Біздің қоғамда мұндай тұлға маргиналдай көрінуі мүмкін, алайда өркениетті елдерде, айталық АҚШ-тағы

Арнайы қонақ, жоба сарапшысы және куратор ретінде Кремний алқабының Startup Monthly бас директоры Юрий Рабинович қатысады.

Кремний алқабының технологиялық әлеуеті коронавируспен күресуге жұмылдырылып, ауруды модельдеуден бастап қария кісілерге көмек көрсетіп, медициналық жабдықтарды әзірлеуге дейінгі мәселелерді шешуге талпынып жатыр.

Кремний алқабындағы ең қажетті жобаның бірі үш ай ішінде миллионған арзан желдеткіш жасауға арналған.

Кремний алқабы алпауыттарының мұндай қадамы соған жауап сынды.

Кремний алқабы көмек қолын созуға әзір.

Тамақ өндірісі мен медицина өнімдерінің сапасын санитарлық бақылау басқармасы (Food and Drug Administration) коронавирусты емдеуге арналған желдеткіштер мен басқа да медициналық құрылғыларға қойылатын талаптарын жеңілдетсе де, Кремний алқабы медицина жабдықтарын жасауға рұқсат алып-алмауы белгісіз.

Кремний алқабының кей компаниялары пандемия аяқталған соң не істеуге болатынына бас қатырып жатыр.

Кремний алқабына қарасты Менло-парк қалашығында орналасқан Facebook компаниясының негізгі бас кеңсесінде жұмыс істейтін қандасымызға хабарласып, әңгімеге тартқан едік.

Алайда Кремний алқабына табан тиген соң, онда біраз жұмыс істеп, тәжірибе жинақтағаннан кейін, қаласаң да, қаламасаң да стартап жоба ашу туралы ой «өздігінен» келеді екен (күліп).

2005 жылы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен «Алматы – ІТ қала» деген жоба қолға алынып, осылайша Алматыны Орталық Азияның Кремний алқабына айналдыру көзделген еді, десек те, бұл іске жауапты мамандар бұдан оң нәтиже шығара алмады.

Түркістан облысы Ордабасы ауданындағы Темірлан ауылында өсіп-өнген Бақытжан Төребаев қазіргі таңда Кремний алқабына қарасты Саннивейл қаласында орналасқан Google корпорациясының кеңсесінде жұмыс істейді.

Әңгімемізді Кремний алқабына қалай жеткеніңізден бастасақ.

Сол уақытта ҚБТУ-да бірге оқыған достарымның кейбірі Кремний алқабында, енді бірі басқа шетелдік ірі компанияларда жұмыс істеп жатқан болатын.

– Кремний алқабының маңайында орналасқан университетте оқитын кез келген студент мұндағы алпауыт компаниялардың бірінде қызметке орналасуды мақсат тұтатыны белгілі.

– Кремний алқабында қаптаған университеттерде оқитын студенттердің сол маңда орналасқан ірі компанияларда жұмыс істеуге талпынатыны рас.

Жалпы, Google компаниясының Кремний алқабының әр аймағындағы филиалдарында отыз мыңға жуық қызметкер жұмыс істейді.

Дегенмен, мен Кремний алқабында ІТ астанасы немесе қолайлы жұмыс орны болғандықтан тұрып жатқаным жоқ.

Ал бірнеше ірі компанияны тоғыстыратын Кремний алқабында жұмыс істейтін қазақтар саны бұдан да көп шығар?

Әлемдегі ІТ саласының астанасы саналатын Кремний алқабында Apple, Facebook, Google, Yahoo!

Сайдың тасындай кіл мықтылар оқитын бұл университеттің магистратура бөлімін тәмамдаған Тараз қаласының тумасы Темірлан Сейдахметов бүгінде сол Кремний алқабына қарасты Купертино қаласындағы Apple компаниясының бас штаб-кеңсесінде жұмыс істейді.

Бұл ортада екі жыл жұмыс істеген соң, Калифорния штатына қайтып оралғым келді, мұндағы Кремний алқабында орналасқан компаниялардың бірінде жұмыс істеуді көздедім.

Бүгінде Apple-дің осындағы, яғни Кремний алқабына қарасты Купертино қаласындағы бас кеңсесінде жұмыс істеп жатқаныма екі жылдың жүзі болды.

– Орыс журналисі Юрий Дудьтің Кремний алқабы туралы түсірген деректі фильмінен кейін көпшілік, соның ішінде ТМД елдеріндегі жастардың бұл салаға қызығушылығы арта түскендей.

ІТ астанасы атанған, өзіңіз жұмыс істеп жүрген Кремний алқабы жайлы сіз не айтасыз?

Кремний алқабы туралы сөз етсек, мұнда әлемдік ірі компаниялардың бас кеңселері мен бірқатар университеттер орналасқан.

Осы жағынан алғанда Кремний алқабы менің дүниеге көзқарасымды өзгертті деуге болады.

Бәлкім, Кремний алқабы сияқты ірі технология орталығымыз жоқ болар, бірақ қазақстандықтар көштен қалып жатқан жоқ.

Кремний алқабы, Сколково сияқты үлкен орталық жасалса, түрлі стартаптарға инвестиция тартылса, әбден болатын нәрсе.

Ғалымдардың дерегіне жүгінсек, күйдірілген Сауран балшығының химиялық талдануы мынадай қатынасты көрсеткен: кремний – 61%, қалайы тотығы – 14%, кальций мен магний – 15%, темір тотығы – 5%, калий мен натрий – 4,5%.

Бұл атау кезінде осы өңірдегі тау жыныстарында кездесетін кремний тастарына байланысты қойылған.

Еліміз егемендік алған соң атауы Шақпақ ата болып өзгерген ауылдың маңында әлі күнге дейін кремний тастары бар.