Қазақстан тарихын зерттеуге байланысты қызығушылық туғызатын далалық экспедициясы 1892 жылдың ақпан-қараша аралығында өтті.

Қазақстан тарихын зерттеу үшін Н.Ф.

Осы Қоғамда болған кезінде ол Қазақстан тарихын зерттеуде біршама маңызды істер атқарды.

Катановтың Қазақстан тарихын зерттеуге қосқан үлесі оның Қазан университетінде жұмыс істеген кезінде де байқалды.

Қазақстан тарихын зерттеуде Н.Ф.

Бұлардан басқа, автор Қазақстан тарихына тікелей қатысы бар мемлекеттерді де көрсетеді.

Соның айғағы болар, Қазақстан тарихымен байланысты көптеген материалдардың авторларының еңбектерінің жарыққа шығуына көмек көрсетті.

Солтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архиві қорында Х.

Еңбек архив құжаттары (Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архиві) мен естеліктерге негізделген [6].

Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архивінің 14-қор [12] мен Солтүстік Қазақстан облыстық архивіндегі сақтаулы «Стапная звезда» газетінің [13] 1926 жылғы №78 нөмерінде жарық көрген мақалаларда Х.

Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архивінің 14-қор [12] мен Солтүстік Қазақстан облыстық архивіндегі сақтаулы «Стапная звезда» газетінің [13] 1926 жылғы №78 нөмерінде жарық көрген мақалаларда Х.

Болғанбаевтың ағартушылық қызметі Петропавл уезіндегі педагогикалық курста жүргізілгендіктен Солтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архивінде педагогикалық кеңестік хаттамалары сақтаулы.

Болғанбаевтың ағартушылық, оның ішінде Павлодардағы 3 жылдық қазақ (қырғыз) педагогикалық курсының дәріс беруші ретіндегі қызметіне қатысты Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архиві мен Солтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архивіндегі құжаттар бойынша мәліметтерді келтірген болатынбыз.

Болғанбаевтың ағартушылық, оның ішінде Павлодардағы 3 жылдық қазақ (қырғыз) педагогикалық курсының дәріс беруші ретіндегі қызметіне қатысты Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архиві мен Солтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архивіндегі құжаттар бойынша мәліметтерді келтірген болатынбыз.

Ол Жұмағали Тілеулинмен бірге Солтүстік Қазақстан тарихында алғаш рет мектеп және басқа да мекемелер үшін қазақстандық мамандар даярлау курсын ұйымдастырушы және дәріс оқушылардың бірі болды.

Сондай-ақ ол Солтүстік Қазақстан облысында Қазақстан тарихын оқытуды ұйымдастырған.

Сондай-ақ ол Солтүстік Қазақстан облысында Қазақстан тарихын оқытуды ұйымдастырған.

«Қазақстан» мемлекеттік баспасында алқа мүшесі ретінде қызмет атқарды.

1920-1930 жылдар Қазақстан тарихында күрделі өзгерістер мен құбылыстар сипатында айқындалады.

Жер көлемі ауқымды және халықаралық көлік транзиттерінің торабында орналасқан Қазақстан үшін демографиялық ахуалдың тұрақтылығы мен көші-қон мәселесін реттең стратегиялық маңызды вектор болып табылады.

Қазіргі Қазақстан көші-қон үдерістерінің белсенді қатысушыларының біріне жатады.

Бұл бағытта тәуелсіз Қазақстан Республикасы оң шешімдер қабылдады және тарихи отандарына оралғысы келетін ұлттарға заңдық тұрғыда қарсылық танытпады.

Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Қостанай, Павлодар облыстары басқа этнос өкілдерінің тарихи отандарына көшуі салдарларынан тұрғындарының табиғи өсімі кері кетті.

БҰҰ-ның демографиялық кәрілік шкаласына сәйкес Қазақстан 2011 жылы демографиялық кәрілік аймағына енген болатын

Қазақстан Республикасы демографиялық ахуалды реттеу бойынша бірқатар тарихи тәжірбие-лерді бастан өткізді және оның оң нәтижелерін бүгінгі таңда сезінуде.

Қазақстан посткеңестік елдердің арасында сыртқы көші-қонның теріс зардаптарын тартқан елдердің біріне жатады.

Кеңестік дәуірде Қазақстан депортацияланған этностар шоғырланған одақтас республикалардың бірі болды.

Грек, корей, армян, әзірбайжан, шешен, ингуш және неміс сынды депортацияланған этнос өкілдерінен шыққан саяси-мәдени қайраткерлер Қазақстан тарихында өзіндік орындарын алды.

Кеңестік дәуір мен тәуелсіз Қазақстан кезіндегі депортацияланған этнос өкілдеріне бағытталған саяси-идеологиялық және мәдени қарым-қатынастар аспектілері өзіндік ерекшеліктерге ие болды.

Назарбаевтың бастамасымен жүзеге асқан Қазақстан халықтары Ассамблеясы (бұдан әрі – ҚХА) ұйымы өзге этнос өкілдерінің түрлі қоғамдық-мәдени салаларда ерік-жігерлерін танытуына септігін тигізіп отыр.

Сонымен қатар, автор кеңестік және тәуелсіз Қазақстан кезеңдеріндегі өзге этнос өкілдерінің мәдени-қоғамдық өмірлерінің ерекшеліктеріне салыстырмалы талдау ұсынған.

Салыстырмалы талдау әдісінің көмегімен депортацияланған этностардың кеңестік және тәуелсіз Қазақстан кезеңдеріндегі мәдени-қоғамдық өмірлерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын ажыратуға мүмкіндік таптық.

Шынайылық әдісі бірқатар этнос өкілдерінің Қазақстан қоғамындағы саяси-мәдени белсенділіктерінің басқа этностарға қарағанда артықшылықтарын шын тұрғыдан бағалауға септігін тигізді.

Осы кезеңде болашақ ақынның отбасы Солтүстік Қазақстан облысының Октябрь (қазіргі Шал ақын) ауданына жер аударылды.

Бельгердің балалық және мектеп шақтары Солтүстік Қазақстан аумағында өтті.

1971 жылы Бельгер Қазақстан Жазушылар Одағының мүшесі болып қабылданды.

1994- 1995 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды.

1990 жылдары қазақстан немістері кеңесінің мүшесі, неміс мәдение қоғамының Алматы қаласындағы бөлімшесінің төрағасы қызметтерін абыроймен атқарды.

Сонымен қатар, қазақилықты алғаш бойынша сіңірген Солтүстік Қазақстан облысының саяси-мәдени ортасымен байланысын үзбеді.

Қазақстан Республикасының «Парасат», «Достық» ордендерінің иегері атанды.

Бұл көрсеткіш Қазақстан эстрадасы бойынша рекорд болып табылды.

Тәуелсіз Қазақстан кезеңінде Л.

Ал, бұл үрдістің толыққанды қалыптасуы мен мемлекеттік жүзеде саяси-қоғамдық сипатқа ие болуы тәуелсіз Қазақстан дәуірінде іске асты.

Қазіргі Қазақстан өз аумағын мекендеген барлық этностардың саяси-қоғамдық құқықтары мен моралдық сезімдерін дамытуға күш

Олардың патшалық Ресей, КСРО дәуірлеріндегі саяси-құқықтық мәртебелері тәуелсіз Қазақстан кезінде ұлғаймаса, кеміген жоқ деп айтуға негіз табылады.

Қазақстан Халқы Ассамблеясына биылғы жылы 20 жыл толды.

Осы жылдарда ұлттық саясаттың негізгі бағыттары ретінде «азаматтық бейбітшілік пен ұлттық татулықты» ерекше атап өтіп, Қазақстан халқын «біртұтас этносаяси қоғам» деп айқындаған ҚР Тұңғыш Президенті Н.Ә.

Соңғы жылдары Қазақстан тарихнамасында республиканың қоғамдық-саяси, әлеуметтік экономикалық жағдайына қатысты ғылыми зерттеу жұмыстары жазылу үстінде.

Солардың ішінде өткен ғасырдың басынан Қазақстан территориясына қоныстанып, Қазақстанның экономикалық, әлеуметтік- саяси демократиялық тұрғысынан жедел дамуына өзіндік үлес қосқан әртүрлі ұлттардың тарихын жеке зерттеу жұмыстары өз нәтижелерін беріп келеді.

Қазақстан халқына халқына жолдауында: «Біз ұлтына және діни сеніміне қарамастан, әрбір қазақстандыққа салт-дәстүр, мәдениет пен дінді таңдауға ерік беретін еркін, әрі ерікті қоғамның негіздерін нығайтуға тиіспіз», - деп айырықша атап көрсетті.

1860 жылдары Қазақстан түгелдей Ресей империясының құрамына енді.

Ресей империясының қоныстандыру саясаты бойынша Қазақстан көп ұлтты елге айналып, өз дамуында капиталистік нарықтық экономикаға тән кәсіпкерліктің және жаңа өндірістік үрдістердің бастамасын қабылдады.

Қазақстан тарихында қоныс аудару қозғалысының кезеңдері туралы бір жақты пікір жоқ.

Жамбыл облысына қоныстандыру саясаты 1860 жылдары түгелдей Қазақстан аумағын отарлағаннан кейін басталды.1864 жылы Қоқан қамалдары болған Мерке, Түркістан, Әулиеата, Шымкентті патша әскерлерінің алуы аймаққа орыс шаруаларын орналастырудың шешімін жылдамдатты.

Қазақстан оңтүстігінің ең ірі аймағы - Сырдария облысында орыс - украин шаруаларының негізгі қоныстану аудандары Шымкент, Ташкент, Аулие Ата уездері болды.

1897 жылы Қазақстан тұрғындарының саны статистикалық мәліметтерге қарағанда 4 млн 150 мың адамға жеткен.

Осылайша XIX ғасырдың екінші жартысында Қазақстан тұрғындарының көп ұлтты құрамының қалыптасуы белсенді түрде жүргізілді.

Қазақстан территориясындағы артық жерлерді есепке алу мақсатында арнайы экспедициялық топ құрылды.

Экспедицияның мақсаты – Қазақстан территориясындағы жерлерді есепке алып, жергілікі қазақ халқының жер иеленуінің үлес салмағын азайтып, «бос жерлерді» келетін келімсектерді орналастыру болды.

Столыпин реформасынан кейінгі жылдары Қазақстан территориясына ішкі Ресейден қоныстанушылар саны күрт өсті.

Қазақстан халқы санын өзгеруі мен этникалық құрлымының қалыптасуына қолайлы болған негізгі көздер мен факторлар туралы айтқанда, саяси жер аудару сияқты құбылысты естен шығармаған жөн [10].

1917 жылға дейін және одан кейінгі жылдары Қазақстан саяси жер аударылғандардың мекені айналды [10].

Қазақстан үлкен бөлігі Азияға, кіші бөлігі Еуропаға жататын Еуразияның кіндігінде орналасқан мемлекет.

Қазақстан аумағы XVIII ғасырдың басынан бастап Ресей империясының үлкен державалық мүдделі аймақтарының санатына енді.

XIX ғасырдың 70-ші жылдары Қазақстан толығымен Ресейдің құрамына күшпен қосылды [11].

Осы кезеңнен бастап Қазақстан жеріне Ресейдің батыс аймақтарын мекендеген түрлі ұлттардың өкілдерін қоныстандыру саясаты жүзеге асты.

тәуелсіз Қазақстан кезінде депортацияланған ұлттардың өкілдеріне саяси-қоғамдық кеңістіктікте де мәртебе берілді.

Тәуелсіз Қазақстан кезеңінде депортацияланған ұлттардың қазақстандық саяси-қоғамдық және мәдени-әлеуметтік салаларға ықпалдасуына ықпал ететін институттар іске қосылды.

Оның басында Қазақстан халқы Ассамблеясы тұрды.

Қазақстан Халқы Ассамблеясы ұйымының аясында түрік, неміс этностарының азаматтары парламент депутаттары болып сайланады.

Қазақстан мұрағаттарындағы аса қиыншылықпен жинақталған құжаттарды сақтаудың бай тарихи тәжірибесі, халқымыздың төл тарихына қатысты құнды құжаттарды сақтаудың тәртібі, есепке алу және мемлекеттік сақтауға өткізу жұмыстарының барысында аса құнды да бағалы құжаттардың сақталуы және мультимедиялық құжаттарды пайдалануды есепке алу және талдау, климатология мәселесіне архивтер тарапынан бақылау жүзеге асуда.

Заң мұрағат пен іс жүргізу органдарының біртұтас жүйесін айқындап берді және мына мәселелерге назар аударылды: Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағат қорының құжаттарын мемлекеттік сақтауға қабылдау; олардың сақталуын қамтамасыз ету; мемлекет, қоғам және азаматтар мүддесіне сай қолдану

Қазақстан мұрағат қоры құжаттарының және мұрағаттағы басқа да мұрағат құжаттарының саны мен құрамын белгіленген есепке алу бірліктерінде айқындау және осы сан мен құрамды есепке алу құжаттарында көрсету мұрағат құжаттарын атаулы іздестірудің ұйымдастырушылық реттілігі мен мүмкіндігін, олардың болуы мен жай-күйін бақылауды қамтамасыз етеді.

Қазақстан Республикасында мұрағат құжаттары бүкіл халықтық меншік болып табылды.

Қазақстан Республикасының «Ұлттық мұрағат қоры мен мұрағаттар туралы» Заңында Ұлттық мұрағат қоры Қазақстан халқының тарихи-мәдени мұрасының ажырамас бөлігі деп көрсетілген.

Қазақстан Республикасының «Ұлттық мұрағат қоры мен мұрағаттар туралы» Заңында Ұлттық мұрағат қоры Қазақстан халқының тарихи-мәдени мұрасының ажырамас бөлігі деп көрсетілген.

Қазақстан жастарының саяси санасы, олардың әлеуметтенуі және патриоттық сезімдерін оятудағы бұқаралық ақпарат құралдарының рөлі мен ықпалы зерттеледі.

Кілт сөздер: БАҚ, жастар, мәдениет, ақпарат, Қазақстан жастары, жастар мәдениеті

Қазақстан арналарында патриоттық, ұлттық рухты көтеретін жастарға арналған бағдарламалар жоқтың қасы.

«Қазақстан 1» де жаңа тақырыптарда ой-толғамдарын айтқан қыз-келіншектерге және отбасының өзекті мәселелері туралы сөз қозғайтын «Ақ жүніс» бағдарламасы болды.

«Хабар» - 92,0%; «Қазақстан» - 93,05%; «Ел арна» - 62%; «Первый канал Евразия» - 78,6%; «Казахское радио» - 80,17%;

XXI басында телевизия, радио бағдарламалар, әртүрлі ақпарат құралдарындағы интернеттегі сайттар, электронды үкімет басқа да құралдар арқылы Қазақстан ақпаратгық ағымдар рыногы қарқынды дамуда.

Радиостанцияларға келетін болсақ Қазақстан аумағында шетелдік, отандық көптеген радиостанциялар бар.

Отаншылдыққа тәрбиелеудегі негізгі бағыттардың бірі – Қазақстан халқын біртұтас саяси қауымдастық ретінде қалыптастыру.

Қазақстан Республикасының сыртқы саяси қатынастар жүйесі мен баспасөздің өзара әрекеттесуі арқылы патриоттық тәрбие беру: Қазақстанның геосаяси мүдделерін, көп векторлы сыртқы саясатын, бейбітшіл ұстанымын, ядролық қарудан өз еркімен бас тартуын т.б.

Еліміздің Конституциясының 18-бабында: "Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, лауазымды адамдар және бұқаралық ақпарат құралдары әрбір азаматқа өзінің құқықтары мен мүдделеріне қатысты құжаттармен, шешімдермен және ақпарат көздерімен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті" деп көрсетіліп, [7], Қазақстан Республикасының "Бұқаралық ақпарат құралдары туралы" заңында мерзімді баспасөз басылымы, радио және теледидар бағдарламасы, киноқұжаттама, дыбысбейне жазбасы және бұқаралық ақпаратты мерзімді немесе үздіксіз жария таратудың басқа да нысаны болып табылатыны айқындалған [8].

Қазақстандық саясаттанушы ретіндегі біздің ұстанымымыз айқын: бұқаралық ақпарат құралдарында полиэтникалық Қазақстан халқының салт-дәстүрлерін насихаттау арқылы патриоттық тәрбие беру ісінде біз ақпарат құралдарының барлық түрін – баспасөз, теледидар, радио, интернет және ақпарат таратудың өзге де құралдарын кешенді қолдануымыз қажет.

Негізінен алғанда, Қазақстан өз тәуелсіздігін жариялаған сәттен бері бұқаралық ақпарат құралдары қоғамдық пікір қалыптастырудың қуатты қаруына айналып келе жатқанын айта кеткен жөн.

Қазіргі таңда Қазақстан қалаларында көптеген ірілі-ұсақты жастар бірлестіктері мен ұйымдары құрылды: Өскемен, Алматы, Петрапавловск, Қостанай, Қарағанды, Астана, Тараз, Шымкент, Павлодарда өз орталықтары бар.

халық санасы бойынша Қазақстан Республикасында 4,38 млн.

Әділет министрлігінің мағлұматы бойынша Қазақстан Республикасында 150 ден астам жастар ұйымдары бар, олардың жетеуі республикалық статусқа ие [15] Барлық аймақтарда жастардың ұсақ ұйымдасқан топтары қызмет жасауда.

Қазақстан жастары саяси жүйенің өзгеруімен қатар жаңа мәдени құндылықтарға бейімделуде, жас буын өз дүниетанымында, өмірлік көзқарастың субмәдениетке байланысты өзгерді.

Қазақ кеңес әдебиетінің көрнекті өкілдерінің бірі Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов 1902 жылы 22 науырызда Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданында туылған [1].

«Қазақстан» баспасының директоры, Қазақ АССР Оқу халық комиссариатының өнер секторының меңгерушісі (1933), «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан» газеттерінің бас редакторы (1934-1935) БК (б) П Қазақстан Өлкелік Комитетінің баспасөз бөлімі менгерушісінің орынбасары (1936), Қазақстан Орталық партия Комитетінің саяси –ағарту бөлімінің меңгерушісі (1937).

«Қазақстан» баспасының директоры, Қазақ АССР Оқу халық комиссариатының өнер секторының меңгерушісі (1933), «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан» газеттерінің бас редакторы (1934-1935) БК (б) П Қазақстан Өлкелік Комитетінің баспасөз бөлімі менгерушісінің орынбасары (1936), Қазақстан Орталық партия Комитетінің саяси –ағарту бөлімінің меңгерушісі (1937).

«Қазақстан» баспасының директоры, Қазақ АССР Оқу халық комиссариатының өнер секторының меңгерушісі (1933), «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан» газеттерінің бас редакторы (1934-1935) БК (б) П Қазақстан Өлкелік Комитетінің баспасөз бөлімі менгерушісінің орынбасары (1936), Қазақстан Орталық партия Комитетінің саяси –ағарту бөлімінің меңгерушісі (1937).

«Қазақстан» баспасының директоры, Қазақ АССР Оқу халық комиссариатының өнер секторының меңгерушісі (1933), «Қазақ әдебиеті», «Социалистік Қазақстан» газеттерінің бас редакторы (1934-1935) БК (б) П Қазақстан Өлкелік Комитетінің баспасөз бөлімі менгерушісінің орынбасары (1936), Қазақстан Орталық партия Комитетінің саяси –ағарту бөлімінің меңгерушісі (1937).

әңгімелер; «Тулаған толқында», «Алғашқы адым» повестері; «Ана» циклындағы қысқа новеллалар; «Әдебиет айтысына», «Мен қалай жаза бастадым», «Мұхтардың хаты туралы», «Қазақстан» баспасының айы», «ҚазАПП-тың бүгінгі міндеттері», «ҚазАПП жаңа дәуірде»,

Ұлы қаламгер Ғабит Мүсірепов өзінің бүкіл творчестволық ғұмырында, өмірінің соңғы күндеріне дейін СССР және Қазақстан Жазушылар одақтары басқармаларының секретары болды.