Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«варианты»
ва-ри-ан-ты
в - дауыссыз, ұяң, кірме дыбыс а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы и - жіңішке, қысаң, езулік, қосарлы/кірме әріп а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы ы - дауысты, қысаң, езулік, тіл арты
69 құжат табылды
-
Берікбай САҒЫНДЫҚҰЛЫ. ҚАЗАҚ АТАУЫ ҚАЙДАН ШЫҚҚАН?
«Қазақ» сөзінің құрамындағы з дыбысы қатаң с-ның ұяңданған варианты екенін ескерсек, екі тұлғаның түбірі де – Қас.
-
Самат ӨТЕНИЯЗОВ. КӨМЕКОВТІҢ ШОҚАНЫ
«Приложения», «Варианты и разночтения» бөлімдері жаңа мерейтойлық басылымға енбейтін болған соң әрбір томның көлемі кішірейді.
-
Ақжол ҚАЛШАБЕК. Мархабат мәнзелдес мақамдар
«Дат, қазақтар» «Оян, қазақ» пен «Мен қазақтың» яки «Қалың елім, қазағым, қайран жұртымның» 2000 жылдардағы микро варианты ғой.
-
Аманқос МЕКТЕП-ТЕГІ. «ЖІГІТ» СӨЗІНІҢ ТҮП-ТӨРКІНІ
Жалпы, «д» мен «т», сол сияқты «с» мен «з», «б/п» мен «м» бағзы тілімізде бір дыбыстың фонетикалық екі варианты екеніне мысал жетерлік.
-
Қайрат Сәки. Тарханның баласы
««Пәлсапа» сөзінің философияны «фалсафа» деп арабша айтылу варианты екендігіне қарамастан, «пәл» деген – «жақсы сөз», «сапа» деген – «сапалы» деген мағынаны білдіреді және сапалы сөз Құдайдан ғана шығады», – дейді.
- Байынқол ҚАЛИҰЛЫ. Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?
-
Байынқол ҚАЛИҰЛЫ. ІІ. Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?
Бір сөздің қанша варианты болса, сөздікке олар сонша рет қайталанып алынып, әрқайсысына жеке-жеке анықтамалар беріледі, әрқайсысына екі-үштен мысалдар келтіріледі.
Осылардың әредік деген варианты екі мағынаға бөлініп, алты мысал берілген.
Бір сөздің фонетикалық үш варианты.
Екі варианттың біреуі таңдалынып, айталық, мәймөңке варианты (немесе керісінше) алынып, оның мағынасы, туынды тұлғалары сөздікке алынғаннан кейін, бұл сөздің жуан сыңары – маймөңке түбірін, осы түбірден жасалған маймөңкеле, маймөкелет, маймөңкелету, маймөңкелеу деген туынды тұлғаларды сөздікке алудың қажеті жоқ еді.
Әйтеуір абырой болғанда бұл сөздің марқабат варианты сөздікке алынбапты.
Ол «орын» әдетте мешіттің құбыла жағында, яғни Мекке жақта тұратындығы белгілі.Осы сөздің 15 томдықта мағрип, мағрыб, мақырап, михраб деген 4 варианты алыныпты.
Ал орфографиялық сөздікте бұлардың дұрыс варианты деп тәупиқ сөзі көрсетілген.
-
Байынқол ҚАЛИҰЛЫ. ІІІ. ӘДЕБИ ТІЛІМІЗ ҚАЛЫПТАСЫП БОЛДЫ МА?
12-ші томда осы сөздің лексикалық варианты – сарыалақаз < tadorna tadorna (?) сөзі тағы алынып, ол үш мағынаға бөлінген.
Бәрін қоссақ, бір құрттың 7 атауы (варианты) болып шығады.
Жағлан//жағдан – бір сөздің 2 түрлі фонетикалық варианты (л ~ д).
-
Серікбай ҚОСАН. «Қозы Көрпеш – Баян сұлу» жырының Абай нұсқасы
Расында, эпостың Потанин – Коншин көшірмелері (Абай нұсқасы) 1884 жылы қағазға түскен болса, арада 40 жыл өткенде М.Әуезов өзі «Жанақ – Бейсенбай» варианты атаған дәл осы жыр нұсқасын 1924-1925 жылдары Семей облысының тұрғыны Уәйіс Шондыбайұлы деген әнші-ақынның орындауынан жазып алған.
Зерттеуші эпостың бұл қолжазба нұсқасын «Н.Я.Коншин варианты» деп атауды ұсынады.
-
Қали СӘРСЕНБАЙ. Ақаңның аманаты
«Жолаушының жолды қоңыры» күйінің екі варианты Төлеген Момбековтің тартуында халық күйі деп шықты.