Мемлекеттік хатшы қысқаша ғана басқосудың негізгі мақсатын айтып, гимнді ауыстырудың мән-жайын, жаңа астанада жаңа гимн дүниеге келетінін және оған Шәмші Қалдаяқов пен Жұмекен Нәжімеденовтің атақты «Менің Қазақстаным» әні алтын арқау болатынын баяндады.

Президент сайлауынан кейінгі Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевты ұлықтау кезінде жаңа гимн тұңғыш рет Ақордада 2006 жылы 11 қаңтарда салтанатты түрде шырқалды.

1956 жылы Алматыда, белгілі шаңқобызшы Гүлсара Піржанова апамыздың үйінде жазылған «Менің Қазақстаным» араға жарты ғасыр салып мемлекеттік гимн болып, төрге шықты.

Сапар сәтті аяқталып, елге келгесін, 24 наурыз күні гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беру мәселесін негіздеген екі беттік жазбахатпен Мемлекеттік хатшыға кірдім.

Сол айтқандай, гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беруде тарихи шешім қабылдаған Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, ұсынысты жеткізіп, барлық ұйымдық шараларға бас-көз болған сол кездегі Мемлекеттік хатшы Қанат Саудабаев, тікелей жүзеге асыруға атсалысқан сол кездегі Мәдениет министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед және сол «тағы басқалардың» ішіне мен де кіретін шығармын.

Қазір салтанатты жиындарда, мемлекеттік мерекелерде, Ақордада болып жататын ресми қабылдаулар мен кездесулерде шалқып, рухты көтеріп, жанарыңа жас үйіріп, кеудеңді мақтаныш пен жігерге толтыратын Мемлекеттік Гимн орындалғанда өзімді бақытты сезінемін.

Әсіресе, мектеп оқушылары мен балабақша балдырғандарының гимн шырқалған сәтте кішкентай қолдарын жүрек тұсына қойып, шынайы көңілмен Әнұранға қосылып тұрғандарын көргенде ерекше толқимын.

Қай кезде де, гимн асқақтағанда, «Қазағым мықты ғой!» деген сөздің ішінде мен де бармын деп кеудемді көтеріп, ерекше марқаямын.

Семей – Қазақстан тарихында алғашқы болып саналатын мемлекеттік алғашқы гимн (авторы – Қ.

Айталық, 2005 жылы қалың жұрттың қолдауымен Шәмші Қалдаяқовтың ақын Жұмекен Нәжімеденовтің өлеңіне жазылған «Менің Қазақстаным» әнін Мемлекеттік Гимн ету мәселесі көтерілді.

Сөйтіп бұрыннан елдің ықыласына бөленіп, асқақ шырқалып жүрген бұл ән 2006 жылы Мемлекеттік Гимн болып қабылданды.

Дегенмен талайдың арасынан топ жарып, жалауымызды желбіретіп, қолын жүрек тұсына қойып, «ал, міне» деп шырқай жөнелуге дайын тұрған сәтте техникалық ақаулардың себебімен гимн шатастырылып не мүлде ортасынан кесіліп, спортшыларымыз жеңістің ең бір ләззатты сәтін сезіне алмай қалған жағдай кездесіп қалады.

2015 жылы Грозныйда өткен Ресей президентінің кубогында Илья Ильин рекорд жаңартып, марапаттау рәсімінде ескі Гимн қойылған болатын.

Былтыр су спорты түрлерінен өткен Азия чемпионатында (Үндістан) су добы бойынша Қазақстан жастар құрамасындағы қыздардың орындауындағы Гимн талайды сүйсіндіріп, қоғамда біраз талқыланған еді.

Қазақстан байрағын талай рет көкке көтерген, әлем чемпионатының үш дүркін жүлдегері, Олимпия ойындарының қола медалін екі мәрте еншілеген Иван Дычко да, Олимпия ойындарының күміс жүлдегері, Азия чемпионы Василий Левит те жаттығуда Гимн айтып жүрді.

Тәуелсіздікті айқындайтын Ту, Елтаңба, Гимн, Тіл сияқты мемлекеттік нышандардың қатарында жер-су атаулары да тұрады.

Мысалы: аукцион (90-жылдарға дейін) – бәссауда (2009) – аукцион (2014), гимн (90-жылдарға дейін) – әнұран (1992) – гимн (2014), музей (90-жылдарға дейін) – мұражай (1998) – музей (2014), процент (90-жылдарға дейін) – пайыз (2000) – процент (2018), принцип (90-жылдарға дейін) – қағидат (2000) – принцип (2014) және т.б.

Мысалы: аукцион (90-жылдарға дейін) – бәссауда (2009) – аукцион (2014), гимн (90-жылдарға дейін) – әнұран (1992) – гимн (2014), музей (90-жылдарға дейін) – мұражай (1998) – музей (2014), процент (90-жылдарға дейін) – пайыз (2000) – процент (2018), принцип (90-жылдарға дейін) – қағидат (2000) – принцип (2014) және т.б.

Бұдан бөлек, азатжол – абзац, пайыз – процент, сынып – класс, құрсым – шина, теңгерім – баланс, әнұран – гимн, мұқаммал – инвентарь, ақау – дефект, шегендеу – демаркация, мейрамхана – ресторан, қимыл – анимация, ал «әлеует» деген сөз «потенциал» болып қайта өзгертілді.

Нақтырақ айтқанда: азатжол – абзац (2014), мұражай – музей (2014), әнұран – гимн (2014, 2018), мұрағат – архив (2017), мейрамхана – ресторан (2017), пайыз – процент (2018), сынып – класс (2018), теңгерім – баланс (2018), ақау – дефект (2018), шегендеу – демаркация (2018), әлеует –потенциал (2018) болып қайта бекітілді.

Кезінде «гимн – әнұран болсын» деп газетке мақала жазғанның бірі – менмін.

Сол сияқты, біраз жылдан бері орта мектептен бастап үйретіліп, білім саласына әбден сіңісті болып кеткен азатжол – «абзац», сынып – «класс», пайыз – «процент», әнұран – «гимн» болып қайта өзгертілмек екен.

«Қайрат» ойнайтын Орталық стадионда қазақ балалары құлдыраңдап доп тебуге шыққанда, гимн шырқалғанда күллі стадион дүрлігіп, қуаныштан жарылып кетіп еді.

Мәселен, қазақыландырылған әнұран, елтаңба, ұстаным, мұражай деген сөздердің шеттілдік баламасын қолданыста қалдыру туралы айтылды да, тілдік норманы қатаң және біршама қатаң сақтау міндеті бар баспасөз басылымдары гимн, герб, принцип, музей сөздерін қайырадан қолданысқа әкеле бастады.