Сонда «екі мизмардағы Б мен Х дыбыстары октава интервалын құрайды» екен.

Музыка өнерінің элементтері жөнінде «Бірінші сөзде» саралаған мәселелері мыналар: – физикалық денелердегі музыкалық дыбыстар мен әуендердің пайда болуы; – дыбыстың жоғары және төмен үнді болу себептері; – дыбыс себептерінің үнге әсері; – екі дыбыс арасындағы интервал; – ішекті бөлгендегі интервалдар ауқымы: 1) октава интервалы; 2) екілік октаваның интервалы; 3) кварта интервалы; 4)октава интервалының квартадан артықшылығы; 5) октава және квинта интервалы; 6) квинта интервалы; 7)квинта интервалының квартамен салыстырғандағы қалдығы; 8)октава интервалының квинтамен салыстырғандағы қалдығы; 9) октава мен кварта интервалы; 10) бүтін үн интервалы;11) бүтін үн интервалымен салыстырғандағы квартаның қалдығы; 12) екілік кварта; 13) октава мен екілік кварта.

Музыка өнерінің элементтері жөнінде «Бірінші сөзде» саралаған мәселелері мыналар: – физикалық денелердегі музыкалық дыбыстар мен әуендердің пайда болуы; – дыбыстың жоғары және төмен үнді болу себептері; – дыбыс себептерінің үнге әсері; – екі дыбыс арасындағы интервал; – ішекті бөлгендегі интервалдар ауқымы: 1) октава интервалы; 2) екілік октаваның интервалы; 3) кварта интервалы; 4)октава интервалының квартадан артықшылығы; 5) октава және квинта интервалы; 6) квинта интервалы; 7)квинта интервалының квартамен салыстырғандағы қалдығы; 8)октава интервалының квинтамен салыстырғандағы қалдығы; 9) октава мен кварта интервалы; 10) бүтін үн интервалы;11) бүтін үн интервалымен салыстырғандағы квартаның қалдығы; 12) екілік кварта; 13) октава мен екілік кварта.

Музыка өнерінің элементтері жөнінде «Бірінші сөзде» саралаған мәселелері мыналар: – физикалық денелердегі музыкалық дыбыстар мен әуендердің пайда болуы; – дыбыстың жоғары және төмен үнді болу себептері; – дыбыс себептерінің үнге әсері; – екі дыбыс арасындағы интервал; – ішекті бөлгендегі интервалдар ауқымы: 1) октава интервалы; 2) екілік октаваның интервалы; 3) кварта интервалы; 4)октава интервалының квартадан артықшылығы; 5) октава және квинта интервалы; 6) квинта интервалы; 7)квинта интервалының квартамен салыстырғандағы қалдығы; 8)октава интервалының квинтамен салыстырғандағы қалдығы; 9) октава мен кварта интервалы; 10) бүтін үн интервалы;11) бүтін үн интервалымен салыстырғандағы квартаның қалдығы; 12) екілік кварта; 13) октава мен екілік кварта.

Музыка өнерінің элементтері жөнінде «Бірінші сөзде» саралаған мәселелері мыналар: – физикалық денелердегі музыкалық дыбыстар мен әуендердің пайда болуы; – дыбыстың жоғары және төмен үнді болу себептері; – дыбыс себептерінің үнге әсері; – екі дыбыс арасындағы интервал; – ішекті бөлгендегі интервалдар ауқымы: 1) октава интервалы; 2) екілік октаваның интервалы; 3) кварта интервалы; 4)октава интервалының квартадан артықшылығы; 5) октава және квинта интервалы; 6) квинта интервалы; 7)квинта интервалының квартамен салыстырғандағы қалдығы; 8)октава интервалының квинтамен салыстырғандағы қалдығы; 9) октава мен кварта интервалы; 10) бүтін үн интервалы;11) бүтін үн интервалымен салыстырғандағы квартаның қалдығы; 12) екілік кварта; 13) октава мен екілік кварта.

Кәсіби опера әншісінде екі октава болатынын ескерсек, бұл табиғаттың ерекше сыйы.

Құрылымы жағынан күрделі әндер, әсіресе, «Айхай, заманның» диапазоны екі октава.

Фригий тетрахордының интонациялары, асихронды құбылыстың әсерінен 11-буынды өлеңнің әнімен айтылғанда 7-8-буынға айналуы, ауыспалы мағынадағы емеурін сөздер – бұл әдістер Қапез әндерін жоқтаумен байланыстырса, ал 11-буынды, қос тармақты құрылым, октава диапазоны, Жетісу қара өлеңдерінде қалыптасқан лексикалы қайырманы қолдануы Қапез әндерін қара өлең жанрына жақындатады.

Оның дауыс диапазоны алты октава болатын болса, кәсіби опера әншілерінде екеу ғана екен.

Басқа оқу құралдары қылқобыздың диапазонына лайықталып түсірілмегендіктен, біресе октава жоғары шығып, біресе төмен түсіп, тыңдарманның діттеген деңгейінен шықпай жататын болса, ендігі жерде оқушылар мен студенттер ондай қиындықтан құтылады.