Алғаш рет үлгі ретінде төмен молекулалық қосылыстармен сызықты және тігілген полимерлердің полимер тәрізді түрленуінің механизмдерінің және металл иондарымен, органикалық қосылыстармен кешен түзуінің салыстырмалы бірқатар ерекшеліктерін анықтады.

Ең ірі полимер өндірісі жобасына 2,6 млрд АҚШ доллары салынды.

Бұлардың қатарында Түпқараған ауданында «Ақтау-агро» ЖШС құс фабрикасының құрылысы, «Орда» өндірістік компаниясы» ЖШС қант шикізатын қайта өңдеу және оның негізінде қант құмы мен науат өндіру шағын зауытын салу және пайдалану, «Сталелитейный центр» ЖШС болат құю зауытының құрылысы мен Мұнайлы ауданында «Жамалбек» ЖШС құрама жем зауытының құрылысы, «PERAPLASTIC SEZ» ЖШС полипропилен қаптамасын өндіру, «Достық полимер плюс» ЖШС полимерлік қаптаманы өндіру зауыты, сондай-ақ «ОSS Kazakhstan» ЖШС «Мұнай және бұрғылау жабдықтарын өндіру, қызмет көрсету және жөндеу өндірісі» бар.

Мәселені осылайша төтесінен қоюымыздың салмақты себебі бар: Қазақстандағы полимер, полиэтиленнен жасалатын тауар өндірушілер жаңа проблемамен бетпе-бет келіп отыр.

Себебі 11 тамыз күні ЕАЭО Алқасының отырысында одаққа қарасты елдерде полимер шикізат өнімдеріне кеден салығын 6,5 пайызға көтеру мәселесі талқыланды.

Сарапшылар ондаған полимер шикізатын шығаратын зауыт салып тастаған Ресейдің бұл мәселеге әбден дайындықпен келгенін айтады.

Себебі ЕАЭО-ның күні кешегі отырысына дейін қазақтың полимер шикізаты нарығының ең сүбелісі – ресейліктердің үлесінде болатынын жыл сайынғы полимер шикізатынан дайындалған өнім түрлерінің көрмесімен танысқан кезде байқап қалғанбыз.

Себебі ЕАЭО-ның күні кешегі отырысына дейін қазақтың полимер шикізаты нарығының ең сүбелісі – ресейліктердің үлесінде болатынын жыл сайынғы полимер шикізатынан дайындалған өнім түрлерінің көрмесімен танысқан кезде байқап қалғанбыз.

Өткенге көз жүгіртсек, полимер материалдарынсыз экономиканың дамуын елестету мүмкін емес.

1960 жылы әлемде 12 млн тонна полимер материалдары өндірілсе, 1970 жылдары 46 млн тоннаға, 1988 жылы 192 млн тоннаға жеткен.

Өндірушілеріміз полимер шикізатына тәуелді.

Полимер өндіретін шикізат бар, тауар жоқ.

Қазақстан мұнай сервистік компаниялары одағының төралқа төрағасы Рашид Жақсылықов адамзаттың мұнайға деген тәуелділігі әлі ұзақ жылдарға созылатынын, дәрі-дәрмектен бастап полимер, полиэтиленге дейін мұнай қалдықтары – мұнай күкіртінен дайындалатынын айтты.

Тіпті ағаш пен темірді полимер тауарлар ығыстыра бастады.

Оның айтуынша, әлемдік алпауыт мұнай компанияларының шикізатты тереңдетіп өңдеу нәтижесінде полимер шикізатын дайындайтын еншілес компаниялары көп.

– Қазір өткенге оралу, инвесторларды мұнайды тереңдетіп өңдеп, полимер шикізатын, одан дайын өнімдерді дайындауға міндеттеуге себеп көріп тұрған жоқпын.

Себебі шетелдік компаниялар полимер дайындайтын мұнай күкіртін елдеріне тасып алып кетіп жатқан жоқ.

Көзін тапсақ, полимер кені – мұнай күкірті бізге де, шетелдіктерге де жетеді.

Серіктестіктің басқарма төрағасының орынбасары Денис Козыревтің мәліметінше, кешенге технологиялық қондырғыларды орнату үшін полимер өндірісіне лицензия беретін «Lummus Technology Inc» компаниясымен (АҚШ) келісімшартқа қол қойылған.

Осы еңбектерінің нәтижесінде зейнеткер болып жүрсе де ғылыми жұмысын тастамай, бұрыннан айналысып жүрген «Научно-методическая система углубленного изучения курса физики в средней школе на основе физики полимера» ( «Полимер физикасы негізінде орта мектеп физика курсын тереңдете оқытудың ғылыми-әдістемелік жүйесі») деген тақырыптағы докторлық диссертациялық еңбегін аяқтап, Ресейде қорғап шықты.

Ол «Полимер физикасы негізінде орта мектеп физика курсын тереңдете оқытудың ғылыми-әдістемелік жүйесі» атты монографиясы.

Өзiмiзде мұнай-газдың барлығына қарамастан, сырттан келетiн шкиiзатпен iстейтiн полимер өнiмдерi зауытын салдық.

Орталық Азиядағы ең iрi полимер зауытын салдық деп жар салғанымыз сол едi, көршi өзбектер өздерiндегi табиғи газдың жылына 4 жарым млрд текшеметрiн өңдеп, алуан түрлi өнiм шығаратын ТМД аумағындағы ең iрi Үстiрт газ-химия кешенiн iске қосып аузымызға құм құйды.

Онда көміртегі қалдықтары (полимер, резеңке, пластикалық ыдыс, маталар және т.б.) құбырларда шөгінділері түзілмей, диоксинсіз ыдырайды.

Осыған байланысты өндіріс орнындағы екі бөлімше полимер ерітіндісін дайындау арқылы мұнай өндіруде.

Қазір полимер мен аралас қаптама (тетрапак) қалдығын қайта өңдеу кешендерін салуға қатысты жобалар конкурстық іріктеуден өтіп жатыр.