Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«Этнолингвистика»
Эт-но-линг-вис-ти-ка
э - ашық, езулік, қосарлы/кірме әріп т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы о - дауысты, жуан, ашық, еріндік, тіл арты л - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тіл ұшы, жуысыңқы и - жіңішке, қысаң, езулік, қосарлы/кірме әріп н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы г - дауыссыз, тіл арты, ұяң, шұғыл, тоғысыңқы (жуысыңқы) в - дауыссыз, ұяң, кірме дыбыс и - жіңішке, қысаң, езулік, қосарлы/кірме әріп с - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, жуысыңқы т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы и - жіңішке, қысаң, езулік, қосарлы/кірме әріп к - дауыссыз, тіл арты, қатаң, шұғыл, тоғысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты
66 құжат табылды
-
Бағдан МОМЫНОВА, Үміт ӘНЕСОВА. ТІРНЕК-КӨРНЕК ӨНЕРІН ЗЕРДЕЛЕГЕН
Этнолингвистика нысаны материалдық лексиканы зерттеу жеке бір ұлттың, тұтасымен алғанда адамзат қауымының даму үрдісіне; көрші жатқан елдердің бір-біріне, тіпті тым алыс елдердің белгілі бір ұлт пен халықтың, этностың тұрмыс-тіршілігіне жанасатын тұстарын; сол арқылы тіліне тигізген әсерін анықтауға мүмкіндік береді.
-
Фаузия ОРАЗБАЕВА. АДАМГЕРШІЛІКТІҢ АҚ САРАЙЫ
Еңбек жолына көз жүгіртсек, талантты шәкірт университетті үздік бітіріп, аспирантураны аяқтаған соң, 1977 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының Тіл Білімі институтына (қазіргі кезде Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл Білімі институты) орналасып, оның Тіл мәдениеті, Лексикология, Этнолингвистика бөлімдерінде кіші ғылыми қызметкер, аға ғылыми қызметкер, бөлім басшысы, бас ғылыми қызметкер болып, қырық үш жыл бойы бір жерде тұрақты еңбек етуде.
Түркология ілімін дамыту барысында оқулық жазып, тарихи лексикология, сөздің этникалық тегі, этимология, этнолингвистика саласының негізін салған академик Әбдуәли Қайдар ұлттық сөздік қорды табиғат, адам, қоғам, ғалам, дүние кеңістігінде тарихи-семантикалық тұрғыдан талдап жүйелесе, ұлы ғалымның шәкірті Жамал Манкеева осы кеңістікті құрайтын материалдық лексиканың этномәдени сипатын, халықтың сөз мұрасының ұлттық рухани құндылықтарды сақтау мен дамытудағы маңызын, этнолексиканың танымдық негізін, тілдік бірліктердің лексика-семантикалық мәнін тарихи, этнолингвистикалық, антропоөзектік тұрғыдан қарастырады.
Профессор Жамал Айтқалиқызы тілтаным ғылымын психолингвистика, этнолингвистика, мәдениеттану, әлеуметтану, психология ілімдерінің тоғысында зерттеп-зерделей отырып, «тілді ұлттық ой-сана, дүниетаным, мәдениет, тарих, этностық рухты бейнелейтін таңба ретінде» лингвомәдениеттаным саласының шеңберінде қарастырады.
-
К.КҮРКЕБАЕВ. ҒАЛЫМДЫҚ ПЕН ҰСТАЗДЫҚТЫҢ ЕГІЗ ӨРІМІ
Өйткені зерделі ғалым тіл біліміндегі когнитивті лингвистика, лингвомәдениеттану, этнолингвистика, мәтін лингвистикасы, дискурстық тіл білімі сияқты іргелі бағыттардың тылсымға толы қадау-қадау жаңалықтары мен ізденістерін қазақ тіл білімінің бүгінгі даму тенденциясына сыналап болса да енгізіп келеді.
-
Мұрат БӨКЕНБАЙҰЛЫ. ҚОС ШЫНАР
Осы бағыттағы кешенді ғылымдар, атап айтсақ тіл тарихы, этнолингвистика лингвомәдениеттану, ономосиология, когнитивтік линвистика Ж.Айтқалиқызының атымен тығыз байланысты.
-
Жамал Манкеева. ОЛАР ҮШЕУ ЕДІ...
Академик Ә.Қайдардың қазақ тіл білімінде қалыптастырған тіл арқылы ұлт болмысын танытатын ғылыми мектебінің терең мазмұны, азаматтық-тұлғалық ұстанымдарының тұғырын белгілейтін тұжырымдамасының негізі еңбектерінде жан-жақты айқындалған: түбіртану, этимология, ономастика (Қаңлы:тарихи шежіре, 2003), паремиология (Халық даналығы, 2004), этнология (Қазақ қандай халық?, 2008), этнолингвистика («Қазақтар ана тілі әлемінде» атты үш томдық этнолингвистикалық сөздік, 2009-2013) т.б.
-
Байынқол ҚАЛИҰЛЫ. IV. Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?
Ғалым болғанда да, қазақ тілінің бір ғана саласының, айталық, грамматиканың, синтаксистің немесе фонетиканың маманы емес, оның лексикология, семасиология, фразеология, стилистика, лексикография, этнолингвистика, т.б.
-
Гүлсінай ИСАЕВА. Тіл білімінің жаңа туындысы
бірліктердің мазмұнын ашу арқылы түсіндіру тіл білімінің этнолингвистика саласына жатады.
Яғни тіл білімінің этнолингвистика саласы тағы бір ғылыми туындымен толықты.
Ғалымның сөз болып отырған зерттеу еңбегінің мынадай ерекше тұжырымдарын атап өтуге болады: – қазақ тіл ғылымының этнолингвистика саласы өзінің бастау тінін Ахмет Байтұрсынұлының еңбектерінен алады.
– тілдік деректерді диахрондық талдаумен қатар, синхрондық жолмен талдау әдісі де этнолингвистика саласына тән сипат.
Профессор Е.Жанпейісов 1994 жылы «Ана тілі» газетіне (№ 3, 20 қаңтар, 7-б.) «Этнолингвистика» тақырыбымен жариялаған ғылыми мақаласында «этнолингвистика өзінің бітім-болмысы, табиғаты жөнінен жалпы тарихи категория болып табылады.
Профессор Е.Жанпейісов 1994 жылы «Ана тілі» газетіне (№ 3, 20 қаңтар, 7-б.) «Этнолингвистика» тақырыбымен жариялаған ғылыми мақаласында «этнолингвистика өзінің бітім-болмысы, табиғаты жөнінен жалпы тарихи категория болып табылады.
Автор тіл ғылымының этнолингвистика мен әлеуметтік лингвистика салаларын қызметі мен қолданыс аясы тұрғысынан жан-жақты талдап, уақыт арақатынасы жағынан оппозициялық қосарлар қатарында алып қарауға болатынын айтады.
Бұл дербес екі сала диахрондық тұрғыда «негізінен тарихи мәнді, тарихтық сипаттағы тіл деректерін» қарастырумен қатар, «таза бүгінгі күннің жалпы қолданыстағы тілдік материалдарын» да зерттейтінін айта келе, осы синхрондық жолмен талдау әдісі этнолингвистика саласына тән сипат екенін айрықша білдірген.
Қорыта айтқанда, профессор Ербол Жанпейісовтің «Қазақ ескіліктері» атты ғылыми еңбегінің басты құндылығы ретінде этнолингвистика саласының теориясы және этнолингвистикалық талдаулары тың жаңалықтармен, маңызды этномәдени мәліметтермен толыққанын ерекше атап өтуге болады.
-
Өмірзақ АЙТБАЙҰЛЫ. ҒҰЛАМА КЕЛБЕТІ
Ерлік пен барабар осынау еңбек жолында ол көз тіккен мәселелерді мынадай тақырыпқа бөліп саралауға болады: 1) Лексикология, 2) диалектология, 3) этнолингвистика, 4) тіл құрылысы, 5) түркітану және алтаистика, 6) ғылым тарихы, 7) тіл саясаты, 8) ғылым жалғасы оқулық, т.б.
-
ЕЛБАСЫҒА АҒЫЛШЫН ТІЛІН ОҚЫТЫП, ӨЗІМ ДЕ КӨП НӘРСЕ ҮЙРЕНДІМ
Рухани қазыналарымызды жинақтап, сақтайтын ұлттық тілді халықтың тарихымен, мәдениетімен, ой-танымымен қоса тіл білімінде өріс алып отырған этнолингвистика, когнитивтік және психолингвистика, лингвомәдениеттану, лингвоелутану тәрізді тілдің құрылымдық және функционалдық жүйесінің кешенді үлгілерін айқындайтын ғылымдарының да пайда болуы заңдылық.
-
Ақабаева М.О.. МЕДИАМӘТІН - ӘЛЕМНІҢ МЕДИАБЕЙНЕСІН ЖАСАУШЫ НЕГІЗГІ ФАКТОР
Гумбольдт идеялары мен этнолингвистика теориясына негізделген.