Сол жақ шынтағыңызда жұлдызшалармен әшекейленген қарақоңыр шам.

Атақты тарихшы Ибн Халликан «Шам елінің ғұламалары жиналған мәжіліске кіріп келді.

Жетпістен асқан шығында Шам өңіріне келіп, Алеппо билеушісі Сейфуддауланың қамқорлығында болғанда ол күнкөріске одан күніне 4 күміс дирхем алып тұрған.

Әл-Фараби 941 жылы жасы 70-ке келгенде Шам өңірінің Дамаск қаласына бағыт алады.

Эфирі алты-ақ сағат болып қысқарып, техникасы тістегеннің аузында, ұстағанның қолында кеткен, филиалдары облыс әкімдеріне кіріптар күйге ұшыраған, Алматыдағы кейбір қазір өндірілмейтін көне шам ілінген телестудиялары мұражайға ұқсаған телерадиокорпорацияны Ғалекең аз уақытта заманауи, жасампаз, танымал медиа ұйым етіп түрлендірді.

Аттар ақын Шам, Мысыр, Құддыс, Бағдат секілді мүмін мүсілімге мәлім шәріптерді ғана емес, көргені көп көнекөзі, айтары анық ақылманы бар ауыл, аймақты түгел аралағанға ұқсайды.

Таңғалған әлгі кісі мұның мәнін сұрағанда, «Мен жаңа мемлекет ісімен айналысып отырған едім және алдымда жанып тұрған шам да қазына мүлкі болатын, ал қазіргі шаруа екеуміздің жеке басымызға қатысты болғандықтан, өз қаражатыма алып қойған майшамымды жақтым.

Сынақтардан сүрінбей өткен бозбала он беске толар — толмастан мұсылман әлемінің ең үлкен қалалары, өнер мен білімнің басты ордалары саналатын Шам мен Бағдатқа, Алеппо мен Басраға жол тартады.

Бақталастары билік тізгінін ұстаған дөкейлер мен дінба­сыларға ақынның үстінен жазылған домалақ арыздарды қарша боратып, соңына шам алып түседі.«Қайырымды қаланың» қайырсыз билігінің шатағы көп шабармандары шайырды таяққа жығып, қаладан қуып тыныпты.

Шығармада әбден тозған, шаршаған, жиырма жылдан бері шам жанбаған үйі әбден ластанған суретшіден көршілері жиіркенеді.

Шам бар ма?

– Шам бар.

– Шам болғанмен, керосин жоқ.

Әуелi сол кезде өртенiп тұрған басты мiндет – ұлт азат­тығын мұрат тұтқан, сол жолда жұдырықтай жұмылып жұмысқа кiрiскен аздың алдындағы өз ақылмандары – ел ағаларының артынан шам алып түседi.

Мені желтоқсаншы жастардың қамқоршысы, қорғаны, жанашыры деп соңымнан шам алып түсті.