ тілінің дыбыс құрамын түгел қамтиды (фонетикалық деңгей), үндесім
Ұйғыр латын әліпбиі – 1928 жылдың ақпан-наурыз айларында «Кәмбәғәлләр авази газетінде ұйғыр әліпбиінің латын негізіндегі бірқатар жобалары жарияланды. Сол жылдың сәуір-мамыр айларында 1-ші ұйғыр лингв
Ұйғыр жазуы – б.з.д. І ғасыр мен б.з. ІХ ғасырларда бастау алатын ежелгі ұйғыр тайпалары пайдаланған ұйғыр тілінің жазуы. Ұйғыр тілін жазу үшін әр алуан жазу жүйелері қолданылды: көне Ұ.ж. – VIII-