Фирдоуси жағалауынан жүзіп шығып, Низами аралына түсіп, Рудаки, Руми, Аттар түбегіне бой шалдырғалы ми ішінде лава алауы тасқындап, түйсікте жаңа құрлық ашылуда.

Құшақтасып қалған, сірә, мәңгілік...» – деген жолдар ақын жүрегінен қып-қызыл от болып бұрқ-сарқ қайнаған лава тәрізді ақтарылып жатқандай көрінді маған.

Ж.Нәжімеденов жинағының әр бетінен мөлдір бұлақтай шынайы сезім, іштегі бұрқ-сарқ қайнап жатқан қып-қызыл лава сыртқа атылып, бізді өртеп кететіндей боп тұратыны несі екен, осы?!

Мәселен, Қытай өнеркәсібінен шыққан «Карапуз» көпфункциялы қуыршағы мен «ЛАВА» ойыншығы, Ресейдің «АЭЛИТА» пластмасса өңдеу зауыты шығарған «Весенняя прогулка» жинағы, «Огонек» зауыты шығарған «Лягушка с лягушками» пластмасса ойыншығы мен Беларусь республикасынан тарайтын «Циферка» ойыншығын сатып алу қауіпті.

Теңіз түбінен шыққан лава және катаклазит брекчиясы (тез салқындату арқылы ұсақталған сынық) су бетіне шығып, жарылып шығады, содан кейін ауамен жанасады.

Жанар тау жалқыны Лава вулканическая

– 96 б., сур.] төмендегі терминдер қолданылған: гүл, ғаламшар, жапырақ, жеміс, уылдырық, бас сүйек, төс сүйек, омыртқа, кеуде қуысы, талшық, азу тіс, күрек тіс, ит тіс, мұздық, тыңайтқыш, жанартау, күш, ерітінді, жылдамдық, шама, сабақ, тамыр, тұқым, аквариум, атмосфера, бактерия, барометр, газ, гигиена, гипотеза, градус, кальций, километр, кран, лава, магнит, масса, материал, медуза, микроб, минут, океанариум, палата, пиктограмма, пластик, полиэтилен, полюс, рекорд, ресурс, секунд, стадион, театр, температура, термометр, террариум, траектория, хрусталь, эврика, экран, эксперимент, электр, эталон, қоректік заттар, қоршаған орта/қоршаған әлем, шырын ағыны (14), суқойма (17), ылғалсүйгіш (17), бунақденелілер (19, 22, 23), бауырмен жорғалаушылар (20, 21), қосмекенділер (21), жүзбеқанаттар (21), сүтқоректілер (21, 22), саябақ (27), бүркеніш рең (28), тіршілік ортасы (29), қаңқа (32), дене сымбаты (33), бұлшық еттер (34), ағза (34, 40), есту сүйекшелері (35), тісжегі (36), көгөніс (37,71), тірі ағза (40), фотосурет (41), зымыран (43), ұшақ (43), қозғалтқыш (43), аққыш (44, 45), мұзтау (47), су тұманы (47), мұз тұманы (47), жер асты сулары(47), минералды тұздар (47), табиғат ресурстары (48), пайдалы қазбалар (50), хауыз (51), тұзсорғыш (51), күн жүйесі (53), күн батареясы (54), Жердің табиғи серігі (55), нысан (56), жанартау (57), жасанды серік (57), табиғи серік (57), табиғи нысан (57), жасанды нысан (57), ғарыш, ғарыш денелері (58), кіртас (71), иінтірек (71), сынып (5, 49, 67, 74, 85), жарықөткізгіштік (77), жылыжай (77), расытхана(77), жарықтандыру(77), қатты дыбыс(78), бәсең дыбыс (78), сазды аспаптар (80), кәдесый (87).

Мәселен, 1-сынып оқулығында: астрономия, глобус, каникул, кино, лейка, магнит, маяк, миграция, модель, телескоп, траектория, электр, энергия сынды кірме терминдер қолданылса, 2-сыныпқа арналған «Жаратылыстану» оқулығында: аквариум, атмосфера, бактерия, барометр, газ, гигиена, гипотеза, градус, кальций, километр, кран, лава, магнит, масса, материал, медуза, микроб, минерал, минут, океанариум, палата, пиктограмма, пластик, полиэтилен, полюс, рекорд, ре сурс, секунд, стадион, театр, температура, термометр, террариум, траектория, хрусталь, эврика, экран, эксперимент, электр, эталон тәрізді 40 кірме сөз кездеседі.

Ал аквариум, астрономия, магнит, маяк, миграция, модель, телескоп, траектория, электр, энергия (1-сынып), атмосфера, бактерия, барометр, гигиена, гипотеза, кальций, лава, лейка, масса, материал, медуза, минерал, океанариум, палата, пиктограмма, полиэтилен, полюс, ресурс, термометр, террариум, траектория, хрусталь, эврика, эксперимент, эталон сияқты терминдердің мағынасын 1-2 сынып оқушыларының басым көпшілігі түсінбейтіні анық.

тілінен кірсе, мәселен, Қазақстанның кен-металлургия, көмір өнеркәсіптерінде лава, забой,