Бабамыздың мәңгілік мекені – Баб ас-Сағир зираты басына барғандағы ішкі сезімі, көңіл күйінен елге оралғаннан кейін де біраз уақыт арыла алмай жүрді.

Атап айтар болсақ, пайғамбарымыздың күйеу баласы, әрі төрт халифаның бірі – Әзірет Әлінің тікелей ұрпағы Ысқақ баб осында жатыр.

Шежіре-насабнамелерде Ысқақ баб хижра жыл санауы бойынша 150 жылдары осы өңірге келіп, Қаратаудың теріскейіндегі Қаракөз бұлағының басына қоныс тепкен екен.

Содан бері жергілікті жұрт ұлы шайхының жатқан жерін «Баб ата» атап кеткен» дейді, Созақ аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы Нұрғайша Балаубекова.

Жергілікті өлкетанушылардың айтуына қарағанда, Ысқақ баб кесенесі 1883 жылдар шамасында салынған десе, зерттеуші В.Колоссовский 1901 жылы Ысқақ баб кесенесіне 1025 жыл болғанын жазып қалдырған.

Жергілікті өлкетанушылардың айтуына қарағанда, Ысқақ баб кесенесі 1883 жылдар шамасында салынған десе, зерттеуші В.Колоссовский 1901 жылы Ысқақ баб кесенесіне 1025 жыл болғанын жазып қалдырған.

Жергілікті өлкетанушы Бекжан Көпжасарұлы: «Баб ата кесенесі бірі – үлкен, екіншісі – кіші екі бөліктен тұрады.

Ысқақ баб туралы зерттеу жұмыстары белгілі ғалымдар Колосовский, Аристов, Кастанье және жергілікті қаламгерлер М.Жәмеков, Д.Тұрантегінің еңбектерінде көрініс тапқан» десе, кесененің шырақшысы Ахмет Әнуаров қария, Кеңес дәуірінде кесенені жермен-жексен етуден сақтау үшін халық арнайы қойма жасап, астыртын күтіп-қараған, дейді.

Бағдат халифінің сарайында негізгі уәзірлер қызметін атқарған бізге аты белгісіз отырарлық кеңесшілерді, 32 діннің негізін білген Арыстан баб сияқты өз жерімізде қызмет атқарып, бірақ моңғол шапқыншылығынан кейін ұмытылғандарын ескерсек, Отырардан шыққан ғұламалардың өте көп болғанын, Орта ғасырларда Отырарда ғылымның өте жоғары деңгейде болғанын байқаймыз.

Бағдат халифінің сарайында негізгі уәзірлер қызметін атқарған бізге аты белгісіз отырарлық кеңесшілерді, 32 діннің негізін білген Арыстан баб сияқты өз жерімізде қызмет атқарып, бірақ моңғол шапқыншылығынан кейін ұмытылғандарын ескерсек, Отырардан шыққан ғұламалардың өте көп болғанын, Орта ғасырларда Отырарда ғылымның өте жоғары деңгейде болғанын байқаймыз.

1972 жылы 27 қарашада ҚКСР Минкеңесінің АБ-ы ҚКСР Минкеңесі жанындағы Бас архив басқармасы (БАБ) болып қайта құрылып, оның қарауына Орталық мемлекеттік архивтің ғылыми-техникалық құжаттары, ҚКСР кино-фотоқұжаттары мен дыбыстық жазбаларының орталық мемлекеттік архиві, 19 облыстық мемлекеттік архиві мен облыстық архивтердің 30-дан астам филиалдары берілді.

Министрлер кабинетінің 1993 жылғы 17 мамырдағы қаулысына сәйкес, БАБ Минкабинеті жанындағы Мұрағаттар және құжаттама бас басқармасы (Бас мұрағат басқармасы) 1993-1995) болып қайта құрылып, осы жылы 2 желтоқсанда басқарма туралы ереже бекітілді.

Шыр етіп дүниеге келгенде оның үнін әуелі Алла естіген, Сайрамда жатқан сансыз баб, Отырарда онсан баб, Түркістанда түмен баб, Бабтардың бабы – Арыстан баб, солардың жалғасы Қожа Ахмет Ясауи бабалары құлақ түрген.

Шыр етіп дүниеге келгенде оның үнін әуелі Алла естіген, Сайрамда жатқан сансыз баб, Отырарда онсан баб, Түркістанда түмен баб, Бабтардың бабы – Арыстан баб, солардың жалғасы Қожа Ахмет Ясауи бабалары құлақ түрген.

Шыр етіп дүниеге келгенде оның үнін әуелі Алла естіген, Сайрамда жатқан сансыз баб, Отырарда онсан баб, Түркістанда түмен баб, Бабтардың бабы – Арыстан баб, солардың жалғасы Қожа Ахмет Ясауи бабалары құлақ түрген.

Шыр етіп дүниеге келгенде оның үнін әуелі Алла естіген, Сайрамда жатқан сансыз баб, Отырарда онсан баб, Түркістанда түмен баб, Бабтардың бабы – Арыстан баб, солардың жалғасы Қожа Ахмет Ясауи бабалары құлақ түрген.

Бұған Домбауыл ғұрыптық кешені, Үкаша ата кесенесі, Әзірет Сұлтан тарихи-мәдени кешені, Жошы хан, Абат-Байтақ, Тектұрмас, Арыстан баб сияқты отыздан астам нысан жіктелді.

Сыр өңірінің Арал теңізі маңайындағы көнекөз қариялардың ақжолтай іске тілек қосып, бата бергенде лебізін «Ақиректе Арыстан баб..» деп бастайтыны бар.

Ұлы далаға мұсылман дінін таратушы Арыстан баб кесенесінің тарихи қатпары қалың Отырар жерінде жатқанын білеміз.

Көршілес Түркістан облысы аумағындағы баб кесенесі жайлы әркім-ақ біледі.

Аңыз бойынша Арыстан баб дүниеден өткен уақытта оның денесін өз жеріне қоймақ болған мұсылман баласы арасында келіспеушілік болған деседі.

Осының өзі осы өңірдегі қариялар батасында айтылатын «Ақиректе Арыстан баб...» сөзінің тектен-тек шықпағанын дәлелдеп тұрғандай.

Осы жерде өмірден озып, «Баб ас-сағир» қорымына жерленген.

Сонымен Ұлы ойшылдың денесі Дамаск қамалының Баб сағир (Кіші қақпа) қақпасының қасындағы зиратқа қойылды (Қазіргі кезде Дамаск қаласының ортасында).