Халықаралық тілдер – әртүрлі мемлекеттерде тұрып жатқан халықтардың өзара қарым-қатынас құралы ретінде пайдаланатын тілдер. Пиджин, лингва франкадан (бірнеше тілдің араласып сауда жүйесіне қолданылаты
Хакас жазуы – түркі тілдерінің шығыс бұтағының хакас-алтай тобына жататын хакас тілінің жазуы. Хакас әліпбиі кирил графикасы негізінде 1924 жылы жасалған, дегенмен одан бұрынырақта әліпби жасауға әрек
Х дыбысы – тілшік пен тіл түбінің бір-бірімен жуысуы арқылы жасалатын тілшік, жуысыңқы тербеліссіз (қатаң) дауыссыз дыбыс. Дәл жазылуындай оқылмай, қазақтың қ фонемасына жуық оқылады (хат-қат, халық-қ
Х әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <х> фонемасы Хх әрпімен берілген. Базалық латын әліпбиінің құрамына бұл әріп шамамен б.з.д. VII ғасырда пайда болған. Ағылшын тілінд
Футарк – герман және скандинав руналық әліпбилерінің ортақ атауы. Ф. ұғымы үлкен руналық әліпбидің алғашқы алты таңбасынан шыққан: f, u, þ, a, r, k. Ф. ұғымы арқылы уақытына, халқына қарамастан кез ке
Фузиялық тілдер – фузия құбылысы кең таралған тілдер. Бұл – бірнеше грамматикалық, синтаксистік немесе семантикалық мағынаны білдіру үшін бірыңғай флективті морфеманы қолдану арқылы агглютинативті тіл
Фрикатив дауыссыздар – дыбыстау мүшелерінің (тіл алды, тіл ұшы, тіл арты) жуысып, ауаның сүзіліп шығуынан жасалатын дауыссыз дыбыстар.
Француз жазуы – француз тілінің латын әліпбиіне негізделген жазу. Француз әліпбиінде 26 латын әріптері (бас әріптер мен кіші әріптер) және диакритикалық белгілер қолданылады. Диакритикалық әріптер (ол
Форманта – дыбыс тембрін құрайтын және дауыс тонының жиілілік деңгейімен байланысты сөйлеу дыбыстарының акустикалық сипатын білдіретін фонетикалық термин. Бұл құралды ең алғаш 1894 жылы неміс физиолог
Фоноскоп (грек. «phone» – дыбыс, «skopeo» – бақылаймын) – термині бірнеше ғылым саласында қолданылады. Тіл білімінде дыбыстардың өзгеруін, дыбысты айту барысында беттегі қимыл-қозғалысты бақылайтын ас