Іздеу нәтижесі
Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз
«Древнетюркский»
Древ-не-тюркский
д - дауыссыз, ұяң, тіл ұшы, тоғысыңқы р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы в - дауыссыз, ұяң, кірме дыбыс н - дауыссыз, үнді, шұғыл, ызың, мұрын жолды, тіл ұшы, тоғысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы т - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, тоғысыңқы ю - қосарлы/кірме әріп р - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, діріл, тіл ұшы, жуысыңқы к - дауыссыз, тіл арты, қатаң, шұғыл, тоғысыңқы с - дауыссыз, қатаң, тіл ұшы, жуысыңқы к - дауыссыз, тіл арты, қатаң, шұғыл, тоғысыңқы и - жіңішке, қысаң, езулік, қосарлы/кірме әріп й - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тілшік, жуысыңқы
13 құжат табылды
-
Сағатбек МЕДЕУБЕКҰЛЫ. Фараби және музыка аспаптары
Мысалы, Жүсіп Баласағұнның (XI ғ.) «Қалай бақытты болу жөніндегі ғылым» атты дастанында ұрмалы аспаптар жөнінде хабар беретін мынадай жолдар бар: «Күн күркіреді, бұл – қарауыл соққан барабан үні» ( Древнетюркский словарь, 34, 35, 37, 38-беттер.)
-
Ш.Құрманбайұлы, М.Е. Адилов. «Тәте» жəне өзге де туыстық атаулардың семантикасы
Қарахан дәуірі жазба мұрасы Махмұт Қашқаридың “Диуани лұғатит түрк”інде дедә «әке (оғыздарда)» (Древнетюркский словарь: 160).
-
Ж.Ә. Аймұхамбет, М.Н. Миразова, Қ.Қ. Кенжалин. Шымкент қаласы аумағындағы антропотопонимикалық әпсаналардың поэтологиялық пішіні
Қарахан дәуірі жазба мұрасы Махмұт Қашқаридың “Диуани лұғатит түрк”інде дедә «әке (оғыздарда)» (Древнетюркский словарь: 160).
-
Бияров Б.Н.. КҮЛТЕГІН ЕСКЕРТКІШІНДЕГІ КЕЙБІР ЭТНОНИМДЕРДІҢ ЭТИМОЛОГИЯСЫ ТУРАЛЫ
ғалымдардың еңбектері, сонымен қатар «Древнетюркский словарь», М.Қашқаридың «Түркі тілдерінің сөздігі» сынды көлемді зерттеулер негізге алына отырып, әр этнонимнің шығу тегіне байланысты автордың өз тұжырымдары ұсынылды.Өзіне дейінгі жазылған тұжырымдарды теріске шығармай, өздігінше жаңа көзқарас білдірді немесе сол айтылған тұжырымдардың бірін қолдады.
-
Г.Ы. СЕРКЕБАЕВА, С.Р. БОРАНБАЕВ. «КОДЕКС КУМАНИКУС» ҚОЛЖАЗБАСЫНДАҒЫ ҮСТЕУЛЕРДІҢ ЛЕКСИКА-ГРАММАТИКАЛЫҚ СИПАТЫ
Баскаковтың жоғарыда көрсетілген классификациясына сүйене келе: «Түркі тілдерінің көне дәуіріне (V-XV ғғ.) жататын ескерткіштер үлкен екі топқа бөлінеді: 1) көне түркі немесе ежелгі ескі түркі (орысша «древнетюркский» деп аталады) тілінде жазылған нұсқалар; 2) орта түркі немесе ескі түркі (орысша «среднетюркский» немесе старотюркский») тілінде жазылған нұсқалар», – деп екі үлкен кезеңге бөледі де, көне түркі тілі жазбаларына Орхон-Енисей ескерткіштерін жатқызса, орта түркі тілі ескерткіштерін: «1) Қараханид түркілерінің тілінде жазылған ескерткіштер, 2) Орта Азия түркілерінің тілінде жазылған ескерткіштер, 3) Ескі қыпшақ тілінде жазылған ескерткіштер, 4) Шағатай тілінде жазылған ескерткіштер», – деп, төрт топқа бөледі [4, 44].
-
Ошақбаева Жазира Бейбітқызы. МИФОЛОГИЯНЫ ЗЕРТТЕУДІҢ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Тұрсынов «Древнетюркский фольклор: истоки и становление» кітабында мифологиялық уақыт ұғымына ерекше назар аударып: «шындықтың мифологиялық игеру кезінде қазіргі уақыт өткенмен ажырамас бірлікте қабылданды», – деп атап көрсетеді [10, 15 б.].
- Әбдуәлиұлы Б. . АҚЖАН ӘЛ-МАШАНИ МҰРАСЫ ЖӘНЕ СӨЗ СЫРЫНА САЯХАТ
-
Смайыл А.. ЖЕР-СУ АТАУЛАРЫ: ТАРИХЫ МЕН ТАҒДЫРЫ
КСРО Ғылым академиясының Тіл білімі институты 1969 жылы шығарған «Древнетюркский словарьда» «Кереку» сөзінің мәні «шатер, «юрта» деп көрсетілгеніне назар аударады.
-
Секенұлы А.. Ақмола өңірі топонимдерінің қалыптасу ерекшеліктеріне талдау
Көне түркі дәуірінде «тай бегі» (қарауыл басы) лауазымы болған (Древнетюркский словарь, Л., 1969.
-
МАРАЛБЕК ЕРМҰХАМЕТ. Мөлшер категориясының тарихи парадигмасы (лингвистикалық аспектіде)
Ал Ә.Құрышжанұлы, Б.Е.Көмеков, Д.С.Жүнісұлы сияқты белгілі отандық түркітанушы ғалымдар бірлесіп жазған «Ескі қыпшақ тілі» оқулығында Н.Баскаковтың жоғарыда көрсетілген классификациясына сүйене келе: «Түркі тілдерінің көне дәуіріне (V–XV ғғ.) жататын ескерткіштер үлкен екі топқа бөлінеді: 1) көне түркі немесе ежелгі ескі түркі (орысша «древнетюркский» деп аталады) тілінде жазылған нұсқалар; 2) орта түркі немесе ескі түркі (орысша «среднетюркский» немесе старотюркский») тілінде жазылған нұсқалар», – деп екі үлкен кезеңге бөледі де, көне түркі тілі жазбаларына Орхон-Енисей ескерткіштерін жатқызса, орта түркі тілі ескерткіштерін: «1) Қараханид түркілерінің тілінде жазылған ескерткіштер, 2) Орта Азия түркілерінің тілінде жазылған ескерткіштер, 3) Ескі қыпшақ тілінде жазылған ескерткіштер, 4) Шағатай тілінде жазылған ескерткіштер», – деп, төрт топқа бөледі [176, 44 б.].