Бекет ағаның ұйымдастырушылық таланты, ерен еңбекқорлығы, әсіресе, 90-жылдары еліміздегі үздік – «КазВнешМаш» компаниясын құрғанда, сонымен қатар «КазВнешМаш» базасындағы «Отырар» мемлекеттік компаниясының президенті болғанда жарқырай көрінді.

Ал қазір, шүкір, мемлекеттік телеарналармен бірге жекеменшік арналар да көптеп ашылды.

Әсіресе, мемлекеттік арналардың көркемдік кеңесінің талабы айрықша қатал.

«Оппозиция жиырма жыл бойы айтып келе жатқан талаптар орындала бастады» дейді олар демократиялық бағыттағы, мемлекеттік құрылымдар жұмысындағы қозғалыстарды байқап.

Қазірдің өзінде БАҚ-тардағы сыни пікірлерге мемлекеттік органдар, ұлттық компаниялар, банктер тарапынан әрекетті байқап отырған жоқпыз.

Әзір қоғам мемлекеттік құрылымдар әрекетін бақылай алмай тұрғанда, жүйелі іркіліс өсе береді.

Елімізде мемлекеттік тілді дамытуда және тұғырын бекіту мақсатында бюджеттен қаржы да бөлінуде.

Сондықтан біз соңғы кездері жиі айтып жүрген қоғамдық сананы жаңғырту мемлекеттік тілдің қажеттілігіне де көп байланысты.

Егер билік құрылымдарының өкілдері, депутаттар, белгілі тұлғалардың өздері мемлекеттік тілге немқұрайлы қарайтын болса, қарапайым азаматтардан қалай талап ете аласыз.

Оның шығысын Ақсу-Жабағылы мемлекеттік қорығы алып жатыр.

Мәскеу көшелерінің біріне аты қойылған, Санкт-Петербургтегі мемлекеттік эрмитажда портреті ілулі тұр.

Халық қуана қошеметтеген Мемлекеттік сыйлықтар қос саңлаққа (Ж.Нәжімеденов.

Ол кезде еліміздің Мемлекеттік хатшысы Оралбай Әбдікәрімов болатын.

Мемлекеттік хатшы – Президент жанындағы он бір комиссияның төрағасы.

Сол күні сағат үште Мемлекеттік рәміздер жөніндегі республикалық комиссияның кезектен тыс отырысы өтетін болып, Астанадағы мүшелері Ақордаға шұғыл шақырылды.

Отырыстың күн тәртібінде бір ғана мәселе – мемлекеттік гимнді ауыстыру мәселесі.

Мемлекеттік хатшы қысқаша ғана басқосудың негізгі мақсатын айтып, гимнді ауыстырудың мән-жайын, жаңа астанада жаңа гимн дүниеге келетінін және оған Шәмші Қалдаяқов пен Жұмекен Нәжімеденовтің атақты «Менің Қазақстаным» әні алтын арқау болатынын баяндады.

Осы кезде Президент Кеңсесінің бастығы Махмұт Қасымбеков және бір құжатты Мемлекеттік хатшының қолына әкеліп берді.

Комиссия мүшелерінің қолына тиген жаңа мәтін мемлекеттік гимннің жаңа, толыққанды нұсқасы болып шыққан.

Мемлекеттік хатшы: «Комиссия мүшесі болмасаң да, ақынсың ғой, сенің пікірің қалай?» деп маған бұрылды.

1956 жылы Алматыда, белгілі шаңқобызшы Гүлсара Піржанова апамыздың үйінде жазылған «Менің Қазақстаным» араға жарты ғасыр салып мемлекеттік гимн болып, төрге шықты.

Бұл күн еліміз тарихындағы, оның өткелең жолдардағы шежіресіндегі негізгі сөз, негізгі мақсат, негізгі мемлекеттік ұстаным болып мәңгілікке таңбаланды.

Мемлекеттік хатшы Қанат Саудабаев бастаған ресми делегация Жапонияға ұшып шықты.

Арада бір сағат өткесін көмекшісі Айбек Нұрбалин Мемлекеттік хатшының шақырып жатқанын айтты.

Мен биылғы жылғы Әдебиет және өнер саласындағы мемлекеттік сыйлықтарды «Менің Қазақстаным» гимнінің авторлары Шәмші Қалдаяқов пен Жұмекен Нәжімеденовке беру, бұл дәстүр әлемнің көптеген елдерінде барлығын және оның қоғамдық-саяси мәні зор екенін айттым.

«Жоқ, болмайды, қайтыс болғандарға мемлекеттік сыйлық берілмейді» деп Қанекең қысқа қайырды.

Сапар сәтті аяқталып, елге келгесін, 24 наурыз күні гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беру мәселесін негіздеген екі беттік жазбахатпен Мемлекеттік хатшыға кірдім.

Сапар сәтті аяқталып, елге келгесін, 24 наурыз күні гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беру мәселесін негіздеген екі беттік жазбахатпен Мемлекеттік хатшыға кірдім.

Тура төрт күннен соң, нақты айтқанда, 28 наурыз күні енді Мемлекеттік хатшының атынан Елбасыға арналып жазылған үш беттік жазбахатпен тағы кірдім.

Кабинетіне кірген Мемлекеттік хатшы қуанған көңілмен: «Нұрсұлтан Әбішұлы ұсынысты қатты қолдады, риза болып, жақсы ұсыныс, дереу жүзеге асырыңдар, ұйымдастырыңдар, мен бұл атақты алмаймын» деген тапсырма берді деп айтты.

Осы жерде түсіндіре кетелік, Мемсыйлық ережесінде «қайтыс болған авторларға Мемлекеттік сыйлық берілмейді» деген жол бар болатын.

Бірақ сол ереже бойынша «Мемлекет басшысы кез келген уақытта Мемлекеттік сыйлық беретін еңбектерді, авторды өзі ұсына алады және оның шешімі түпкілікті шешім болады» деген бап та бар.

Мемлекеттік хатшы кабинетінде үшеуміз едік.

Елбасымыздың осы тарихи мемлекеттік шешімі нәтижесінде бұл күнде жаңа Елордамызда Шәмші мен Жұмекеннің көшесі айдынданып жатыр.

Мемлекеттің басты ресми атрибуттары болып табылатын мемлекеттік рәміздердің авторларына көрсетілетін құрмет – Мәңгілік Ел болу жолындағы жасампаз істердің жарқын көрінісі.

Пенделіктен жоғары тұратын мемлекеттік парасат.

«Мен алты жылдан астам уақыт Мемлекеттік хатшы болғанымда екі саңлаққа осы атақты алып берудің сәті түспеп еді, Елбасының көрегендігі ғой, бұл – ұлы жаңалық» деп Әбіш аға көзіне жас алды.

Бірақ қос заңғарға Мемлекеттік сыйлық беру процесіне тікелей араласқан Қанат Саудабаев та, Мұхтар Құл-Мұхаммед те, Жарлықтың дайындалып, жарық көруіне тікелей араласқан Махмұт Қасымбеков те, шешімге дауыс берген комиссия мүшелерінің негізгі құрамы да, Құдайға шүкір, ортамызда аман-есен жүріп жатыр.

Сол айтқандай, гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беруде тарихи шешім қабылдаған Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, ұсынысты жеткізіп, барлық ұйымдық шараларға бас-көз болған сол кездегі Мемлекеттік хатшы Қанат Саудабаев, тікелей жүзеге асыруға атсалысқан сол кездегі Мәдениет министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед және сол «тағы басқалардың» ішіне мен де кіретін шығармын.

Сол айтқандай, гимн авторларына Мемлекеттік сыйлық беруде тарихи шешім қабылдаған Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, ұсынысты жеткізіп, барлық ұйымдық шараларға бас-көз болған сол кездегі Мемлекеттік хатшы Қанат Саудабаев, тікелей жүзеге асыруға атсалысқан сол кездегі Мәдениет министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед және сол «тағы басқалардың» ішіне мен де кіретін шығармын.

Елбасымыз келісім берген күні алдымдағы аудармалы күнтізбеге: «Бүгін тарихи күн, Шәмші мен Жұмекенге Мемлекеттік сыйлық берілетін болды, аруақтары риза болсын асыл ағалардың» деп, үш леп белгісін қойып жазған парақ – менің архивімнің қымбат қазынасы.

Қазір салтанатты жиындарда, мемлекеттік мерекелерде, Ақордада болып жататын ресми қабылдаулар мен кездесулерде шалқып, рухты көтеріп, жанарыңа жас үйіріп, кеудеңді мақтаныш пен жігерге толтыратын Мемлекеттік Гимн орындалғанда өзімді бақытты сезінемін.

Қазір салтанатты жиындарда, мемлекеттік мерекелерде, Ақордада болып жататын ресми қабылдаулар мен кездесулерде шалқып, рухты көтеріп, жанарыңа жас үйіріп, кеудеңді мақтаныш пен жігерге толтыратын Мемлекеттік Гимн орындалғанда өзімді бақытты сезінемін.

Тәуелсіздігіміздің тірегі де, жүрегі де – Мемлекеттік Гимніміз, Туымыз, Елтаңбамыз.

Ал бұл тіршілік иелерін қорғау «Охотзоопром» мемлекеттік мекемесіне міндеттелген.

Жалпы осындай деректерде инспекторларды мемлекеттік марапаттауға ұсыну жөнінде Үкіметке ұсыныс жасала ма?

Сондықтан осындай жағдайда, шынында да, инспекторларды мемлекеттік марапатқа ұсынған орынды деп есептеймін.

Яғни тоқсан сайын Өңірлік экспорттық кеңес ұйымдастырып, аталған кеңеске экспорттаушы кәсіпорындарды шақырып, көтерілген мәселелер бойынша жол картасы бекітіліп, тиісті мемлекеттік органдарға мәселені шешу бойынша тапсырма беріледі.

Өзара тиімді сауда байланыстарын кеңейту және экспортты ілгерілету бойынша мүмкіндіктерді жақсарту мақсатында мемлекеттік қолдау институттары қарқынды жұмыс істеп келеді.

Бейбітшілік пен келісім қоғам дамуының басты факторы және мемлекеттік саясаттың негізгі басымдықтары екені белгілі.

Атап айтқанда, Асылы Осман, Надежда Лушникова сынды мемлекеттік тіл жанашырлары – қазақ елінің мақтанышы.

Мемлекеттік және халықаралық деңгейдегі ауқымды іс-шаралардың тағылымды өтуіне де өз үлесін қосады.

Өскелең ұрпақтың әртүрлі өзге діни ағымдарға ілеспей, қоғамға жат әдеттен бойын алшақ ұстауы үшін бос уақытты тиімді ұйымдастырып, мемлекеттік тілді меңгеруі, оны құрметтеуге тәрбиелеу, жан-жағындағыларға құрметпен қарауы отбасынан басталатын тәрбие, әрбір ата-ананың парызы.

Мұның бір себебі – жас мамандарды жұмысқа қабылдаушы мекемелердің көбі ағылшын тілдерін білуді талап етіп, мемлекеттік тілге аса мән бере қоймауында шығар.

Меніңше, мемлекеттік мекемелерде ғана емес, сонымен қатар жекеменшік жұмыс орындарында да ең алдымен сұранысқа ағылшын тіліне қарағанда мемлекеттік тіл ие болу керек.

Меніңше, мемлекеттік мекемелерде ғана емес, сонымен қатар жекеменшік жұмыс орындарында да ең алдымен сұранысқа ағылшын тіліне қарағанда мемлекеттік тіл ие болу керек.

Мемлекеттік қызметкерлерге келсек, 2000 жылдардың басында іс қағаздары қазақ тіліне өткен кезде, қазақ тілінде жазатын мамандар тапшы болатын.

Тағы бір айта кететін жағдай, орталықтағы республикалық мекемелерге мәлімет, есеп, ұсыныстарды қазақ тілінде дайындағанымен, ол жақтағы мамандардың басым көпшілігі мемлекеттік тілді жетік меңгермегендіктен, орыс тіліне аударып жіберуді сұрайды.

Қазақстан осы жылдан бастап қолданыстағы ресейлік құрылыс нормаларынан бас тартып, толығымен еврокод нормаларына өтетінін ескерсек, жобаларды және салаға байланысты барлық құжаттарды мемлекеттік тілде жүргізуді талап ету уақыты келді.

Экономиканың барлық саласында қазақ тілі кең қолданыста болмай шын мәніндегі мемлекеттік тіл құзіретіне ие бола ала ма?