Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«Семейство»
Се-мейство
с - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, жуысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы м - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, ерін-ерінді, тоғысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы й - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тілшік, жуысыңқы с - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, жуысыңқы т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы в - дауыссыз, ұяң, кірме дыбыс о - дауысты, жуан, ашық, еріндік, тіл арты
3 құжат табылды
-
Өскембаев Қ.С.. ХХ ҒАСЫРДЫҢ БАСЫНДАҒЫ ЗИЯЛЫ ҚАУЫМ ЖӘНЕ Ә. ЕРМЕКОВ
Ал бұл туралы Н.С.Смирнова: «Среди этих лиц – многочисленная родня Чокана Валиханова: его братья, егосвояк Муса Шорманов и другие, кто собирал материал для Чокана, азатем продолжали для Потанина, позже – семейство Султангазиных и Ермековых» - деп көрсетеді.
-
Таранов Б., Құлманов С., Шілдебаев Ж., . БИОЛОГИЯ ЖӘНЕ ЗООЛОГИЯ САЛАСЫНДА ЖИІ ҚОЛДАНЫЛАТЫН КЕЙБІР ТЕРМИНДЕРДІҢ ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ БАЛАМАЛАРЫ
Биноминалды (екіатау = түр атауы) атаудан жоғары тұратын қазақша таксондық дәрежелер қатарының орналасуы бойынша «туыстас» және «тұқымдас» атауларының мәні мен мағынасы таксондық дәрежелер қатарының қисынды орналасуы мен олардың атаулары нақтыланды: «түр = species = вид»; «тұқымдас = genus = род»; «туыстас = family = семейство»; «топ = ordо = отряд»; «тап = clasiss = класс»; «тек = phylum = тип»; «патшалық = kingdom = царство».
Түрдің сыртқы құрылысының ерекшелігін дәйекті түрде сипаттау арқылы олар жоғарғы таксондық дәрежелер қатарына біріктіріледі: түрлер – Тұқымдас (Genus = Род), бірнеше тұқымдас – Туыстас (Familia = Семейство), бірнеше туыстас – Топ (Ordo = Отряд (Порядок бот.
20-шы ғасырдың басында организмдердің түр құрамын және жіктелу жүйесін зерттеуші ғалымдар латын және орыс тіліндерінде биологиялық организмдердің сыртқы ұқсастығына байланысты биологиялық жіктеу жүйесінің, негізгі таксондық дәрежелердің қатары (regnum = царство, phylum = тип (divisio = отдел бот.*) classis = класс, ordo = отряд (порядок бот.), familia = семейство, genus = род), жоғарғы және төменгі аралық дәреже қатарлары: superphylum = надтип, subphylum = подтип нақтыланды.
Қазақ тілінде жалқы («униноминалды) жоғарғы таксондық дәреже қатарының атауы негізінен төмендегідей формуламен анықталады: - зат есімнен тұратын: түр (species = вид), топ (ordo = отряд), тек (phylumтип) таксондық дәреже қатарының атаулары; - зат есім + «ұластыруыш» элементтер: -дас, -лық: тұқым + дас (genus = род), туыс + тас (familia = семейство) таксондар қатарының атаулары құрылады.
Мысалы, бірнеше тек (phylum = тип) негізгі дәрежелер бірігіп «тек + тес + тер» (superphylum = надтип), бірнеше тап (classis = класс) бірігіп «тап + тас + тар» (superclassis = надкласс), бірнеше топ (оrdo = отряд) қосылып «топ + тас + тар (superоrdo = надотряд), бірнеше туыстас (familia = семейство) бірігіп «туыс + тас + тар» (superfamilia = надсемейство), бірнеше тұқымдас (genus = род) – «тұқым + дас + тар» негізгі дәрежелер қатарынан жоғарғы тұратын аралық дәреже қатарының атауы жасалады (2-кесте).
-
И.С. Мұратбаева. МЕТАФОРАЛАНҒАН ТЕРМИНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖҮЙЕЛЕНУІ ТУРАЛЫ
Киллер, вор, өлі// мертвый, раб, семейство, хозяйн (микроэл.) терминдері адамның іс-әрекеттерімен қатар мақсаты мен міндеттерін де белгілейтін іспетті.