Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«Параллелограмм»
Па-рал-ле-лог-рамм
п - дауыссыз, қатаң, ерін-ерінді, тоғысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты л - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тіл ұшы, жуысыңқы л - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тіл ұшы, жуысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы л - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тіл ұшы, жуысыңқы о - дауысты, жуан, ашық, еріндік, тіл арты г - дауыссыз, тіл арты, ұяң, шұғыл, тоғысыңқы (жуысыңқы) р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы а - дауысты, жуан, ашық, езулік, тіл арты м - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, ерін-ерінді, тоғысыңқы м - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, ерін-ерінді, тоғысыңқы
6 құжат табылды
-
Сағатбек МЕДЕУБЕКҰЛЫ. ШАҺРУД ЖӘНЕ МА’АЗИФ
Бұл аспапты тегіс төрт бұрышты параллелограмм [әл-мутауази әл-адлаа’] негізінде жасаймыз...»;
-
Эльвира Серікқызы. Аудармасы ала-құла оқулықтан қашан арыламыз?
Мысалы, Елдес Омаровтың «Физика», «Геометрия» деген оқулықтарында теорема – түйiн, биссектриса жарма, радиус – өре, хорда – керме, параллелограмм – қиықша, пропорционал – құрылымдас, фигура – пiшiн, трапеция – қостабан түрінде берілсе, Қаныш Сәтбаев «Алгебра» деген оқулығында ғалымның ұстанымдарын басшылыққа алып, формула – өрнек, теорема – түйін, числитель – жарнақ, диаметр – өре, рациональная величина – өлшемді шама, иррациональная величина – өлшемсіз шама, биквадратное уравнение – қос шаршылы теңдеу, прогрессия – дәуірлеу, функция – берне деп берген.
-
Қ. ІЗТІЛЕУҰЛЫ. ОҚУЛЫҚТАҒЫ ОЛҚЫЛЫҚТАР ОЙЛАНДЫРАДЫ… НЕМЕСЕ ҒАСЫРЛАРҒА ЖАЛҒАСҚАН ҚАТЕЛІКТЕР
365-300) өзінің «Бастамаларында» параллелограмм емес төртбұрыштардың барлығын трапеция ретінде қарастырғаны айтылады.
Если это случится, то мы получим параллелограмм», – деп жалғастырған.
Оның артынша «Жоғарыда жазылған анықтама бойынша параллелограмм, тік төртбұрыш, ромб және квадрат трапецияның дербес түрлері болатынын көреміз.
Дұрысын айтсақ, трапеция мен параллелограмм – бір-біріне тек те, түр де бола алмайтын фигуралар.
Бұндай жаңылысудың басты себебі параллелограмм мен трапеция ұғымдарының анықтамаларының дұрыс тұжырымдалмауында болып отыр.
Сондықтан, осыған дейін сөз еткен ұғымдардың анықтамаларын оқулықтардағы қателіктерінен арылтып, оларды: «жай тұйықталған сынық пен жазықтықтың осы сынықпен шектелген бөлігінің бірігуі көпбұрыш деп аталады», «тұйықталған үш буынды сынық пен жазықтықтың осы сынықпен шектелген бөлігінің бірігуі үшбұрыш деп аталады», «жай тұйықталған төрт буынды сынық пен жазықтықтың осы сынықпен шектелген бөлігінің бірігуі төртбұрыш деп аталады», «қабырғалары қос-қостан параллель болып келетін төртбұрыш параллелограмм деп аталады», «екі қабырғасы ғана параллель болатын төртбұрыш трапеция деп аталады», – түрінде анықтаудың уақыты жетті.
Алдымен олар, дөңес төртбұрыштарды «параллелограмм» мен «трапециядан» тұрады деп көрсетеді.
Өйткені, біріншіден, болмыста параллелограмм мен трапецияның екеуіне де жатпайтын дөңес төртбұрыштар жеткілікті.
Шыныбековтың «…параллелограмм, тік төртбұрыш, ромб және квадрат трапецияның дербес түрлері болатынын көреміз» деп «түзету енгізгенін» айтқанбыз.
Сонда, біздің оқулықтардың авторларының пайымы бойынша, трапеция – құшағына параллелограмды да, үшбұрышты да ала беретін «бауырмал», бірде параллелограмм, бірде үшбұрыш бола салатын «әмбебап» фигура болғаны ғой?
-
Қалмырза ІЗТІЛЕУҰЛЫ. Геометрияны ескірген пайымдардан қашан арылтамыз?
Өйткені дөңес көпбұрыштардың дихотомиялық жіктеуін жасасаңыздар, параллелограмм мен трапецияның бір-біріне тек те, түр де бола алмайтын фигуралар екенін көресіздер.
Осыған қарамастан, біздің авторлардың кейбірі шетелдіктерге еліктеп «Қарама-қарсы екі қабырғасы параллель болып келген төртбұрышты трапеция деп атайды» деген анықтама тұжырымдап, онымен де тұрмай «Жоғарыда жазылған анықтама бойынша параллелограмм, тік төртбұрыш, ромб және квадрат трапецияның дербес түрлері болатынын көреміз», деп шындықтан ауытқитыны бар.
Оған орыс ғалымы Н.Бескиннің параллелограмдар мен «параллелограмм емес трапецияларды» трапецияның түрлері деген жаңылыс жіктеуі де әсер еткен болуы керек.
-
Жұбаева О., Айдарбек Қ., Жөнкешов Б. . ТЕРМИНДЕРДІ ТІЛ ЖҮЙЕСІНЕ БАҒЫНДЫРУ КЕРЕК
Ондай сөздер де орфографиялық сөздікте көп: габбро (геол.), габбро-амфиболит, габбро-диабаз (геол.), габброидтену, габбролық, габбро-пегматит (геол.), габбро-порфирит (геол.), андеррайтер (экон.), артиллерия, артиллериялық, апперцепция (пед.), аппликата (мат.), аппликация, асимметрия, ватт-метр, ватт-сағат, атолл (геогр.), менингококк, плеврококк, полиметалл, стрептококк, ватт, ватт-метр, ватт-сағат, ватт-секунд, гектоватт, гектоватт-сағат, кило ватт, киловатт-сағат, киловольт, кинобюллетень, хетт, хлорофилл (бот.), грамм, грамматика (лингв.), грамм-атом, граммема (лингв.), грамм-моль (хим.), граммофон, грамм-эквивалент (хим.), гроссмейстер (спорт.), дециграмм, параллелепипед, параллелограмм, параллель, параллельдік, параллелизм, т.т.
-
Жұбай О.,
Аширова А.Т.. ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ ДЫБЫСТАР ТІРКЕСІМІ ЖӘНЕ КІРМЕ СӨЗДЕРДІ
ИГЕРУДЕГІ ҰСТАНЫМДАР
Бүгінгі қолданыста ондай сөздер де көп: габбро (геол.), габброамфиболит, габбро-диабаз (геол.), габброидтену, габбролық, габбро-пегматит (геол.), габбро-порфирит (геол.), андеррайтер (экон.), артиллерия, артиллериялық, апперцепция (пед.), аппликата (мат.), аппликация, асимметрия, ватт-метр, ватт-сағат, атолл (геогр.), менингококк, плеврококк, полиметалл, стрептококк, ватт, ватт-метр, ватт-сағат, ваттсекунд, гектоватт, гектоватт-сағат, киловатт, киловатт-сағат, киловольт, кинобюллетень, хетт, хлорофилл (бот.), грамм, грамматика (лингв.), грамм-атом, граммема (лингв.), грамм-моль (хим.), граммофон, грамм-эквивалент (хим.), гроссмейстер (спорт), дециграмм, параллелепипед, параллелограмм, параллель, параллельдік, параллелизм, т.т.