1908 жылы «Сибирьские вопросы», «Речь», «Слово» басылымдарымен байланыс орнатқан.

Мәселен, Илья Зданевич 1913 жылы «Кавказская речь» газетіне мақала жазып, Мәскеуде ұйымдастырылған футуристердің «Нысана» атты көрмесіне оның үш-төрт суретін апарып, көрермен назарына ұсынған.

Жизни ему еще оставалось семь лет, так отчего ж оборвал он эту речь?», – деп заңды сұрақ қояды («Абай».

Бұл еңбекте Алты Алаш көсемінің ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасыр басындағы шым-шытырық тарихи оқиғаларға толы өмір жолы тек қана тарихи айғақ-деректерге, сол кезеңдегі «Наша жизнь», «Речь», «Сын отечества», «В мире мусульманства», «Мусульманская газета», «Сибирские вопросы» (С.-Петербор), «Сибирский вестник» (Томcк), «Степной край», «Киргизская степная газета - Дала уәлаятының газеті», «Иртыш», «Омич», «Голос степи» (Омбы), «Семипалатинский листок», «Сарыарқа», «Абай» (Семей), «Қазақ» (Орынбор), «Темірқазық» (Мәскеу) сынды мерзімді басылымдардың, «Новый энциклопедический словарь» (С.-Петербор) сынды энциклопедиялық басылымдардың мәліметтеріне, КСРО және ҚазКСР КГБ-сы, РФ ФҚҚ, ҚР ҰҚК-нің мұрағаттары құжаттарына, өзінің, туған-туысқандарының, «Алаш» қозғалысындағы үзеңгілестерінің, саяси, ғылыми әріптестерінің естеліктері мен жазбаларына сүйене отырып сипатталады.

И все же я верю, что суть души японца выстоит» дегені мен белгілі орыс жазушысы Валерий Роговтың: «Были времена, при Петре I, когда онемечивали русский язык: в конце XVIII и начале XIX веков – офранцуживали: а вот теперь – англизируют, а также американизируют родную речь.

Көп ұзамай ғалымның түрлі бүркеніш есімі көрсетілген туындыларын 1917 жылғы Ақпан төңкерісі мен Қазан бүлігіне дейінгі бір Омбының «Степной край», «Омичъ», «Голос степи», Томскінің «Сибирская жизнь», Семейдің «Семипалатинский листокъ», «Семипалатинскіе областны ведомости», Ташкент қаласының «Туркестанскіе ведомости», Орынбордың «Степь», «Қазақ» газеттері мен тұңғыш «Айқап» журналынан С.Петербордың «Сынъ отечества», «Речь», «Слово», «Наша жизнь», «Восточное обозрение», Ресей мұсылмандарының «Въ мире мусулманства» мен «Мусулманская газета» және «Сибирское вопросы» журналынан жиі ұшыратуға болатын.

«Қазақ тілінің анықтағышында» тыныс белгілердің қойылуын тема, рема деңгейінде сипаттауы, «Ауызша дамыған қазақ әдеби тілі» атты еңбегіндегі айтушы ~ мәтін ~ тыңдаушы» үштігі, коммуникативтік жағдаят, дискурс құбылысы, тіл мен сөздің (язык – речь) арақатынасы туралы ойлары осы сөздерімізге дәлел бола алады.

Ал осы қызметтерді жүзеге асырушы сөз (речь) – тілдің қоғамдағы өмір сүруі мен қызмет етуінің тәсілі.

Дәлірек айтсақ, ғалым норманы сөйлеу (речь) барысында өзгеріп отыратын объективті құбылыс ретінде бағалаған.

Үшіншіден, зерделеуді қажет ететіндердің бірі – тіл жүйесіне тән заңдылықтар мен тілдің қолданысы, сөйлеу (речь) арқылы өзгеріске түсетін, яғни жазба тіл мен ауызша тілде (письменная речь, устная речь мағынасында) ұдайы қолданылуы арқылы тіл заңдылықтарындағы өзгерістерді көрсететін нормалық қозғалыстар.

Үшіншіден, зерделеуді қажет ететіндердің бірі – тіл жүйесіне тән заңдылықтар мен тілдің қолданысы, сөйлеу (речь) арқылы өзгеріске түсетін, яғни жазба тіл мен ауызша тілде (письменная речь, устная речь мағынасында) ұдайы қолданылуы арқылы тіл заңдылықтарындағы өзгерістерді көрсететін нормалық қозғалыстар.

Үшіншіден, зерделеуді қажет ететіндердің бірі – тіл жүйесіне тән заңдылықтар мен тілдің қолданысы, сөйлеу (речь) арқылы өзгеріске түсетін, яғни жазба тіл мен ауызша тілде (письменная речь, устная речь мағынасында) ұдайы қолданылуы арқылы тіл заңдылықтарындағы өзгерістерді көрсететін нормалық қозғалыстар.

Шетел ғалымдарының пікірінше, тілдің қолданысындағы, әсіресе жазба тілдегі (письменная речь) тілдік фактілердің сапалық және сандық көлемі тіл динамикасындағы өзгерістер туралы ақпарат алудың негізі болып табылады [19, 86 б.].