Іздеу нәтижесі

Корпус көлемі: 5 305 құжат, 5 141 391 сөз

«да»

да

д - дауыссыз, ұяң, тіл ұшы, тоғысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты

4675 құжат табылды

  1. Молдияр Ергебеков. Тобырлық сана

    Расында да, бұл өте қызықты нәрсе, өйткені тобыр деген сөзді, ұғымды үнемі естігенімізге қарамастан, Қазақстан ғылымында тобырға байланысты зерттеулер жоқ, яғни Қазақстанда "тобыр бар ма?

    Сондықтан да бүгінгі тақырыбымыз әрі тобырға байланысты, әрі көрермен, ғалым, әріптестерімізге ой тастау, бәлкім, бұл жайында зерттеу жасарсыз деген сияқты, әрі көпшілік қауымға тобыр деген ұғым жайлы ой қалыптастыру.

  2. Ермек Аманшаев. Ібіліс пен Адам

    Топырақтан, саз балшықтан жаратылса, не көз тоқтатар ұсқыны, не белін тіктер ұстамы да жоқ шығар?

    Аузы, ұрты жағы тағы да ашық есік…

    Ауа да жоқ, су да жоқ, қан-сөлсіз бос, қуыс сүлде…

    Жаратушымыздың: «ізбасар көмекші жараттым» дегендегісі осы болса, оны да көрелік.

    Тағы да шарпыды.

    Ібіліс оны от жалынымен тағы да бір лаулата шарпып еді, саз топырақ бұрынғыдан қатая түскендей болды.

    Осы да жетер.

    Қастық жасамаса да, ретін тауып, өз құдіретін, кейде, тіпті, көрегенділігін, білгіштігін жарқырата көрсету.

    Сөйтіп, өз маңыздылығын тағы да бір рет баса таныту.

    Бұл құдіреті күшті, оттан жаралған, құрметі де, дәреже бағы мен сән-салтанаты да жарасқан Ібіліс болса, саз балшықтан иленген адамсымаққа үлкен басымен қалай иілмек?

    Жаны да жоқ, тәні де жоқ, қуыскеуде…

    Өйткені Ібіліс Адам жаратылғанға дейін періштелер мен жындардың арасындағы ең құрметтісі де, қаһарлысы да еді, ақыл-пайымы, құдірет күші, әлеуеті жағынан оған ешкім тең келмес еді.

  3. Қайым-Мұнар ТАБЕЕВ. Дерегі көп, керегі жоқ Желтоқсан

    М.Шаханов: Республика Жоғарғы сотына сұрау салып, мәселенiң бұл жағын да сұрап көрдiк.

    Оның да ақиқаты ашылар.

    Барлығы да жердегі қардың үстінде отырды.

    Мен жақын жерде тұрған офицерге болған жағдайды айтып едім, ол жалт қарады да, «Ладно, мы сами разберемся!

    1989 жылы Мұхтар Шахановтың тапсырмасымен комиссияның үш сарапшысы ауылына әдейі іздеп барғанымызда, бізбен жолығудан да қашып, тығылып қалған болатын.

    Оралға ұшақпен апаруға да рұқсат бермей, ақыры тауар таситын поезбен жөнелтеді.

    №4 қалалық емхананада медбике болып істеген С.Биекенованың мына сөзінен дәрігерлердің расында да, қазақтарға қырын қарағанын аңғарамыз.

    Алматы дәрiгерлер институтының студентi Кенжегүл Молданазарова да 18 желтоқсан күнi әскерилердiң ойранына тап болған.

    ҚазПИ-дің студенті Бақытгүл Мырзағазина да 17 желтоқсанда алаңда болғаны анықталып, оқудан шығарылады.

    Бұл аталған қыздардың барлығы да Желтоқсан құрбандарының ресми санатына енбеген.

    Ол жас балаға да белгілі.

    Куәлар да табыла кеткен.

    Қасында меданықтама да тұр.

    Одан басқа да, қоғам білмейтін сорақылықтар жетіп жатыр еді.

    Медеуге бара жатқан ЛАЗ-695 автобусына да «Роща» аялдамасында тапаншадан оқ жаудырған А.Чумичкин деген біреу ұсталды.

    Соттағы әріптестерінен прокуратура да қалыспады.

    Олар бар-жоғы 16 мен 21 жас арасында болса да, қылышынан қан тамған отаршылдық режимге қарсы шығып айтарын айта білген, алаш арыстарының рухын жалғастырған ұрпақтың көшбасшылары!

    Тарихи құндылықтан ада, бүгінгі ұрпаққа қажеті жоқ сүреңсіз тастарды сүріп тастап, орнына халық жүрегіне жақын тұлғалардың асқақ бейнелерін қондырсақ айшықты Алматының рухы бұдан да айбаттана түсері хақ!

  4. Қуат Қайранбаев. Құштарлық

    Осы орайда, әріптесіміз, қазақ теле-радио журналистикасының қара нары, бүгіндері 80-нің сеңгіріне көтеріліп отырған Құсыман Игісін ағамыз мамандығын да, өзі ұнататын кәсіпті де жаңылмай тапқан деп айтуға болады.

    Ғұсыман ағамыз да өмірдің соқтықпалы-соқпақты жолдарынан өте жүріп, қаламгерлікке қадам басқан екен.

    Арман қалада туысым тұрмақ, танысым да жоқ.

    Бұл жолы да суретшілік өнерім көмектесті десем болады.

    Ол да менің талпынысымды байқаған болуы керек, теледидарда бірлесіп хабар дайындауға шақырды.

    1974 жылы Советтің өзі жүргізген «Мың да бір рахмет!» атты хабарында алғаш рет экранға шықтым.

    Иә, аз ғана уақыт бірге қызмет жасап үлгерсе де, өзі өнеге тұтатын ұстазының жолын жалғастырған Құсыман аға «Мың да бір рахмет!» хабарын «Атамекен» деп өзгертіп, ұзақ уақыт бойы жүргізгені жұртшылық жадында.

    «Бұл ауқымы жағынан әрқайсысы бір көркем фильмнің уақытына пара-пар, мазмұны тұрғысынан деректі повестке бергісіз, адамдардың қиын да қызықты тағдырын арқау еткен, көрерменді бірде жылатып, бірде күлдіре отырып, сан жылдар бойы бір көруді арман еткен адамдарды сахна төрінде табыстырған, ұлттық дәстүр мен салт-сананы оятып, ұрпақ жалғастығын ұлықтайтын, жастарды отансүйгіштік рухқа шақыратын хабарлар еді.

    1976 жылы республикалық теледидардың «Құрдастар» деп аталатын жастар редакциясына бас редактордың орынбасары болып келіп, келесі жылдан бастап жеті жыл бойы бас редактор қызметін атқарған Құсыман Игісін мұнда да көптеген ігі істердің басында тұрғанын білеміз.

    Қазақ руханиятын өрге сүйреген Камал Смаилов, Ғаділбек Шалахметов, Сағат Әшімбаев, Шерхан Мұртаза, Марат Сандықбаевтар қандай да құрметке лайық.

    Эфирге хабар дайындаумен қатар, қолынан қаламын тастамаған Құсыман Игісін бүгіндері сексеннің сеңгіріне шықса да шығармашылығынан айнымағанына куә болдық.

  5. Ғалымқайыр МҰТАНОВ. Әл-Фараби Біріккен Ұлттар Ұйымын басқарар еді

    Осы жиында сөз алған БҰҰ Бас Хатшысының орынбасары Фабрицио Хохшильд-Драммондтың: «Егер әл-Фараби қазіргі заманда өмір сүрсе, онда сөз жоқ Біріккен Ұлттар Ұйымын басқарған болар еді», деуі Ұлы ұстаздың әлемдік деңгейдегі беделінің бүгінгі заманда да теңдессіз биік екендігін дәлелдейді.

    Мерейтойлық жылда атқарылған ұлы ұстаз мұрасын ұлықтауға арналған шаралардың бастамасы алдағы уақытта да өз жалғасын табары сөзсіз.

    Әлем әл-Фарабиді бұрынғыдан да тереңірек таныды.

    Сондықтан да отандық ғылым мен білімді әлфарабилік биіктікке көтеру стратегиялық мақсатымызға айналуға тиіс.

    Діни нанымнан ғылымды ажыратып алып, жеке қарастыру жолдарын түсіндірген ғұламаның Жаратушыны ақылмен тану идеясы бүгінгі заманда да өте өзекті.

    Әл-Фарабидің пайымдауынша, «Қоғам мемлекетсіз бола алса да, мемлекет қоғамсыз бола алмайды».

    Тану бар да, сол таным негізінде тәлім алу бар.

    Ендеше, алған тәлімді іс жүзіне асыру да керек қой…

    Талай ғасырлардан бізге жеткен өркениет философы әл-Фарабидің ілімі ешқашан өз маңызын жоғалтқан жоқ және жоғалтпайды да.

    Осы орайда тек адами капитал ғана емес, жаңа технологияларды туындататын зерттеу оқу ошақтарының да атқаратын рөлі ерекше.

  6. Досмұхамбет КІШІБЕКОВ . Қазақтың бүкіл тұрмыс-тіршілігі – философия

    Біз Сізді «Қазақтың қазыналы да қайратты, абыройлы да айбатты қариясы» деп бейнелеуге бейімбіз.

    Сауалымызға қысқа да нұсқа түрде жауап берсеңіз.

    Олар да азық іздеп шарқ ұрады, олар да ұя салып, өз ұрпағын асырайды.

    Әрине, адам да әу баста жабайы болды.

    Сол балалық, жастық шақтағы өмірден алған сабақтарыңыз да ғұмыр бойы өз пайдасын тигізген шығар?

    Қабығы қалың болған соң, аязға шыдамды болады да, бұл қауынның құны қыстың күні қатты көтеріліп кетеді.

    «Қолың қимылдаса, аузың қимылдайды» деген бар ғой, бала болсам да, еткен еңбегімнің нәтижесіз емес екенін жақсы түсінетінмін.

    Сол бір кездердегі аштардың аянышты халі мен қасіретті жүздерін көзіме елестетпек түгілі, айтқым да келмейді.

    Әрине, сондай күтім болған соң, қауындарым да ғажап боп өседі.

    Оқуы бір жылдық, машықтандыруы да бір жыл екен.

    Абырой болғанда, менің тоғызыншы, оныншы сыныптарда оқып жүргенімде бастауыш сыныптарға сабақ бергенім туралы құжатым да бар екен.

    Сонда да қабылдады.

    «Халықтар достығы», «Құрмет» ордені мен медальдарыңыз да жеткілікті көрінеді.

    Өзіңізді білетін жұрттың айтуы бойынша, міншіл де, сыншыл да емес, нағыз шыншыл адамсыз.

    Екіншіден, еркіндіктен, кеңдіктен туған өлең‑жырларының, даналық сөздерінің астарында жатқан сұрапыл сырлар да тұнып тұрған философия!

    Үшіншіден, туыстық, құдандалық қарым‑қатынастардың алуан түрлі жол‑жобаларының да әлеуметтік қана емес, философиялық мәні үлкен.

    Өкінішке қарай, біз бүгінгі ұрпақ сол Абайымызды да түсіндіре алмай жатырмыз ғой.

    Бәрін болмаса да, бірталайын ұққан.

    Сіз өзіңіздің біліміңіз бен білігіңіздің арқасында АҚШ-қа, Италияға, Жапонияға, Франция мен Түркияға да барғансыз.

    Асты да, үсті де байлық.

    Алла аман қылса, жүз жастың да бір биігіне ту тігіп отырарсыз, әлі!

  7. Ауыт МҰҚИБЕК. Қазақты іздеген ақын

    Тұмаға бұл тақырыпта да ешкімге дес берген емес.

    Оның туған жерінен безіп, жат жұртқа тентіреп кетуінің себебін Тарлан ақын: «Қалғаным жақсы ма еді мұнан да өліп, Сенбесек, бәріне де күмәнді едік.

    «Болсам да осынау елге өгей, бөтен, Өзіңді өз пиғылың демейді екен.

    Туысым жоқ болса да бұл қалада, Секілді тұрғынының бәрі туыс.

    Батырдың анасы деп сені халық Қолпаштап жүрген шығар, мүмкін о да», дегізіп, көңілін жұбатады қайран Тұмаға!

  8. Ұмтыл Зарыққан. ҮРЕЙ ТОЛЫ ҮЙДІҢ ҚҰПИЯСЫ

    Өткен шақты аласұра аңсау да, болашаққа келсін-келмес барлау жасап, қол сұғуда жоқ.

    Олардың өткені де, болашағы да қазір, қазіргі уақыттың болмысы.

    Сол арпалысты толқынның ішінен біз жас шайыр Бауыржан Майтайды да көріп қаламыз.

    Өлеңнің баяндау желісі қысқа да нұсқа.

    Болашақта да солай болмақ.

    Оның бұл тақырыбы, жырлау аясы тұтас бір кең тынысты поэмаға жүк болуы да ғажап емес.

    Ғасырлар бойы соққан жел бұл үйді әбден тоздырды, үй туралы аңызды да соққан жел өзімен бірге ұшырып әкетеді де, бұл үй баяғы үрей құшағында қала береді.

    Осындай ақын да, оқушы да болжап болмайтын аңдаусыз сәттен соң атты адам кері бұрылып құйғыта шабады.

    Олар бұрын асқақ таулардың да арқасын қажаған, Қажаған да жара салған, Жараға біздер жол деп ат қойдық.

  9. Абылай ЕСІМБАЙ. Жарым

    Онсыз да көжек секілді қорқып отырған Жарымның ащы айқайды естігенде жаны қалмады.

    Жарым өзін аз да болса жеңілдеп қалғандай сезінді.

    Асханада да жоқ.

    Май да, нан да тастай.

    Жарым кішкентай болса да, ағасының сол бір күйін оңай аңғарушы еді.

    Сонда да болса өтірік айтуға мәжбүр.

    Сонда да ашуы қайтпаған Ожар: Тұр, деп гүр етті.

    Тіпті, Сынықты да алып кетер ме еді.

    Сонда да болса келгеніне мың да бір шүкір.

    «Баланы еркелете берме, бетімен жібермесеңші, отағасы-ау» деген анасын да ренжітпейді.

    Бұлар да күтті.

    Анасы да жарым.

    Ол да бұл ырың-жырыңнан мезі болғандай.

  10. Ә. ҮМБЕТӘЛИЕВ . Ең көне аспап немесе Ықылас музейі

    Елбасы Н.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында қобыз, домбыра, сыбызғы, сазсырнай және басқа да дәстүрлі музыкалық аспаптармен орындауға арналған маңызды туындылар топтамасын «Ұлы даланың көне сарындары» жинағын басып шығару қажет екенін айтып өткен.

    Алғашқы жылдары халық музыка аспаптары музейін ұйымдастыру барысында белгілі этнограф, музейдің ашылуына тікелей мұрындық болған Өзбекәлі Жәнібековтың бастамасымен қазақ халқының ұлттық аспаптарын ғана емес, көршілес республикалар (ТМД) мен әлем халықтарының аспаптарын да жинақтау көзделіп, оларға арнап экспозиция залдарын жабдықтау жұмыстары жүргізілген болатын.

Нәтиже жылдамдығы: 1.82 сек.