Петра сделалось главным пунктом меновой торговли с Хивой, Бухарой, Ташкентом и мало по малу на луговой части берега Ишим село смешанное население из переселившихся бухарцев, ташкентцев и наехавших из внутренних губерн татар, преимущественно из городов Казани, Касимова и среди которых русские составляли только военный отряд» (Л.Кузнецов., «Краткий исторический очерк Петропавловска Акмолинской области»).

Соғыс аяқталған соң 1946 жылдың мамыр айына дейін Аустрия, Румыния, Чехословакия, Венгрия жерлерін картаға түсіруші отряд құрамында болып, осы жылдың күзінде туған жеріне аман-есен оралады.

Жазушы шеберлігінің тағы бір қыры табиғат құбылыстары мен тұрмыстық жағдайларға қатысты тіркестерді образды қолдана білуінен көрінеді: «түксиген қабағынан қыраулы қыстай кәрін төгіп», «өкпе-ашуын толғай кетті», «Жейхұн өзеніндей тасыған жыры үшін», «тұсаған жылқыдай өрісіңді кеңіттірмей» («Алмас қылыш»), «тұншыға безерген дүние», «алтын тұғырға қонған ақ сұңқардай», «безек қаққан ұшқыр ойы», «кермиық сар дала өлік тәрізді үрейлі, моладай азынаған суық», «бозғылт шөл», «сала құлаш көк құрыш алдаспандар», «аш бүркіттей шүйілді», «қанжардай тырнағымен жыртқан қанды көз барыстай», «нардай қара айғыр», «қазандай қара дулыға», «ақ көбік атып, долдана тасыған өзен», «жұдырықтай тастар», «кәрі бүркіттей тұғырда отырып қалған қарт жырау», «қамыс құлақ, бөкен сан жүйрік», «құлан қомдас бота тірсек сүлектен жаратылған будан» («Жанталас»), «төңірек сандықтан суырған гауһар тастай жалт-жұлт ойнап ғажайып сәулетті түрге енді», «сүмбілдей сәйгүлік жүйрік», «шайқала ырғалған жорға», «қайыңның безіндей берік, қазан тастай шомбал, төртбақ келген біреу», «есік пен төрдей, ай табанды жайма жал қаракөк айғыр», «кескен қара томардай келте қара сұр жігіт», «суық кекесін», «лақа бас, білектей жуан, қайрақ тас түстес тау жыланы», «бас бүйендей өлексесін салбаң еткізіп топ еткізді», «қардай опырылып ат үстінен құлап түсті», «қышқаштай жабысқан темір саусақтар», «шойындай ауыр шомбал дене», «құлаштай сілтеген қамшы», «боз торғайдай кішкентай болғанмен, биік ұшар халқым бар еді», «өзен жыландай сумаң қағып ағады», «сүмбідей сұлу бедеуінің үстінде қорғасын құйған құлжа асығындай берік отырған жас жігіт», «көзінде бір сәуле жалт етті де, кенет үрлеп сөндірілген білте шам жарығындай жоқ болды», «бие сауымындай кеңесу», «күншығыс жақты сынық тағадай қоршай көмкерген кәрі Қаратау алыстан қара қошқылданып көрінеді», «екі көзі оттай жайнап, күре тамыры білеудей болып, кең тамағы торғай жұтқан қурай жыланның көмейіндей ісіп кетті», «бәйгеге шапқан жүйріктей, жыр желісінен маңдай тері бұршақтап ақты», «сүйек тиген төбеттей ұпайым түгел деп өз бетіне кетпейді», «жаңа туған айдай толықсыған Арқаның жас сұлуы», «мысықтың мұртындай түксиген сирек қасы», «салпы ерінді аузын қисаңдата шайнағанда саршұнақтың құйрығындай жіңішке ұзын мұрты едірең-едірең ете қалды», «жараланған қасқырдай тіпті долданып алды», «мұрты ұйқыдан оянып керілген мысықтың құйрығындай тікірейе қалды», «аңшы қуып жеткен еліктің лағындай зәресі ұшып, тостағандай көзі шарасынан шыға жаздай жаутаңдаған», «арбаған жыланға таяған торғайдай жақындай берді», «жағалтайды ілген қара бүркіттей», «жаңа туған қозының елтірісіндей қара қошқыл бұп-бұйра шаш», «сүліктей қара су жорға», «кәрі қылыш – карательный отряд» («Қаһар»).

Отряд құрамының біраз бөлігі Люкенвальд барлау мектебінде оқыған еді, қазақ жерінде кеңестерге қарсы көтеріліс ұйымдастырып, басқа да қажетті үгіт-насихат жұмысын жандандыра түсуі тиіс еді.

Мемлекеттің барлық аймақтарынан 330 санитарлық отряд пен 41 600 медициналық қызметкер Хубэй провинциясына көмектесуге аттанды.

Қазақтың кең даласында баяғыдай маңдайы жылтыраған урядник, найзасы қылтыңдаған карательный отряд көрінді.

Отряд құрамына алынған жауынгерлердің біразы Луккенвальде барлау мектебінде оқып, Кеңес өкіметінің алашордашыларға жасаған қиянаты жайлы мол мағлұматқа қанықты.

Сол кезде мен өзімнің отряд командирі болғаныма қатты қуандым.

Одан Созақ операциясын «табысты» аяқтаған жазалаушылар Сарысу, Талас аудандарына екі-екіден коммунистік отряд жіберіп, көтерілісшілерді іздестіреді.

1942 жылы 27-30 қараша аралығында ғана НКВД-ның нұсқауымен 11-атқыштар дивизиясының капитаны Ф.Накин басқарған отряд қарақшыларға қарсы күрес деген сылтаумен Черек шатқалындағы ауылдарды бүтіндей отқа орап, қарттар мен әйелдерді, балаларды атып, тіпті жөргектегі нәрестелерді де өртеп жіберді.