«Қазақтың бүкіл руларын тізіп жазған», «Қазақты ерекше халық етіп көрсеткен», «Бәріміз бір совет халқы болдық, мұндай зерттеулер не үшін керек?», «КПСС-тің ұлт саясатына қарсы», т.б.

Сол бойда Совет Одағының Қорғаныс министрі Андрей Антонович Гречкоға космонавтар отрядына қазақ жастарын қабылдау жөнінде арнайы хат жазбақ боп отырды да, кенет Бауыржан Момышұлы екеуінің арасындағы кикілжің есіне түсіп, сәл тосылып қалды.

Кейін Қонаев Бауыржан Момышұлын Совет одағының Батыры атағына ұсынғанда Бас хатшы Брежневтің алдында «Черезь мой труп» деп осы Гречко ескі кегін ұмытпай, қасарысып отырып алған-ды.

Ол Совет одағы бойынша жан баласына жалынан сипатпаған МИГ-терді тізгіндеп, ұршықтай үйіріп ала жөнелген ұшқыр ойлы ұшқыш ретінде мойындалса да, одан әрі еркін самғап көтерілуіне жол жабық болды.

Баяғы өжет мінезіне басып: «Совет Одағына қызмет етемін», – деп устав бойынша ізгі ниетін білдірген болды.

– Ғаббас-жан, ей, әлгі сұмырай Солженицынның «Совет Одағының билік жүйесі, Сталин 110 миллион адамды қырды» дегенін оқығанда «есектің миын жеген жәдігөй!» деп күле салып едім, одан кейін алаяқ Хрущев ХХ съезде: «Сталин 10 миллион адамды «халық жауы» деп жазықсыз құрбан қылды!» деді, құдай-ау, бәрі өтірік екен ғой?!

Бұрын Абайдың атын, еңбегін азшылық қана білетін болса, совет үкіметі тұсында оның тамаша шығармалары қалың көпшіліктің өз қолына барып тиді.

1993 жылы Совет үкіметі құлаған бетте Шортанбай жыраудың 175 жылдығын тойладық.

Баукеңе батыр атағын беру туралы ұсынысты естіген Совет одағының маршалы Андрей Гришко деген бейшара: «Только черезь мой труп!» – деген дейді.

Ол заман Совет Одағының дәуірі болғандықтан, Әзірбайжанда орыс тілін еркін меңгердім.

Ұлдың еңбек жолының аяғы Совет өкіметінің ыдырау жылдарына тұс келді де, тәуелсіздік жылдары өсірген малының қызығын көре алмай, өмірден озды.

Екінші дүниежүзілік соғыста Совет армиясының қатарында болып, неміс әскерінің қолына түсіп, тұтқын болған қазақ жауынгерлерінің саны аз емес.

Құсекең өзінің теледидарға келуі жайлы баяндағанда оны көгілдір экранға баулыған ұстазы, өмірден ерте кеткен Совет Масғұтовты аса бір жылылықпен еске алады.

Совет Масғұтовтың «Көгілдір экран – өмір айнасы» деген оқулық кітабы қолымнан түспейтін.