Іздеу нәтижесі

Корпус көлемі: 5 305 құжат, 5 141 391 сөз

«бір»

бір

б - дауыссыз, ұяң, шұғыл, ерін-ерінді, тоғысыңқы і - дауысты, жіңішке, қысаң, езулік, тіл ортасы р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы

4241 құжат табылды

  1. Молдияр Ергебеков. Тобырлық сана

    Соңғы кезде тобыр деп қарапайым қоғамды кінәлау, барлық нәрсені бір тобырға жыға салу, осындай музыкамыз бар, өйткені тобыр бар деген сияқты көзқарастар айту, поэзиямыз неге дамымайды, өйткені тобыр қоғамбыз деген сияқты сондай бір кінәлаушылық үнемі естіп жатамыз.

  2. Ермек Аманшаев. Ібіліс пен Адам

    Ауа да жоқ, су да жоқ, қан-сөлсіз бос, қуыс сүлде… Бұл не болғаны? Әлде мен түсінбей тұрған бір кілтипан бар ма? Қайдам?

    Дегенмен бір шарпып жіберейінші! Қанша дегенмен, оттан жаратылдым ғой!

    Ібіліс кенеттен, аузынан от шашқан айдахардай жалынын лаулатып, топырақ мүсінді күйдіре-жандыра бір шарпып өтті.

    Ібіліс оны от жалынымен тағы да бір лаулата шарпып еді, саз топырақ бұрынғыдан қатая түскендей болды. Жарар!

    Шаруасы көп. Қай түкпірде жүрсе де, таңның атысымен күннің батысына дейін ойлайтыны, әйтеуір айласын асырып, жаратқанға бір қырсықтық жасау.

    Бір «үйлесімсіздікті», не «шектен шыққан құбылысты» тауып алып, оны Құдайдың бетіне салық ету. Қастық жасамаса да, ретін тауып, өз құдіретін, кейде, тіпті, көрегенділігін, білгіштігін жарқырата көрсету.

    Сөйтіп, өз маңыздылығын тағы да бір рет баса таныту. Өйткені ол түп-тұқиянында от жалыннан жаралған.

    Бір қабырғасынан Хауа анамызды жаратып, қосақ берді.

  3. Қайым-Мұнар ТАБЕЕВ. Дерегі көп, керегі жоқ Желтоқсан

    Бір жолы Тұңғыш Президенттің тікелей эфиріне осыншама адам жиналған.

    Жүз беттік тағы бір медициналық анықтамада Салттық қызмет көрсету комбинатының директоры Ғ.Күзембаевтың хаты қоса тіркелген.

    Төмендегі түсініктеме соның бір дәлелі.

    Нейро-трамватология бөлімінің меңгерушісі Рославцев ертеңінде ол жігіттің қайтыс болғанын айтты. 21 желтоқсанда ауыр жаралы тағы бір қыз қайтыс болды.

    Бір дәу солдат жанымызда жайбарақат тұрған қызды күректің қырымен басынан дәлдеп ұрды. Қыз құлап түсті.

    Соның алдында ғана Нарынқол ауданының бір жігітіне тұрмысқа шыққан ол ауыр аяқ еді. Қатты жарақат алған жас келіншек жедел жәрдем ауруханасына жеткізіледі.

    Бір кезде дәліздегі уақытша қамау бөлмесінің еденінде жатқан екі жігіт пен бір қызды көріп қалдым. Үшеуі де қимылсыз еді.

    Сол сәтте қасыма келген бір орыс офицері неғып жүргенімді сұрады.

    Соны бір байыптап көрейікші.

    Көп балалы отбасында туған, менің Болат деген ініммен бір мектепте оқыған.

    Бір құжатта жас жігітті ыстық құбырға кiсендеп таңып, сөткелеп қинағаны жазылыпты. Қасында меданықтама да тұр.

    Мына бір ресми құжат сол кездегі негізсіз үкім шығарған прокурорлар мен соттарды жауапқа тартуға жетіп жатыр деп ойлаймын.

    Сондай бір орталықтың басшысы И.Лобоченко былай деп жасырмай көрсетіпті: «Я попытался объяснить, что у меня нет мест, все камеры заполнены бродягами.

    Бейне бір «социалистік жарысқа» түскендей, бума-бума қылмыстық материалдарды топырлатып, соттарға үйіп тастады.

    Бір жиналыста Алматы қаласының Калинин аудандық прокуроры Мариям Кабденова жергілікті прокурордың бірі Желтоқсаннан кейінгі әрбір іс мұқият тексеруді, зерттеуді қажет ететінін ортаға салған кезде, Сорока айқайлап кеп бергенін еске алады.

    Оған мына бір апамыздың айтқаны дәлел.

    Жаңа заманға лайықты, Тәуелсіздікпен, Желтоқсанмен үндесетін композициялық заманауи ескерткіш керек! Қаламыздың орталығында ескерткіштер тұрғызатын ондай орындар жеткілікті. Қала тұрғындары мен қонақтары бәрі бірдей қиян шеттегі «Желтоқсан» паркіне бара бермесі хақ. Қазіргі Қазақстан-Британ техникалық университетінің теріскей сыртында бір топ кеңестік қызыл комиссарларға қойылған тас мүсіндер бар.

  4. Қуат Қайранбаев. Құштарлық

    Ал қалам мен қағазды өмірлік мұратына айналдырған журналист болу үшін бір ғана талпыныс жеткіліксіз екендігі де шындық.

    Сондықтан мектепті бітіргеннен кейін бір шамадан суреттерімді салып алып, «Алматы қайдасың?» деп тартып тұрмаймын ба.

    Алдымнан шыққан бір мұғалім училищеге шәкірт қабылдау мерзімі өтіп кеткенін, менің кеш қалғанымды айтып, келесі жылы келуіме кеңес берді.

    Осылайша, Құсыман Игісіннің 1966 жылдан 2006 жылға дейін жалғасқан 40 жылдық теле-радио журналисті ретіндегі қызметі басталған болатын. Құсекең өзінің теледидарға келуі жайлы баяндағанда оны көгілдір экранға баулыған ұстазы, өмірден ерте кеткен Совет Масғұтовты аса бір жылылықпен еске алады. Радиода қызмет жасап жүрсем де теледидарға аса қызығатын едім, дейді сол кездерді жадында жаңғыртып. Қазақтан шыққан тұңғыш дикторлардың бірі, қазақша-орысша мәтіндерді өзі жазып, оны жоғары кәсіби біліктілікпен көрерменге жеткізе алатын Сәкеңнін шеберлігіне сүйсінетінмін. Қолымыз қалт еткенде хабарлардың қалай дайындалатынын арнайы барып, көріп жүрдім.

    Ол да менің талпынысымды байқаған болуы керек, теледидарда бірлесіп хабар дайындауға шақырды. 1974 жылы Советтің өзі жүргізген «Мың да бір рахмет!» атты хабарында алғаш рет экранға шықтым.

    Содан бергі журналистік қызметім осы бір ғажайып әрі жауапты жұмыспен байланыста өтті.

    Иә, аз ғана уақыт бірге қызмет жасап үлгерсе де, өзі өнеге тұтатын ұстазының жолын жалғастырған Құсыман аға «Мың да бір рахмет!» хабарын «Атамекен» деп өзгертіп, ұзақ уақыт бойы жүргізгені жұртшылық жадында. Әсіресе, Алматының іргесіндегі Калинин ұжымшарынан, «Дегерес» кеңшарынан 1943 жылы Сталинградты қалпына келтіруге аттанған 7 сыныпты жаңа бітірген 88 қыз туралы, Дінмұхамед Қонаев дүниеге келген Бақанас ауданы, Жезқазған кеншілері жайлы түсірілген хабарлар «Атамекеннің» айтулы дүниелері еді.

    «Бұл ауқымы жағынан әрқайсысы бір көркем фильмнің уақытына пара-пар, мазмұны тұрғысынан деректі повестке бергісіз, адамдардың қиын да қызықты тағдырын арқау еткен, көрерменді бірде жылатып, бірде күлдіре отырып, сан жылдар бойы бір көруді арман еткен адамдарды сахна төрінде табыстырған, ұлттық дәстүр мен салт-сананы оятып, ұрпақ жалғастығын ұлықтайтын, жастарды отансүйгіштік рухқа шақыратын хабарлар еді.

    Бір әулеттен өрбіген төрт журналистің тізімін бүгіндері ағаның ұлы Ерлан Игісін абыроймен жалғастырып келеді.

    Жалпы, Құсыман Игісін жайлы, оның теле-радио саласында атқарған жұмыстары турасында сөз қозғайтын болсақ, жуық арада айтып тауыса алмайтынымыз даусыз. Қазақ Телерадио комитетінде еңбек еткен 42 жылдың жемісі ретінде «Зілзала», «Ел мен жер», «Қой жылының көктемі», «Тауқымет» атты деректі фильмдері өзі туып-өскен Тарбағатай жерінен сыр шертсе, «Атамекен», «Алтыбақан», «Арай», «Шаңырағыңыз биік болсын», «Дөңгеленген дүние», «Тіршілік», «Ғасырлар тоғысындағы Қазақстан», «Қара орман бауыр, қайдасың?!» топтамалары, еліміздің өнер қайраткерлері хақындағы «Есіңде ме сол бір кез?», «Жадыңда ма жастығың?» туындылары Қазақстан компаниясының «алтын қорында» сақтаулы.

  5. Ғалымқайыр МҰТАНОВ. Әл-Фараби Біріккен Ұлттар Ұйымын басқарар еді

    Бұл платформа заманауи фарабитану саласында халықаралық деңгейде ғылыми зерттеулер мен жобалар, конференциялар мен симпозиумдар, осы тақырып бойынша жарияланымдар мен мақалалар туралы ақпаратты бір виртуалды кеңістікте жинақтап, әлемдік фарабитанушыларға бірігіп жұмыс жасауға мүмкіндік тудыруда.

    Ойшыл еңбектерінен адамзат қандай тағылым алуы керек деп ойлайсыз? Адамзатқа ортақ ұлы тұлға әл-Фарабидің мерейтойы жылы әлем оның болмысын бүгінгі күннің танымы биігінен тағы бір таныды.

    Айта кететін бір жайт әл-Фарабиді дәріптеу кезінде ғұламаны тану арқылы соңғы жылдары көп елде Исламға деген оң көзқарас қалыптаса бастағанын байқап отырмыз. ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ ЖАСАУДА ҚАЗАҚСТАН 96-ОРЫНДА ТҰР. Ғылым мен технология қарыштап дамыған қазіргі заманда қоғамда әр-түрлі әлеуметтік қарама-қайшылықтар белең алғанын, адамзаттың рухани төмендеуі тенденциясын ескерсек, ізгілікті қоғамның құндылықтарын қайта жаңғырту мәселесі өте өзекті болып отыр. Шындығында, қазіргі уақытта елімізде дамыған азаматтық қоғам қалыптастыру үшін Әбу Насыр әл-Фарабидің қайырымды қоғам идеяларына қажеттілік туындауда.

  6. Досмұхамбет КІШІБЕКОВ . Қазақтың бүкіл тұрмыс-тіршілігі – философия

    Бір емес, бірнеше ұрпаққа атасыз.

    «Сен де бір кірпіш дүниеге, кетігін тап та, бар, қалан» деген Абай сөзінде осы өмірдің мәні де, сәні де тұрған сияқты Жетімдіктің ащы дәмін жас кезіңізден-ақ татқан екенсіз.

    Біздің кентке жете салып өліп кеткен бір келіншекті бауырындағы баласының еміп жатқанын көзіммен көрдім.

    Сол бір кездердегі аштардың аянышты халі мен қасіретті жүздерін көзіме елестетпек түгілі, айтқым да келмейді.

    Ол кісіден Әбіш деген бір бала қалды.

    Оқуы бір жылдық, машықтандыруы да бір жыл екен.

    Училищеге келмей тұрып, Самарқанда жүрген кезімдегі бір оқиға есіме түсіп отыр.

    Бірде, 1945 жылдың мамыр айында, орысымыз бар, белорусымыз бар, бір топ жігіт ұшақтың қасында әңгімелесіп тұр едік, әлдебір брезент киген шені жоғарылау біреу келді де: «Қане, ұшақпен ұшып, кім өнерін көрсетеді?» деді.

    Төртінші курста жүргенімде Еркін Өтешқызы деген қызға үйлендім. 1948 жылы «Социалистік Қазақстан» газетіне «аспирантураға бір орын бар» деген құлақтандыру шықты.

    Мен тәуекел етіп барып едім, бір орынға үш адам екен, жолым болып, түсіп кеттім.

    Оның белгілі бір себептері де бар.

    Олар басқа халықтар сияқты жер тырмалап, көкөніс өсірген жоқ, қыстауда ғана болмаса, сары жұрт болып бір орнына отырып та қалған жоқ.

    Мысалы, қазіргі кейбіреулер жаратпайтын «қалың мал» туралы, оның философиялық мән‑мағынасы туралы ғана жеке бір кітап жазуға болар еді.

    Мен өз саясатымызға орайластырып жауап бердім. 1978 жылы Жапонияда Хиросима университетінде бір сағаттай дәріс оқыдым.

    Кесенің түбінен құйылған шайды бір сағат ішуге тура келді.

    Сондайларға бір тоқтау болатын, ауыздық салынатын күнді күтемін. Қазақ елі өз Отанында өссе, өркендесе деймін.

    Алла аман қылса, жүз жастың да бір биігіне ту тігіп отырарсыз, әлі! Жақсылықта жүздесейік!

  7. Ауыт МҰҚИБЕК. Қазақты іздеген ақын

    Ақынның тағы бір тақырыбы арнаулар.

    Тұмағаның ел ескере бермейтін, нақтылап айтсақ, ескергісі келмейтін тағы бір қыры бар.

    Еуропа елдеріне барған бір сапарында Тұмаға кезінде Қытайдан қашып, Түркияға барған Алтай Оспан атты қазақпен кездесіп, оның өмірінен «Алтай Оспан» деген поэма жазып, оны 1985 жылы «Біздің Отан» деген газетке бастырыпты.

    Комунист Қытай өкіметінің қудалауына ұшыраған Шығыс Түркістан қазақтарының бір бөлігі Гималай асып, Түркияға босқаны туралы білмейтін қазақ жоқ.

    Шведтің бір жақсысы еңбегіңді, Шіркіндер қарауланып жемейді екен.

    Тумысынан қазақты сүйген жүрегі бір өңірмен шектелмеген.

    «Әлемдегі бар қазақ бір қазақ» деген ұстаным Тұманбай Молдағалиевтың бойында әуел бастан болған.

    Алтай Оспан есін жиып, тұрмысы түзелген бір сәтінде ұлын ертіп, Алматыға келіп қайтады.

    Барып ем мысық құсап қайран елге, Бейне бір ұқсап қайттым жолбарысқа» Алтай Оспанның ендігі арманы елге келіп өлу.

    Ауыр азап пен тозақты бір кісідей көрген қазақтар сол беті жат жұртта қалды.

    «Батқан соң тіршілікте бір кінәға, Арыла алмайды екен шіркін адам.

    Есіл Тұмаға туған жерден жырақта қалып, бүкіл өмірі қорлықпен, азаппен, сағынышпен қор болып өткен боздақтарды жұбатып қана қоймай, «Жігіттер, Қазақстанға қайтпайсыңдар ма, Бабалар рухына бір жылы сөз айтпайсыңдар ма?

  8. Ұмтыл Зарыққан. ҮРЕЙ ТОЛЫ ҮЙДІҢ ҚҰПИЯСЫ

    Бүгінгі бір шоғыр алға басар жастардың шығармашылығында сөз еркін өмір сүріп, поэзия еркін тыныс тауып, ой еркін қанаттанып, өзгеше ырғақ пен бітім сомдап жүлгеленіп келеді.

    Бауыржанның өлеңдерін оқып отырғанда осы бір құрсау санаңа қыл бұрауын батыра түседі. Өлеңдеріндегі ескен желдей еркін ағыс бірте-бірте сүйегіңе сіңіп, көзге көрінбес шеңгелімен жан дүниеңді түйрей бастайды.

    Сондықтан ба оның өлеңдері жеңілген көшпенділердің, иен даласының бір пұшпағынан оқыс оянған жаңа өркениеттің көк өрім, көк өскін бүршігі сияқты елес береді.

    Оның бұл тақырыбы, жырлау аясы тұтас бір кең тынысты поэмаға жүк болуы да ғажап емес. Әзірге жарық көрген бірнеше топтама өлеңдері соны меңзейтіндей.

    Ақынның «Үрейлі үй» топтамасының бір қайырымы ғана бұл.

    Бұрын бір ашқан есігің, бұрын бір қараған терезең, бұрын бір ойнаған аулаң сияқты таныс маң.

    Бұл қайталаулар мен риторикалық сұрақтар өлеңді өмірге, бүгінгі әуенге барынша жақындата түскенімен, ақын тура осы жерден кенет бұрылыс жасайды. Үрейлі үйдің тұсынан бір атты кісі «аспаннан аңға құйылған қырандай» шауып өтеді.

    Біздің кейіпкерге қарап, «кейіпкердің» тілінде сөйлейді, кейіпкер қанша талпынсада түсіне алмайды. Құтты бір саңырау адамның, сөйлеушінің ерін қыбырын аңдығаны сияқты дәрменсіз кейіпте қалады.

    Бірақ, бұл қауышу сананың тым алыс түкпіріндегі және тым биік нүктесіндегі бір сәттік, лездік қауышу болмақ.

    Бірде Стендальдың «Қызыл мен қарасын» оқып отырғанымда, шығарма ішіндегі бір дәруіштің айтқаны бар «Сөз адамға ойын жасыру үшін беріледі» деп.

    Омарғазы Айтанұлының «Табиғат философиясы» дастанының соңғы шумақтарында мынадай бір жол бар: «Өлең жолдары күреспен өседі».

  9. Абылай ЕСІМБАЙ. Жарым

    Жас жазушы анда-санда бір жазып қойып қарап жүрмепті.

    Бір ғажабы, ұрыстары еш бітпейді. Өзге үйлерге барса, бір-бірімен емен-жарқын сөйлесіп отырған ерлі-зайыптыларды көреді.

    Бір кезде анасының ащы дауысы шықты: Оңбаған… Бастан ұрғаның не?

    Бір уақта көзі ілініп кетті… …Оянса таң атып қалыпты.

    Тіпті, бір кезде көзден ғайып болды… Еңсесі езіле бастады. …Үй іші астаң-кестең болып кетіпті. Әр жерде домалап жатқан жарамсыз вазалар.

    Тек, бір шетте сары май тұр.

    Сол кезде бес жасар бала бір сәтте есейіп кетті.

    Жарым кішкентай болса да, ағасының сол бір күйін оңай аңғарушы еді.

    Тіпті, анасы мен әкесі бір-бірімен бір айдай мүлдем сөйлеспей қойған.

    Бар, бір кесе мұздай су әкеліңдер.

    Сонда да болса келгеніне мың да бір шүкір.

    Ағасынан ғаламат бір мейірім лебі есіп тұрды.

    Нұрлан егер бір жаққа шығатын болса анасынан сұранады.

    Жүрегінде күйеуіне деген бір түйір сезім қалмағандай. Сіз ше? Мені баяғыда ұмытты.

    Ал, әкелері үйге кіріп келгенде, анасы қуанғанын білдірмей, түсін лезде суытты: Сол салдақыңмен бірге болып келдің бе? Қой болды, деп Ожар «әңгіме бітті» дегендей әйеліне қолын бір сілтеп ауқат ішетін тамға өтіп кетті.

    Ожар болса ләм-мим демеді. Үн-түнсіз газет оқып отыра берді. Әйел үшін елеусіз қалғаннан артық қандай қасірет бар? Ажырасамын, деді Мира бір кезде.

    Осында аядай бір бөлмеде отыратын дәу доқтыр әйел бұған жиі ине салатын.

    Бір уақта күбір-күбір еткен дауыстар естілді.

  10. Ә. ҮМБЕТӘЛИЕВ . Ең көне аспап немесе Ықылас музейі

    Ахат қарттан Семейдегі бір мұғалімге, кейіннен ол мұғалімнен Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің ректорының қолына өткен. Өз кезегінде оқу орнының басшысы аспапты Шәкәрім өнерінің жанашыры болып жүрген меценат Медғат Құлжановқа табыстайды.

    Шеберлер залында бүгінгі таңдағы шеберлердің таңғажайып туындылары мен Ықылас атындағы халық музыкалық аспаптар музейінде екі жылда бір рет өткізілетін «Аңыз домбыра» республикалық байқауы жүлдегерлерінің аспаптарымен таныса аласыздар.

    Осындай бір үлкен іс-шара 2018 жылы Алматы қаласымен бауырлас қалалар Минск, Вильнюс және Будапешт қалаларынан келген өнерпаздардың қатысуымен өткен «Әлем халықтарының музыкалық аспаптары музей сахнасында» атты фестивалі.

Нәтиже жылдамдығы: 1.28 сек.