Жалпы мифологиялық ойлау жүйесі бойынша, самұрық құстар әлемнің қорғанышы, тірегі, жер мен көкте не болып жатқанын жоғарғы әлемге жеткізіп тұратын қасиет иесі ретінде көрінеді.

İdi арқылы жасалынатын «bitmәmiş keçmiş zaman» іс-әрекеттің өткен шақта белгілі бір уақытта болғанын көрсетіп, бірақ ол қимылдың жалғасқанын не аяқталғанын білдірмейді.

Ol şu wagt men hakynda näme pikir edýändir (Ол дәл қазір мен туралы не ойлайды?).

Мақал құрамындағы сөйлемнің бірінші сыңары қазақ қоғамында бас алу, яғни өлім жазасының барын, екінші сыңары тіл кесу жазасының жоғын таңбалайды: «қазақ салт-дәстүрінде қылмыскерді жазалаудың түрі көп болса да, біреуге шындықты айтып, не жалған сөйлеп тіл тигізген, абыройын төккен адамның басын кесіп алу болса да, тілін кесіп тастап жазалау болмаған» [3, 240 б.].

Шанский төмендегідей пікір білдіреді: «В антономические отношения вступают далеко не все слова.

Мәселен, Ынсапсызға не керек

Мен не қылдым, япырым-ау?

Не қорлық, құр қылжаңмен күн өткізбек?

Денотативті мағынада теонимдер лексикалық бірліктің нысанымен заттың не болмыстың бейнесімен байланысы қаралады.

Негізінде, «періштелер бар, бірақ олар бұлт не орындық сияқты емес» деп көп дауласуға да болады [5, 220], алайда теонимдер тілдің дәлелі ретінде де, қазақ тіліндегі басқа бірліктер секілді лексикалық мағына ие екені даусыз.

Привалова мифонимдер мен теонимдерді антропонимдер деп атады, өйткені антропонимдер танымал тұлға екеніне, жазушы ойлап шығарған, мифология не діннен мирасқа қалған, күнделікті өмірде, қоғамда жиі кездесетініне қарамай, ол атау әрдайым адам аты мен осы белгі жіктелім үшін маңызды [7, 57].

Қабіріңде не жауап беріп салдың,

Теонимдер адамның, жануардың, заттың немесе жердің атауы не бөлігі ретінде де пайда болуы мүмкін.

Теонимдерді бірыңғай жалқы есімге не болмаса бірыңғай жалпы есімге жатқызу шындыққа сәйкес келмейді.

аузы жаман ‘не болса соны айта беретін бейпіл ауыз’, түрік тілінде бұл мағына ağzı kalabalık фразеологизмі арқылы беріледі.

Сол сияқты түрік тіліндегі ağzının perhizi yok ‘aklına geldiği gibi konuşur’ «аузының диетасы жоқ – ақылына не келсе, соны сөйлейтін адам» фразеологизмінде «аузының диетасы жоқ» образы аузына не келсе, соны айтатын адам сипатын береді.

Сол сияқты түрік тіліндегі ağzının perhizi yok ‘aklına geldiği gibi konuşur’ «аузының диетасы жоқ – ақылына не келсе, соны сөйлейтін адам» фразеологизмінде «аузының диетасы жоқ» образы аузына не келсе, соны айтатын адам сипатын береді.

kös dinlemiş deve gibi ‘kayğısız, soğukkanlı’ «көс тыңдаған түйе сияқты – қайғысыз, суыққанды» фразеологизмінің мағынасын «көстің» не екенін білетін түрік халқы түсінеді.

Сол сияқты түрік тіліндегі ağzının perhizi yok ‘aklına geldiği gibi konuşur’ «аузының диетасы жоқ – ақылына не келсе, соны сөйлейтін адам» фразеологизмінде «аузының диетасы жоқ» образы аузына не келсе, соны айтатын адам сипатын береді.

Сол сияқты түрік тіліндегі ağzının perhizi yok ‘aklına geldiği gibi konuşur’ «аузының диетасы жоқ – ақылына не келсе, соны сөйлейтін адам» фразеологизмінде «аузының диетасы жоқ» образы аузына не келсе, соны айтатын адам сипатын береді.

kös dinlemiş deve gibi ‘kayğısız, soğukkanlı’ «көс тыңдаған түйе сияқты – қайғысыз, суыққанды» фразеологизмінің мағынасын «көстің» не екенін білетін түрік халқы түсінеді.

Біраз келтірілген мақал-мәтелдер бірнеше рет қайталанады: «Басқа келген бәледен бастан құлақ садаға», «Не ексең, соны орарсың», «Таспен ұрғанды аспен ұр», «Күн ортақ, ай ортақ, жақсы ортақ» т.т.

Шығармадағы кейіпкерлер саны да көп емес, не бары 4-5 кейіпкер ғана.