1966 жылы А.Солженицын «Архипелаг ГУЛАГ»-ті аяқтасымен Ұлы Ақтеңiз каналына әдейi барып, жайын көрмек болады ғой.

Соған сәйкес: аб дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (араб, архесиллаб, мазһаб, масштаб, штаб, хиджаб); об дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (гардероб, гидрофоб, микроб); уб дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (автоклуб, аэроклуб, бизнес-клуб, интернет-клуб, клуб, куб, мотоклуб, спорт-клуб, фитнесклуб); аг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (аншлаг, архипелаг, бактериофаг, детритофаг, рейхстаг, рычаг); орг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (комсорг); ург дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (драматург, жазушы-драматург, кардиохирург, кинодраматург, металлург, нейрохирург, хирург); фаг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (ксилофаг, макрофаг, олигофаг, сапрофаг, саркофаг, энтомофаг); яг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (варяг); ог дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (ағартушы-педагог, акушер-гинеколог, аналог, антрополог, археолог, астролог, бактериолог, барлаушы-геолог, биолог, бульдог, геолог, герцог, гидролог, гинеколог, гляциолог, косметолог, маркетолог, метеоролог, минеролог, мифолог т.с.с.); ад дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (бал-маскарад, жад, жиһад, лимонад, мармелад, рафинад, шоколад т.с.с.); айд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (слайд); ард дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (авангард, гепард, электркард); ед дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (швед); ейд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (рейд); еид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (нуклеопротеид, протеид, хромопротеид); фуд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (фаст-фуд); юд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (фотоэтюд); ярд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (бильярд); ард дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (стюард); яд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (наряд); ряд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (авиаотряд, отряд, разряд, снаряд); ид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (альдегид, антимонид, геноцид, гербицид, гибрид, диоксид, оксид, пластид, полигибрид, силицид, суицид т.с.с.); од дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (анод, бутерброд, взвод, диод, йод, катод, метод, электрод, эпизод т.с.с.); оид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (астероид, гаплоид, дифтонгоид, коллоид, органоид т.с.с.); орд дыбыс тіркесіміне біткен сөздердегі (аккорд, билборд, рекорд, сканворд, скейтборд, сноуборд) б, г, д дыбыстарының орнына п, к, т әріптерін жазу керек.

Сөйтіп, архипелаг маңында балық аулауды белгілеу құқығы өзіне ғана тән екенін алға тартып, Свалбард маңынан шамамен 18 мың тонна нәлім аулауға рұқсат етті.

Бірақ архипелаг мәселесінің түйіні күрделі болып тұр.

Қарт құрлық балықшыларының архипелаг маңынан аулаған балығының көлемі Осло бекіткен мөлшерге жақындап қалды.

Ал скандинавиялық балықшылар архипелаг маңынан 400 мың тонна нәлім аулайды.

Архипелаг маңындағы бүкіл табиғи байлық Свалбард келісімі арқылы бақыланады.

Биылғы маусымда – 24 қыркүйекте фестиваль Алексей Тельновтың «Архипелаг» фильмімен ашылмақ.

Солженицынды сағынып жүргендердің көзірі – «Архипелаг ГУЛАГ».

Сөйтіп, «Архипелаг ГУЛАГ» деп аталған шытырманды шығарма пайда болды.

Меніңше, оның өзі жазған, Н.Ульянов меңзегендей, барымта кітаптарындағы, өзі жазбаған «Архипелаг ГУЛАГ-тағы» пәлеқорлықты, жалақорлықты Ресейдің, тіпті кеше КСРО шегінде болған бүгінгі тәуелсіз елдердің зиялы қауымын, оның ішінде саясатшыларын қырықпышақ етуге, санасы енді-енді қалыптаса бастаған жастарын дағдартуға пайдалану.

Джейкоб Бимнің «Архипелаг ГУЛАГ-ын» ол да оқымаған екен.

Қазақ тілінің жиілік сөздігіне сүйенер болсақ, шет тілден енген мұндай сөз өте көп: • аб дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (араб, архесиллаб, мазһаб, масштаб, штаб, хиджаб); • об дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (гардероб, гидрофоб, микроб); • уб дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (автоклуб, аэроклуб, бизнес-клуб, интернетклуб, клуб, куб, мотоклуб, спорт-клуб, фитнесклуб); • аг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (аншлаг, архипелаг, бактериофаг, детритофаг, рейхстаг, рычаг); • орг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (комсорг); • ург дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (драматург, жазушы-драматург, кардиохирург, кинодраматург, металлург, нейрохирург, хирург); • фаг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (ксилофаг, макрофаг, олигофаг, сапрофаг, саркофаг, энтомофаг); • яг дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (варяг); • ог дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (ағартушы-педагог, акушер-гинеколог, аналог, антрополог, археолог, астролог, бактериолог, барлаушы-геолог, биолог, бульдог, геолог, герцог, гидролог, гинеколог, гляциолог, косметолог, маркетолог, метеоролог, минеролог, мифолог, т.с.с.); • ад дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (бал-маскарад, жад, жиһад, лимонад, мармелад, рафинад, шоколад, т.с.с.); • айд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (слайд); • ард дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (авангард, гепард, электркард); • ед дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (швед); • ейд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (рейд); • еид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (нуклеопротеид, протеид, хромопротеид); • фуд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (фаст-фуд); • юд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (фотоэтюд); • ярд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (бильярд); • ард дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (стюард); • яд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (наряд); • ряд дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (авиаотряд, отряд, разряд, снаряд); • ид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (альдегид, антимонид, геноцид, гербицид, гибрид, диоксид, оксид, пластид, полигибрид, силицид, суицид, т.с.с.); • од дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (анод, бутерброд, взвод, диод, йод, катод, метод, электрод, эпизод, т.с.с.); • оид дыбыс тіркесіміне біткен сөздер (астероид, гаплоид, дифтонгоид, коллоид, органоид, т.с.с.); • орд дыбыс тіркесіміне біткен сөздердегі (аккорд, билборд, рекорд, сканворд, скейтборд, сноуборд) [4].