Ала бие сойдырды, Аймақ елді жи!

Мұндай жағдай көп қой, жи, ми, ти, би деген сөздердің үндесім маркері жұмбақ болып «жасырын» қала бере ме?

дегенде үш дыбысымызды [u, ü, w] «жұтып» жіберіп отырмыз: сУ [sUW], жүрУ [jürÜW], ал «й» дауыссызының жайы да оңып тұрған жоқ, жи, би, т.б.

дегенде тағы да үш дыбысымызды [ɪ, i, y] «жымқырып» қалып отырмыз: жИ [jΙY], бИ [bİY].

Өйткені су дегендегі жуан еріндік әуезді, жүру дегендегі жіңішке еріндік әуезді көрсетіп тұрған [u] мен [ü], жи дегендегі жуан езулік әуезді, би дегендегі жіңішке езулік әуезді көрсетіп тұрған [ɪ] мен [i] дауыстыларының өзі де, орны да жоқ.

Кәзір бұл үндестік заңын бұзып, «жиірек» (жи +і +рек деп бұуынға қәте бөліп), «ки +ім» деп, т.с.с.

Нанбасаңыз салыстырып қараңыз: са+йа, қы+йа («қи+я» да, қи+йа да емес), мә+йек, жі+йек («жи+ек» емес), да+йын, қы+йын («қи+ын» емес) ме+йіз, кі+йіз («ки+із» емес), қа+йық, қы+йық («қи+ық» емес), кү+йік, кі+йік («ки+ік» емес), а+йыр, сы+йыр («си+ыр емес), т.с.с.

Ілкідегі жұрттың «есің кетсе, ешкі жи» деген сөзі де бекер емес-ау.

Оған алманың «голден», «галла», «жи» сынды 7-8 сортынан 70 мың түп отырғызылған.

Байқаудың негізгі мақсаты – 29 елмен бірге Қазақстан Республикасының университеттері студенттерінің, зерттеушілерінің және оқытушыларының шығармашылық шешімдерін жасанды интеллект

Алланың бұл да бір «есіңді жи» дегене сыңайдағы ескертуі деп ойлаймын.

Есіңді жи, адамзат!

Ілкі заманнан қалған «есің кетсе, ешкі жи» деген даналық сөздің астарында көп мағына бар.

Сондықтан да, қазағым: «түстік өмірің болса мал жи» дегенді айтқан.