Бірте-бірте рыцарлық жест, әрекет ерлердің қол алысуы қарекетіне ұласып, күнде көрсек те жапатармағай жапырлап қол алысатын болдық.

Мысалы: жест, мимика, яғни басын изеу немесе шайқау, қолмен түсіндіру, көзбен жанасу және т.б.

Крейдлин бейвербалды семиотиканы пәнаралық ғылым деп тауып, оның 10 түрін бөліп көрсетеді: паралингвистика (бейвербалды коммуникациядағы дыбыстық кодтар туралы ғылым), кинесика (жест туралы ғылым), окулесика (сөйлеу кезіндегі көз қимылы туралы ғылым), аускультация (коммуникация кезіндегі дыбыстарды қабылдау туралы ғылым), гаптика (тактильді коммуникация туралы ғылым), гастика (тамақ пен сусындардың таңбалық және коммуникативтік қызметі туралы ғылым), ольфакция (коммуникациядағы иістің рөлі), проксемика (коммуникация кеңістігі туралы ғылым), хронемика (коммункация уақыты), системология (коммункация процесіндегі объектінің рөлі туралы ғылым) [2, 32].

Осы бөлініс бойынша кинесиканың өзі іштей: ым («мимика»), ишарат («жест»), дене қалыбы («поза») деген түрлерге ажыратылады.

Мақалада айтылған талдауда көшбасшының халықпен тікелей қарым- қатынасы, коммуникативті үдерістің сәтті өткені, тыңдаушымен диалогының көрінісі интонация, жест, бет әлпетінің қосымша әсер етуші құрал ретінде қолдануы байқалды.

Мысалы, шуылы көп әрі жоғары болатын кейбір зауыт, фабрика цехтарында адамдар қарым-қатынасы сөзсіз, тілсіз (қимыл-қозғалыс (жест) көмегімен) жүріп жатады.

Жазушы шығармашылығындағы кейіпкер психологиясының экспрессивті – эмоцияналды сөздермен ашылуы олардың сөйлеген сөздері арқылы, іс-әрекеттері, ішкі монолог, психологиялық диалогтар, ым-ишарат, жест, бет құбылысы, дене қозғалысы, психологиялық пейзаж, параллелизм, деталь, портрет, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі талдау, өзіндік таным, түс көру, сандырақтау, күлкі, жылау, сыр ашу және т.б.

Ғалым инклюзивті білім беруде жұмыс істеу үшін педагог өзін-өзі жетілдірумен үнемі айналысуы керек, мысалы, инклюзивті білім беру үшін құзыреттіліктерді, осы саладағы қажетті білімді және дағдыларды (мысалы, жест тілі немесе қол қимылы) алу керек деп атап өтті.

Жеке оқу бағдарламасын құра білу және мамандандырылған әдістерді қолдана алу (мысалы, жест тілі, Брайль шрифті, баламалы қарым-қатынас әдістері) жұмысы педагогтардың инклюзияға дайындығының маңызды көрсеткіштері болып табылады.

Көбінесе мимика, жест сияқты паралингвистикалық құбылыстармен бірге беріледі.