Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«монтажный»
мон-таж-ный
м - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, ерін-ерінді, тоғысыңқы о - дауысты, жуан, ашық, еріндік, тіл арты н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты ж - дауыссыз, ұяң, тіл ұшы, жуысыңқы н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы ы - дауысты, қысаң, езулік, тіл арты й - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тілшік, жуысыңқы
1 құжат табылды
-
М.Е. ТАУБАЛДИЕВ, С. ҚҰЛМАНОВ. ТІРКЕСТІ ТЕРМИНДЕРДІ АУДАРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ (Қазақ тележурналистика саласының материалдары негізінде)
Мысалы, орыс тіліндегі «монтажный лист» тіркесті термині қазақ тіліне «монтаждау парағы» → «монтаж парағы» → «монтажпарақ» түрінде аударылып қолданылады.
Демек, орыс тіліндегі «монтажный лист» тіркесті терминінің қазақ тіліндегі баламасы ретінде қолданылып жүрген «монтаждау парағы», «монтаж парағы», «монтажпарақ» тіркесті терминдері өз алдына жеке-жеке мағына береді.
Сонымен қатар орыс тіліндегі «монтажный лист» тіркесті термині қазақ тілінде «монтаж беті» және «монтаж парағы» деп аударылып, оларға мынадай екі түрлі анықтама беріледі: «Монтаж беті – түсіріліп біткен және тираждауға дайын фильм мазмұнының қысқа әдеби жазбасы.
Қорыта айтқанда, орыс тіліндегі тіркесті терминдердің қазақ тіліндегі баламаларына қатысты мынадай мәселелер туындайды: 1) бір сөздің бірнеше нұсқада аударылуы («эффект» – «эффект», «әсерлілік», «әсер»; «нелинейный» – «сызықсыз», «жүйесіз», «гибрид» – «будандасқан», «будан», «аралас», «гибридтік», «пленка» – «таспа», «үлдір»; 2) орыс тіліндегі «-н- жұрнағы + -ый/-ая/-ое жалғауы» үлгісінің түрліше аударылуы: а) -лық/-лік жұрнағымен («рекламный текст» – «жарнамалық мәтін»); ә) -лы/-лі жұрнағымен («линейный монтаж» – «сызықты монтаж»); б) -лау/-леу қосымшасымен
Қорыта айтқанда, орыс тіліндегі тіркесті терминдердің қазақ тіліндегі баламаларына қатысты мынадай мәселелер туындайды: 1) бір сөздің бірнеше нұсқада аударылуы («эффект» – «эффект», «әсерлілік», «әсер»; «нелинейный» – «сызықсыз», «жүйесіз», «гибрид» – «будандасқан», «будан», «аралас», «гибридтік», «пленка» – «таспа», «үлдір»; 2) орыс тіліндегі «-н- жұрнағы + -ый/-ая/-ое жалғауы» үлгісінің түрліше аударылуы: а) -лық/-лік жұрнағымен («рекламный текст» – «жарнамалық мәтін»); ә) -лы/-лі жұрнағымен («линейный монтаж» – «сызықты монтаж»); б) -лау/-леу қосымшасымен («монтажный лист» – «монтаждау парағы»); в) - дегі/-дағы қосымшасымен («эфирные помехи» – «эфирлік бөгеуілдер»); г) -дың/-дің ілік септік тұлғасымен («телевизионный эффект» – «теледидардың әсерлілігі»); ғ) ілік септік тұлғасының нөлдік формада қолданылуымен («рекламный ролик» – «жарнама ролигі»); 3) орыс тіліндегі «-ск- жұрнағы + -ий/-ая/-ое жалғауы» үлгісінің түрліше аударылуы: а) -лық/-лік жұрнағымен («дикторский текст» – «дикторлық мәтін»); ә) -лы/-лі жұрнағымен («ритмическая верстка» – «ырғақты верстка»); б) нөлдік формамен («ромбическая антенна» – «ромбы антенна»); в) сипаттамалы түрде («дикторский текст» – «диктор оқитын мәтін»); 4) орыс тіліндегі «-ов- жұрнағы + -ый/-ая/-ое жалғауы» үлгісінің түрліше аударылуы: а) -лық/-лік жұрнағымен («текстовая информация» – «мәтіндік ақпарат»); ә) -лы/-лі жұрнағымен («световая реклама» – «жарықты жарнама»); б) сипаттамалы түрде («закадровый текст» –«кадр сыртындағы мәтін»); 5) орыс тіліндегі «не- приставкасы + түбір + -н- жұрнағы + -ый/-ая/-ое жалғауы» үлгісінің түрліше аударылуы: а) -сыз/-сіз қосымшасымен («нелинейный монтаж» – «сызықсыз монтаж»); ә) сөз алдынан келетін бей- қосымшасымен («нелинейный монтаж» – «бейсызық монтаж»); б) -лық/-лық жұрнағынан кейін емес болымсыз көмекші етістігінің келуімен («нелинейный монтаж» – «сызықтық емес монтаж»); 6) тіркесті терминнің біріккен сөз ретінде аударылуы