Мәселен, мұның тұңғышы Міржақыптың «Жаңа тілек» өлеңінен басталса, алғашқы нөмірдегі тек наурыздың 22-сінде келетін төл Жаңа жылымызды ұлтқа қайтарып, орнықтыру бағытындағы қам-қарекет болса, екіншісі – төл ұлттық аты-жөнімізді айқындап, Алашына қайтаруды бастап берген Мекемтас Мырзахметұлы мен Аманқос Мектептегінің «Ов туралы» мақаласы.

«Улы» не «ев» и не «ов»,

«Ов», «ев», «ин»-дерді бірінші алып тастағандар аты мен тегінің айтуға икемді, араб не парсы атақты ғұламаларының аттарына үндестігі болатын.

Біреулер әкесінің есімінен кейін «ұлы», «тегі» деген тіркестерді қосып жазды, ал басқалары ештеңе қоспай «ин», «ев», «ов»-тарды алып тастап келте күйінде қалдырды.

Ата-тегін «ов,», «ев», ин» -сыз қалдырғандар өз есімі мен әкесінің атын айыру, әйел не ер азаматты ажырату жөнінде қиындықтар тудырды.

Соның ішінде Сұлтекең Əлиханның тегіне «ов» жұрнағының қосылғанына қарсы екенін қадап тұрып айтты.

Әртүрлі себептермен патша заманының орыстары пайдаланған «ев», «ов» деген жалғауларды қосып та жазып жүр.

Ұлты қазақ азаматтардың көпшілігі сол баяғы «ов», «ев», «ин»-мен жүр.

Жарлық шыққаннан бері кеңірек қолданып келе жатқан нұсқа – азаматтың тегінің түбірлік негізін қалдырып, «ов», «ев», «ин» аффикстерді алып тастау.

Мемлекет және қоғам қайраткері Мұхамбет Көпеев «Өмір иірімдері» кітабында ұлттық дәстүрге сүйене отырып, неге тегіміздегі «ов», «ев» дегендерден арылмаймыз деп сауал қойған бастамашылардың бірі болғанын жазады: «Жарлық шыққан соң «Өзім осы бастаманы көтергендіктен, артқа шегінуге жол жоқ қой, еліміздегі ең алғашқы азаматтардың бірі болып, «ев» тен өз еркіммен бас тартып, жаңа паспорт алғанда фамилиямды «Көпей» деп жазғыздым.

«Ов»-тан арылып, ұлттық аты-жөнімізге ұлтымызды айқындайтын бір нәрсені жалғау қажеттігін мойындайтын кез келді».

«Ов» деген жалғаумен жазылған тегіміз, мысалға, Жұмабеков, «кімнің?», «кімдікі?», «кімненсің?» деген сұрақтарға жауап береді.

Біз құтыла алмай жүрген «ов», «ев», «ин» аффикстерінен еш жері кем емес.

Сол жылдары өмірге келіп, биыл 25-ке толатын көп азаматтың тегі құжаттарында «ов»,«ев»-сіз қазақша жазылған.

Осы жиында ол: «Қазақ аты-жөнін орыс халқына еліктеп, «ов, -ев» деп жазу тоқтатылсын!

«Гaзет, журналдарымызда көбінесе «ұлы»,­ «баласы», «қызы» дегеннің орнына «ов», «ова» жазылады.

Бұл қазақ тілін де болмаған себепті, құлаққа тіпті ерсі естіледі, «ов», «ев», «ин», «ова»-лар жалғыз-ақ орыс халқында бар деп айтуға болады, басқа Еуропа халықтарында да жоқ, бізден өзге патшалы мұсылмандарда да жоқ.

«Ов»-тарды орысша жазғанда қолдансақ та, қазақша «ұлы», «баласы», «қызы» деп жазуымыз келіспей ме?!» деп жазды Алаш қайраткері.

Қаны қазақ, жаны азат азаматтардың біразы тәуелсіздігіміз жариялаған тұста-ақ фамилиясын түзеп, дүниеге келген ұл-қыздарының тегінен «ов», «ев»-терді алып тастап, «ұлы», «қызы» деп жаздырып жатты.

Биыл 25-ке толған сол буынның төлқұжатынан «ов», «ев»-ті сирек кездестіресіз.

Ал фамилиядан қазақы дәстүрге сай «ов», «ев» алынып тасталып, қайта жазылса, бұл жай ғана түзету болып саналады.

Себебі «ов, ев»-тен арылғандар саны» деп ешбір мекеме арнайы есеп жүргізбейді.

Шерхан Мұртаза бір күнде «ов» пен «ев»-ті алып тастады.

Мысалы, көбінесе «о»-мен аяқталған есім естісеңіз италиялық деп ойлайсыз, «ов» қосымшасынан орыс ұлтының, «ко» – украин, «ич» – еврей, «оглы» әзербайжан, «ян» – армян, «швили» – грузин, «скас» – латыш, «ру» – молдаван, «ле» – литва ұлтының өкілдері екенін ажыратуға болады.

Бәрін де бір тарының қауызына сыйдырған кеңестік кезеңнің өзінде ноқтаға басы сыймай тегіндегі «ов» деген жалғаудан бас тартқан мұндай батыр мінездің барлық буын мен ұрпаққа бірдей жарасымды болатынын салихалы кештің тағылымы анық ұғындырды.