Тіпті Брюссельдегі «Таңғы Қайраққұм ГЭС»-і үшін тағынған күміс медальдің өзін, заман индустриясын әспеттеу емес, аса сәтті пейзаж қылып жазғаны үшін алған болар?

Вахш Әмударияға құятын болғандықтан, егер бұл ГЭС салынса, онда Өзбекстанның мақталы аймақтарына су жетпеуі мүмкін еді.

Тіпті Өзбекстан шетелдерден ГЭС құрылысына келе жатқан материалдарды өз территориясында себепсіз бірнеше ай ұстап, жобаның іске асуын тоқтатты.

Энерготиімділік және инфрақұрылымдық даму басқармасының мәліметтері бойынша, мегаполисті энергиямен және жылумен ЖЭО-1, ЖЭО-2, ГЭС каскады, Батыс жылу кешені және 8 қазандық қамтамасыз етіп отыр.

Қуаты 300 МВт Мойнақ ГЭС Үдемелі индустриялық-инновациялық дамудың мемлекеттік бағдарламасы аясында және Қазақстан электрэнергетикасының 2030 жылға дейінгі даму бағдарламасына сәйкес салынды.

«Шарын өзеніндегі Мойнақ ГЭС»-і жобасы – Қазақстандағы және ТМД аумағындағы су қоймасының деңгейі мен гидроагрегаттар орналасқан жердің арасындағы биіктігі 500 метр болатын деривациялық үлгідегі алғашқы жоғары қысымды су электр стансасы.

Салыстырар болсақ: Қазақстандағы ең ірі ГЭС – Ертіс өзеніндегі Шүлбі ГЭС-інің үлес шығыны 5 м3/с/МВт тең, ал Түркістан облысындағы Сырдария өзеніндегі Шардара ГЭС-нің үлес шығыны – 7,5 м3/с/МВт.

ГЭС ғимаратында Andritz Hydro (Аустрия) жасап шығарған су турбиналары орнатылған, ал су генераторлары Харбин қаласында (ҚХР) құрастырылған.

Осы каналдың арқасында Жапониядағы тұңғыш ГЭС салынып, су шаруашылығы мықты дамыған.

Ал қытайлық инвесторлар Көксу өзеніне ГЭС салу ісіне ерекше қызығушылық білдіріп, 15,6 млрд теңге қарастырған.

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылдың соңына дейін 13 ГЭС нысанын іске қосуды жоспарланғанын айтты.

Энерготиімділік және инфрақұрылымдық даму басқармасының мәліметтері бойынша, мегаполисті энергиямен және жылумен ЖЭО-1, ЖЭО-2, ГЭС каскады, Батыс жылу кешені және 8 қазандық қамтамасыз етіп отыр.

Мың жылдар бойы текке ағып жатқан Нарын дариясы буылып, ГЭС құрылып, жүз мыңдаған үйлерге жарық бергендей жай еді бұл.

Жалпы, Қапшағайдан ГЭС салу сол кездерде қарқынды дамып келе жатқан Алматы қаласын үздіксіз электр энергиясымен қамтуды басты мақсат еткен болатын.

Егер қоймадағы су көлемі 13,5 млрд текше метрден төмендесе, онда ГЭС жұмысын тоқтатады.

Мысалы, ГЭС қыс айларында Алматы қаласына бөлінетін қуат мөлшерін азайтпау үшін таңғы сағат 6.00-9.00 аралығы мен кешкі сағат 18.00-21.00 шамасында бөгендегі ағын судың күшін 1000 секундына 1000 текше метрге дейін арттырады екен.