Цифр (араб. ﺭفﺹ) – сандардың нақты мағынасын беру үшін қолданылатын таңбалар жүйесі. Бастапқыда Грекияда атикалық нөмірлеу болды, яғни 1, 2, 3, 4 сандары таяқшалармен белгіленді. Б.з.д. ІІІ ғасырда ат
Циркумфлекс (ˆ) (латын. «circumflexus» – иілген) – диакритикалық белгі және компьютерлік таңба. Көптеген тілдерде дауыстылардың үстінен қойылып, дыбыстың ұзақтығын білдіреді. Түрік тілінде дауыстылард
Цахур жазуы – нах-дағыстан тілдік семьясының лезгин тобына жататын цахур тілінің жазуы. Орта ғасырларда Ц.ж. араб аджам-әліпбиіне негізделген. 1934-38 жылдары латын графикасында болды. Одан кейін 1990
Ц дыбысы – тіл ұшы, африкат (жабысыңқы), дауыс желбезегінің (дауыс) қатысына қарай тербеліссіз (қатаң) дауыссыз дыбыс. Тіл ұшы үстіңгі күрек тіске нық тиіп, шапшаң айтылады (екі мүше бұл фонеманы айтқ
Ц әрпі – кирил әліпбиінің әрпі. Бұл әріп т+с деген екі дыбыстың қосындысынан тұрады. Кирил графикалы әліпбилерде <ц> фонемасы /Ц/ әрпімен берілсе, латын графикасына негізделген әліпбилерде ол /С/ әрпі
Һалаж әліпбиі – түркі тілдерінің оңтүстік-батыс тобының оғыз тобы, оның ішінде шығыс оғыз топшасына (бір деректерде алтай тілдері тобы қарлұқ тобының қарлұқ-ұйғыр топшасына) енетін тілдерге жататын
Һ дыбысы – көмей арқылы жасалатын дауыссыз дыбыс. Дауыс желбезегі бейтарап қалады (тербелмейді), дауыс желбезегінің (дауыс) қатысына қарай тербеліссіз (қатаң) дауыссыз дыбыс. Одағайларда және кірме сө
Һ әрпі – қазіргі қазақ әліпбиінің әрпі. Кирил графикалы әліпбилерде <һ> фонемасы Һ әрпімен берілген. Базалық латын әліпбиінің құрамына бұл әріп шамамен б.з.д. VII ғасырда пайда болған. Ағылшын тілінде
X-SAMPA (ағылш. Extended Speech Assessment Methods Phonetic Alphabet) – аудармасы «сөйлеуді бағалаудың кеңейтілген фонетикалық әліпбилік тәсілі» дегенді білдіреді. ASCII символдары арқылы (7-биттық ко
Хұсайынов Көбей Шахметұлы (1945-2018) – тілтанушы ғалым, филол. ғыл. док. Қазақ мемлекеттік университетінің роман-герман бөлімін бітірген. Тіл білімі институтының аспирантурасында оқыған. 1971 жылдан