Іздеу нәтижесі

Корпус көлемі: 22 223 құжат, 23 443 589 сөз

«Вэй»

Вэй

в - дауыссыз, ұяң, кірме дыбыс э - ашық, езулік, қосарлы/кірме әріп й - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тілшік, жуысыңқы

19 құжат табылды

  1. Ғалым Сүлеймен. Балуандар Будапештте бақ сынайды

    Ширек финалда жергілікті спортшы Рюдзю Нагаямға есе жіберген ол жұбаныш бәсекесінде тайпейлік Юн Вэй Янді ұтты.

  2. ҒАЛЫМЖАН ЕЛШIБАЙ. Алтын өндiретiн зауыт салынбақ

    Форумға Алматы облысының, Таразбен бауырлас қалалардың басшылары, Қытай Халық Республикасының Қазақстандағы Төтенше және Өкiлеттi елшiсi Чжан Вэй, Чаньцзи Хуизу автономиялық префектурасы үкiметiнiң бастығының орынбасары Кайрат Қапанұлы, Қырғыз Республикасы Талас облысының губернаторы Даир Кенекеев, бизнес-қоғамдастықтарының, бiрлестiктердiң, банк секторлары, барлық деңгейдегi мемлекеттiк органдардың, сондай-ақ агрохимиялық өнеркәсiп мамандары мен сарапшылар, Ұлыбритания, Германия, Оңтүстiк Корея, Украина, Түркия, Иран Ислам Республикасы, Румыния, Италия елдерiнiң өкiлдерi қатысты.

  3. Оңғар Нақып. Алпамыс батыр: Байсын мен Қалқа арасы

    Осының нәтижесінде қытайдың Батыс Вэй патшалығынан 545 жылы Ань Нопанто деген елші мемлекетаралық қатынас орнату мақсатымен Боджман қаған ордасына ат басын тірейді.

    Батыс Вэй императоры Вэнь дидің өзі де, елші де тарихқа жаңадан қадам басқалы тұрған бұл елдің шыққан тегін білмеді.

  4. Ғалым СҮЛЕЙМЕН. Балуандар Будапештте бақ сынайды

    Ширек финалда жергілікті спортшы Рюдзю Нагаямға есе жіберген ол жұбаныш бәсекесінде тайпейлік Юн Вэй Янді ұтты.

  5. Ғалым СҮЛЕЙМЕН. Гроссмейстрлер тоғысатын чемпионат

    Құрамында Дин Лижэн, Юй Янъи, Вэй И, Ли Чао және Вэн Ян сынды сайдың тасындай жігіттері бар Қытай елі айды аспанға бір-ақ шығарды.

  6. Е.Е. Татиев, М.С. Саркулова, А.Б. Мухамедиева. «ТҮРКІЛІК ДҮНИЕТАНЫМ» ҰҒЫМЫН ФИЛОСОФИЯДАҒЫ СПЕКУЛЯТИВТІ ӘДІСПЕН ТАЛДАУ

    Аталған «Вэйшу» шежіресі қытайдың «Вэй әулеттінің тарихы» кітабы.

    Бұл шежіре-кітап 551—554 жылдары Вэнь Сюань-ди императордың бұйрығымен Вэй Шоу (506—572) деген тарихшысы жазған.

    Қытай тарихы, әдебиеті мен өнерінің энциклопедиясында тарихшы Вэй Шоу тегі қытай емес, түркі оның ішінде табғач тайпасынан деп жазылған.

    Анығында «как северянин, Вэй Шоу поддерживал притязания северных династий на легитимность и презирал южных правителей Сун, Ци и Лян (502-557) как «варварских» узурпаторов, что тем более удивительно, потому что основатели Сами династия Вэй не была китайской, а происходила из прототюркского народа тагбач» деп жазылған [3, 57 б.].

    Анығында «как северянин, Вэй Шоу поддерживал притязания северных династий на легитимность и презирал южных правителей Сун, Ци и Лян (502-557) как «варварских» узурпаторов, что тем более удивительно, потому что основатели Сами династия Вэй не была китайской, а происходила из прототюркского народа тагбач» деп жазылған [3, 57 б.].

  7. А.Б. Сарсенбаев , А.С. Абдирайымова . Ортағасырлардағы түркілердің соғдылықтармен мәдени-экономикалық байланысы (VI-VIII ғғ.)

    Вэй әулеті тек түріктерге алым-салық төлеумен ғана шектелмеді, өз астанасында тұрған түріктерді де бағып-асырауды өз мойнына алған.

    Вэй патшалығы сияқты Ци патшалығы да Мұқан қаған тұсындағыдай туцзюелер шауып-тонап кетпесін деп өз қазыналарын сарқып, соларды бағып келді [3: 122].

  8. Т.З. Қайыркен. Түркі қағанаты дәуіріндегі Алтайдың тарихи географиясы (VI-XIII ғғ.)

    Вэй әулетінің Тай У патшасы цзюй-цюйлерді (沮渠) 6 қырғанда Ашина бес жүз отбасын ертіп жоужандарға барып паналайды.

    Солтүстік Вэй патшалығы Қытай тарихында 386-534 жылға дейін өмір сүрді.

    Сарбилер (сянби) құрған аталмыш Вэй патшалығы өз үстемдігін орнатумен бірге, жоужандарды өздерінің шекарасынан сыртқа қарай ығыстыра бастады [10; 167 p.].

    Вэй әулетінің көшпенді сарби (сянби) тайпасынан шыққан үшінші патшасы Тай У-ди 7 қазіргі Хэбэйдің солтүстік-шығыс бөлігіндегі Лусуй өзені бойын мекендеген көне кірме хуларды қырғындағанда, түркілер Хэси коридорынан солтүстікке қайтадан көшіп кетеді.

  9. Т.З. Қайыркен. Түркі қағанаты дәуіріндегі Алтайдың тарихи географиясы (VI-XIII ғғ.)

    Жоғарыда «Пинляндық кірме хулар» деп аталған әрі Вэй патшалығы кезінде Хэси коридорынан Алтайға қашып келген түркілер осы динлиндер болатын.

    Линь Гань олар туралы былай дейді: «Гаошэлардың бір бөлігі Солтүстік Вэй патшалығы кезінде Байқал көлі маңында көшпенді малшаруашылығымен айналысудан өзге, қалған қомақты бөлігі Тоғла өзенінің батысындағы жерлерге қарай жылыстады; артынан тағы да батысқа беттеп, Лухун (鹿浑) көлінің айналасындағы жерлердің бәрін өздерінің өріс-қонысына айналдырды» [12, 7 6.].

    Оған дәлел 389-390 жылдары Солтүстік Вэй патшалығының патшасы Тобагуй Алтайдағы Үліңгір көлі бойында гаошэларды талқандағанда жалпы саны 200 мыңнан астам адам мен малды олжалаған.

    Вэй әулетінің шекарасына да шапқыншылық жасап тұрды.

    Вэй әулетінің Дао-у патшасы оларға қарсы жорық ұйыстырып, ұлыстарын талқандады.

    Гаошэлар Солтүстік Вэй патшалығының үстемдігі астында ұзақ уақыт тұрды.

    Бұдан өзге, тарихшы Ван Чжилай 545 жылы Батыс Вэй патшасы Ю Вэньтай ата тегі хулардан болған Анно-Панто дегенді түріктерге елшілікке жібергенін, түріктердің оны өз елінің бет-беделінің асып келе жатқанының нышаны ретінде қабылдағанын жазады [23; 189 б.].

    Бұдан, түріктердің 552 жылдан бұрын-ақ Батыс Вэй патшалығына әр қырынан әйгілі бола бастағанын көреміз.

    Соған қарағанда Түркілердің Алтай тауында жиналып, күш біріктіріп, Батыс Вэй патшалығының жеріне дүркін-дүркін шабуыл ұйымдастыруы осы Ұлы-ябғұның кезі (VI ғасырдың 30-40 жылдары) болса керек.

  10. Толганай Мустафина. ҚИЯНАТСЫЗДЫҚ ИДЕЯСЫНЫҢ ҰҒЫМНАН ФИЛОСОФИЯЛЫҚ ІЛІМГЕ АЙНАЛУЫ

    Бұған қарапайым мысал ретінде үнді мәдениетінің топырағында дүниеге келген джайн, будда сынды жүйелерде «ахимса» деген түсініктің, қытайлық мәдениеттің аясында қалыптасқан дао діни-философиялық, тәлім-тәрбиелік, өнегелік іліміндегі «у вэй» қағидасының негізгі ұғым әрі бағдарға айналуын келтіре аламыз.

    Ежелгі қытай мәдениетінің жаны деп аталуға лайық дао ілімінің басты категориясы «у вэй» екені белгілі.

    Бұған сәйкес адам мен әлемнің біртұтастығын ескеретін болсақ, табиғилыққа деген қандай да бір қарсылық зұлымдыққа тең, сондықтан у вэй қағидасына сәйкес табиғатқа қарсыласпай, адам үйлесімділікті сақтай отырып өмір сүруі абзал.

Нәтиже жылдамдығы: 0.87 сек.