Жиналыста сөйлеп, мерзімді басылымға бірлі-жарым мақала жазумен шектелмей, сала-сала бойынша түбегейлі зерттеулер жүргізуіміз қажет деп сенген академик-ғалым Жетісу өңірінің арғы-бергі тарихын, мәдениетін, археологиясын, жер байлығын, қазақ жұртының, өзге этностардың, әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін жариялап тұратын «Туған өлке – Родной край» деген журнал шығарып жүргенін айтқан болатын.

Қайнар көзі ұлт көсемі Әлихан Бөкейханның 1903 жылы «Киргизский край» атты кітапқа кірген қазақтың тарихы мен рухани өмірі жайлы зерттеу (С.

Орыстар өлкені «Киргизская край» деп атағандықтан мен өзімді алғашында қырғыздардың арасында жүрмін деп ойладым.

Жеке қор иесінің қолында мұнымен қатар Петропавл қаласында шыққан, губерниялық «Мир труда» газетінің 1921 жылғы – 88, осы басылымның 1921,1923 жылдары Ақмолада жарық көрген – 60, Омбының «Сибирский Вестник» газетінің 1918 жылғы – 15, Петропавлдың «Приишимье» газетінің 1916 жылғы – 1, «Ленин туының» 1944 жылғы – 1, Ақмоланың «Наша деревня» газетінің 1926 жылғы – 31, Петропавлдың «Наша деревня» газетінің 1926, 1927 жылдарғы – 47, Омбының «Советский Сибирінің» 1921 жылғы – 18, Петропавлдың «Ишимский край» газетінің 1912, 1913 жылдарғы – 9, «Степная звезданың» 1926, 1927 жылдарғы – 93, Омбының «Степной крайының» 1897 жылғы, Орынбордың «Степная правда» газетінің 1923 жылғы, Петропавлдың «Юный степняк» газетінің 1923 жылғы нөмірлері, «Советская степь» газетінің Орынбордағы 1924 жылғы – 120, Қызылордадағы 1927, 1929 жылдарғы – 158, Алматыдағы 1929, 1930, 1931 жылдарғы – 47, Петропавлдың «Смычка» газетінің 1927, 1930 жылдарғы – 232, Омбының «Акмолинские ведомостиінің» 1915 жылғы 11 саны сақталып келген.

Қоғамдық кеңес мүшесі қатарында саясаттанушы, тарихшы Данияр Әшімбаев, Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының тарихнама, деректану және заманауи әдістеме бөлімінің меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Гүлбану Жүгенбаева, журналист-жазушы Владислав Владимиров, Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының кеңес дәуіріндегі Қазақстан тарихы бөлімінің ғылыми қызметкері, PhD докторанты, жас ғалымдар кеңесінің төрағасы Алмас Жүнісбаев, «Туған өлке» («Родной

Бүгінде Ж.Молдағалиев атындағы облыстық кітапхананың сирек кітаптар бөлімінде сақтаулы тұрған «Урало-Каспийский край (Уральская губерния и бывшие земля Уральского казачьего войска и Уральская область) Краеведческий справочник по истории, географии, экономике и быту русского население края» («Жайық-Каспий өлкесі», авторлары К.В.Данилевский мен Е.В.Рудницкий, Орал қаласы, 1927 жыл) атты кітапта ХХ ғасырдың басында Орал губерниясы аумағында болған оба ошақтары туралы төмендегідей мәлімет келтіріледі:

Америкалық ұлы жазушы Джон Донн: «Нет человека который был бы как Остров, сам по себе каждый человек есть часть Материка, часть Суши; и если волной снесет в море береговой Утес, меньше станет Европы, и также, если смоет край Мыса или Друга твоего; смерть каждого человека умоляет и меня, ибо я один со всем Человечеством» деп бекер айтпаған.

«Фотоқұжатта Омбы қаласында шыға бастаған ең алғашқы бейресми тәуелсіз «Степной край» газетінің ұжымы бейнеленіпті: үшінші қатарда, солдан оңға қарай төртінші тұрған жас Әлиханның бейнесі көзге оттай басылады.

Егер Әлиханның «Степной край» газетінде Петербор оқуы мен «Тобыл экспедициясынан» кейін Омбыға оралған 1895 жылдан 1897 жылға дейін қызмет істегенін ескерсек, бұл фотосурет 1895-1897 жылдары түсірілген болса керек.

Сол жылдары Орта Еділ өлкесінде (Средневолжский край – қазіргі Самара облысы) болып, 1936 жылы Ново-Илецк поселкесіне көшіп келген.

Мысалы, өткен жылғы «Омбы экспедициясы» барысында Алаш көсемінің 1896 жылдың қаңтарында Омбы–Ташкент теміржол желісін тарту жобасына қарсы шығып, өзінің ғылыми дәлелдерімен оның құрылысын тоқтатқаны туралы орыс географиялық қоғамының Батыс Сібір бөлімі жиналысының хаттамасы жарияланған «Степной край» газетінің 3 саны және осы басылымның мамыр айындағы санында «Письмо в редакцию» айдарымен берілген Әлиханның тағы бір мақаласы табылған болатын.«Омбы экспедициясының» материалдарында жазылғандай, Алаш көсемі Омбы-Ташкент теміржолы құрылысын жалғыз өзі тоқтатып, 1917 жылғы тарихи бетбұрысқа дейін елдің оңтүстік өңірі мен жалпы, Түркістан өлкесіне ұмтылған орыс келімсектерінің толқынын басты.

Бұл еңбекте Алты Алаш көсемінің ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасыр басындағы шым-шытырық тарихи оқиғаларға толы өмір жолы тек қана тарихи айғақ-деректерге, сол кезеңдегі «Наша жизнь», «Речь», «Сын отечества», «В мире мусульманства», «Мусульманская газета», «Сибирские вопросы» (С.-Петербор), «Сибирский вестник» (Томcк), «Степной край», «Киргизская степная газета - Дала уәлаятының газеті», «Иртыш», «Омич», «Голос степи» (Омбы), «Семипалатинский листок», «Сарыарқа», «Абай» (Семей), «Қазақ» (Орынбор), «Темірқазық» (Мәскеу) сынды мерзімді басылымдардың, «Новый энциклопедический словарь» (С.-Петербор) сынды энциклопедиялық басылымдардың мәліметтеріне, КСРО және ҚазКСР КГБ-сы, РФ ФҚҚ, ҚР ҰҚК-нің мұрағаттары құжаттарына, өзінің, туған-туысқандарының, «Алаш» қозғалысындағы үзеңгілестерінің, саяси, ғылыми әріптестерінің естеліктері мен жазбаларына сүйене отырып сипатталады.