Ирландия секілді алақандай аралдағы мемлекеттің ғана емес, бүкіл Британияның, түптеп келгенде, түгелдей кәрі құрлықтың әдеби өмірін дүр сілкіндіріп, поэзиядағы жаңа дәуірдің бастауы болған Уильям Батлер Йейтс 1865 жылы маусым айының 13-і күні Дублиннің іргесіндегі Сэндимаунтта дүниеге келген екен.

Годолфин-Скул сынды ең мықты мектепте тәлім алған Уильям, 1880 жылы Дублинге оралған соң алдымен Эразм Смиттің мектебінде, кейінірек көркемсурет мектебінде оқуын жалғастырады.

1886 жылы Ирландия Король Академиясы жанындағы көркемсурет училищесін тәмамдайды.

1885 жылы Дублин университетінің журналында «Үр қыздарының жыры», «Дауыстар» атты екі өлеңі жарық көріп, жас ақынның туындылары «The Irish Fireside» журналында екі жыл бойы үзбей жарияланып тұрған екен.

1887 жылы Лондонға қоныс аударған ақын ғылыми жұмыстарға ден қойып, бір жылда «Ирландия шаруаларының ұлттық қиял-ғажайып ертегілері» деген атпен өз ұлтының ең таңдаулы ертегілерінің антологиясын құрастырып, сол жылы жарыққа шығарады.

1887 жылы Лондонға қоныс аударған ақын ғылыми жұмыстарға ден қойып, бір жылда «Ирландия шаруаларының ұлттық қиял-ғажайып ертегілері» деген атпен өз ұлтының ең таңдаулы ертегілерінің антологиясын құрастырып, сол жылы жарыққа шығарады.

1889 жылы «Ойсиннің жиһан кезуі» атты жыр жинағын, 1891 жылы екі томдық «Ирландияның өнегелі аңыздары» еңбегін бастырады.

1889 жылы «Ойсиннің жиһан кезуі» атты жыр жинағын, 1891 жылы екі томдық «Ирландияның өнегелі аңыздары» еңбегін бастырады.

1893 жылы «Кельт алакеуімі», 1894 жылы «Жүрек қалауындағы Ел» атты пьесалары жарық көрген еді.

1893 жылы «Кельт алакеуімі», 1894 жылы «Жүрек қалауындағы Ел» атты пьесалары жарық көрген еді.

Мұндағы көркемдік пен тартысты 1899 жылы Э.Мартин, Д.Мур, А.Грегоримен бірігіп ашқан Ұлттық театрда ең алғашқы сахналанған қойылым болған «Графиня Кэтлин» туындысынан да көрмейміз.

Аталмыш екі туынды мен біршама өлеңдері топтастырылып, 1897 жылы «Жырлар» деген қарапайым атпен жарық көрген екен.

Тек 1899 жылы ғана «Қамысты қаусарған жел» атты жинағы шыққан.

1922 жылы Тәуелсіз Ирландия мемлекетінің сенаторы болып сайланған У.Б.Йейтс, 1923 жылы әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығының иегері атанады.

1922 жылы Тәуелсіз Ирландия мемлекетінің сенаторы болып сайланған У.Б.Йейтс, 1923 жылы әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығының иегері атанады.

1928 жылы денсаулығының жарамауына байланысты сенаторлықтан бас тартады.

Тылсым күштер мен сиқырдың сырына сенімін жоғалтпаған қаламгердің 1925 жылы «Аяндар» атты кітабы жарық көріп, онда адамның рухы мен жанының құбылуын айдың ауытқуларымен байланыстырады.

1917 жылы Голуэй графтығындағы байырғы нормандардан қалған атышулы, «перілер мекендеген» мұнараны сатып алып, отбасымен көшіп баруы дәл осындай адам ұғып болмайтын амал, әрекеттерінің айқын көрінісі болса керек-ті.

1928 жылы жарық көрген «Мұнара», 1933 жылы шыққан «Бұралаң баспалдақ» жинақтарында жоғарыда атап өткен жағдайлардың бой көрсетуі ақынның шығармашылық қуатын аша түспесе, еш кеміте алмаған.

1928 жылы жарық көрген «Мұнара», 1933 жылы шыққан «Бұралаң баспалдақ» жинақтарында жоғарыда атап өткен жағдайлардың бой көрсетуі ақынның шығармашылық қуатын аша түспесе, еш кеміте алмаған.

Көзі тірі классикке айналған Йейтстің басқа қаламгерлердің туындыларының алғысөзін жазып, топтық жинақтардың редакциялық алқасын басқаруы заңдылыққа айналған заманында, 1936 жылы «Заманауи поэзияның Оксфордтық нұсқасы» атты антология баспадан шығады.

Ақын 1939 жылы қаңтар айының 28-і күні іссапарда жүрген кезінде Францияның Ментонында қонақ үйде көз жұмған.

Рокбюрн-Кап-Мартен зиратына жерленген мәйітін Ирландия үкіметі 1948 жылы еліне алдырып, ақынның туған жеріне тапсырады.

Ақын мұрасын терең зерттеген Г.Круж­ков «Йейтс 1922 жылы» атты әдеби талдауында: «…бүгінінің толқуы мен болашағының бұлыңғыр қатерлерінен бой тартқан Йейтс, ескі романтикалық мұраны қабылдап, сол мирасқа құпия түрде адалдыққа ант еткендей», – дейді…

Бізді жатырқамай жылы қабылдады.

Ол 1964 жылы жарық көрген «Таңғы шық» атты жас жазушылардың жинағына енді.

«Тақталастың» уақытпен үндескені сонша, 1995 жылы Жамбыл театрында өтуге тиіс премьерасын сайлаушыларының ортасында жүрген сол кездегі парламент депутаттары Шерхан Мұртаза мен Арғынбай Бекбосын көрмек екен.

Үстіміздегі жылы әлем жұртшылығы ақын, композитор, философ, ағартушы және қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы Абай Құнанбаевтың туғанына 175 жыл толуын атап өтеді.

2019 жылы әлем жұртшылығы 125 жылдығын атап өткен Ілияс Жансүгіровтің Қазақстандағы ұжымдастыру кезеңінің қасіреті туралы ұлы туындысы – «Құлагер» поэмасы дүниеге келді.

Мысалы, Римде 1968 жылы құрылған «Рим клубы» 1972 жылы алғашқы баяндамасының өзінде-ақ бір миллиард ақтардың Жер бетінде беймарал өмір сүруі үшін қалған халықтардың күлін көкке ұшыру идеясы көтеріпті.

Мысалы, Римде 1968 жылы құрылған «Рим клубы» 1972 жылы алғашқы баяндамасының өзінде-ақ бір миллиард ақтардың Жер бетінде беймарал өмір сүруі үшін қалған халықтардың күлін көкке ұшыру идеясы көтеріпті.

– Төле би кесенесін зерттеу алғаш 1982 жылы наурыз айында басталды, онда мен Мәдениет министрлігіне қарасты ескерткіштерді есепке алу, зерттеу, қайтадан қалпына келтіру институтында істейтінмін.

Әйтеке би сағанасын көргім келіп, кешенге өз бетіммен 1999 жылы бардым.

2005 жылы сәулетші Қ.Жолдасов екеуміз Нұратаға келіп, сағананы толық өлшеп, үш жұмысшы алып, іргетасының биіктігін анықтау үшін шурф қазып, үш күн жұмыс істедік.

Осыдан екі жыл бұрын Өзбекстанның белгілі тарихшысы Я.Зиеев хабарласып: «1980 жылы Ташкенттің көне мазаратынан Сайрам жақтан келген бір қазақ «атақты бабаларымыз» деп 38 адамның мүрдесін қазып, олардың сүйектерін 38 қапшыққа салып алып кеткен, осыны біліңізші», – деді.

1983 жылы Сарыағаштан қожа тұқымды бір қазақ келіп, әрбір адамның мүрдесін бір-бір қапқа салып алып кетті, мынау аты-жөні жазылған қолхаты», – деді Зохид қолындағы қағазын көрсетіп.

1868 жылы зеңбірекпен қаруланған патша әскерімен шайқаста көтерілісшілер жеңіледі.

М.Қойгелдиевтің айтуынша, 1970 жылы Нәтай Кенесариннің Өзбекстан гидрогеология институтының директоры болып тұрған кезінде Тауелібай елінен екі-үш адам келіп жолығады.

Өзімнің 1959 жылы осындай мектепке барғаным есіме түсті, он шақты бала оқушы едік.

Мен: «Мысалы, 1980 жылы Қалдырғаш би кешеніне Қазақстаннан адам келуші ме еді, анда-санда Төле бидің туыстары ғана болмаса, көбіне иен тұратын, оған өзім куәмін.

Жеті жасында көрші орналасқан Вальдеррубио ауылына, ал 1909 жылы Гранаданың іргесіндегі Уэрта-де-Сан-Висентке қоныс аударады.

Қант саудасынан дәулетін еселеген кәсіпкер Федерико Гарсиа Родригес пен қарапайым мұғалім Висента Лорка Ромераның ерке ұлы мектеп қабырғасында орташа ғана оқып, еш өнерімен ерекшеленбесе де, 1915 жылы Гранада Университетіне түсіп, заң мен әдебиет, композиция мен өнер тарихы бойынша терең білім алғаны анық.

Алайда ұстазы өмірден озған соң, 1916 жылы Испанияны аралап, туған жердің қасиетін сезінген Лорка «Табиғатты түйсіну» атты алғашқы және жалғыз прозалық шығармасын жазып шықты.

1919 жылы ел астанасы Мадридке көшіп келген ақын, сол кездегі ең танымал суретшілер Сальвадор Далимен, Луис Бунюэльмен танысты, драматургияның майталмандары Эдуардо Маркиномен және Мадридтің «Хой Эслава» театрының директоры Грегорио Мартинес Сьеррамен достық қарым-қатынас орнатты.

Осы достарының көмегімен 1920 жылы «Көбелектің дұғасы» атты тұңғыш пьесасын сахналап шыққан екен.

Келесі жылы алғашқы жыр жинағы «Өлеңдер кітабы» жарық көреді.

Жеті жыл талмай еңбектенген Лорка 1927 жылы аты жер жарған ақын ғана емес, Пиреней түбегінің ең сүйікті суретшісіне айналды.

1928 жылы жарық көрген «Сыған романсеросы» жыр жинағы Лорканы бүкіл испантілді әлемге танымал етті.

Бірнеше жыл елінен безіп, Нью-Йоркті паналаған ақын 1931 жылы Испанияға олжалы оралады.

1936 жылы басқа да (үш жүз) испан интеллектуалдарымен бірге Халықтық майданды қолдап, үндеуге қол қойған ақын өзі туған өңірге сапарлайды.

– Ана жылы деканның алпыс жылдығына байланысты туған өңіріне барған сапарында қасына ілескеннің бірі мықты бір мекеменің бастығы.

Жылы, майда тамшылар бетінде жыбыр-жыбыр етеді.

Бұл 2015 жылы желтоқсан айы болатын, содан бері төрт жыл өтіпті.

Әндері, күйлері мен толғаулары енген «Көңіл толқыны» тұңғыш жинағы он мың данамен 1994 жылы «Әуен» баспасынан жария көрсе, 2014 жылы шағын ғана «Айхай, заман» жинағы «Сарыарқа» баспасынан шықты.

Әндері, күйлері мен толғаулары енген «Көңіл толқыны» тұңғыш жинағы он мың данамен 1994 жылы «Әуен» баспасынан жария көрсе, 2014 жылы шағын ғана «Айхай, заман» жинағы «Сарыарқа» баспасынан шықты.

Ал 2010 жылы екі мың данамен «Жазғы қар» атты ән-күйлер, партитуралар, арнаулар, естеліктер мен сұхбаттар жинағы, 2016 жылы бес жүз данамен ән-күйлері, ән клавирі, күй партитуралары, арнау өлеңдер және поэмалармен толықтырып «Тәтті мұң» жинағын «FOLIANT» баспасы басып шығарды.

Ал 2010 жылы екі мың данамен «Жазғы қар» атты ән-күйлер, партитуралар, арнаулар, естеліктер мен сұхбаттар жинағы, 2016 жылы бес жүз данамен ән-күйлері, ән клавирі, күй партитуралары, арнау өлеңдер және поэмалармен толықтырып «Тәтті мұң» жинағын «FOLIANT» баспасы басып шығарды.

Алматыға оқуға аттанып бара жатқанымда «жылы орныңды суытпай бірер жыл жүре тұрмадың ба, жасым болса келіп қалды?» деген сөзіңе де мән бере қоймаппын.

Қалың елдің ортасында келе жатып, жастардың өзің туралы жылы лебіздерін естідім.

Сондықтан болар, 50-жылдардың орта тұсындағы «жылымық» кезінде ақталып, әдебиет оқулықтарына енген Сәкен, Ілияс, Бейімбеттерді қалай бір жылы туып, бір жылы қайтыс болған деп таңырқап отырушы едік.

Сондықтан болар, 50-жылдардың орта тұсындағы «жылымық» кезінде ақталып, әдебиет оқулықтарына енген Сәкен, Ілияс, Бейімбеттерді қалай бір жылы туып, бір жылы қайтыс болған деп таңырқап отырушы едік.

Әке, 1944 жылы КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалы ашылғанда шығыстану және түркітану мамандығы бойынша аспирант болып, ғылымға бет бұрғаныңды растайтын бір топ құжаттарға кез болдым.

Ал 1951 жылы «саяси-методологиялық қателіктерің» үшін Қызылорда педагогикалық институтынан да жұмыстан босатқан.

Ғылым академиясынан өзіңмен қатар Қызылордаға жер ауып барған С.Кеңесбаев 1954 жылы Алматыға оралып жатқанда, сені Қызылордадан жер аударып, алыстағы ауыл мектебіне мұғалім етіп жіберген.

1968 жылы «Жұлдыз» журналында «Аққан жұлдызға» байланысты жарық көрген сыни мақалаңда авторға бірқатар көркемдік талаптар қойып: «Образдар галереясы өте кең, 500-ден астам кейіпкерді оқырманның есінде сақтауы да қиын», – депсің.

Оның үстіне 1970 жылы Ғылым академиясының президенті өзгеріп, бұл мәселе мүлде тоқтап қалған.

Өткен жылы Алматы қалалық маслихаты бір көшеге «Ағайынды Қоңыратбаевтар» есімін беруді ұйғарыпты.

Соның ішінде төңкеріске дейін ауылда мектеп ашқан ағартушы, 1915 жылы Троицкіде «Пайғамбар заманы» атты оқулық бастырған, Ташкенттегі оқу-ағарту ісімен айналысқан Киркомиссия мүшесі, ТүркЦИК депутаты, ҚазЦИК мүшесі, «Қазақ», «Айқап», «Қазақстан», «Бірлік туы» басылымдарының тілшісі – Қалжан Қоңыратбаев, Қазақстан Жазушылар одағының жауапты хатшысы, М.Әуезов, М.Жолдыбаевтармен бірігіп «XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың бас кезіндегі қазақ әдебиетінің оқу кітабын» (1933) жазған жазушы әрі аудармашы – Әлібек Қоңыратбаев, КСРО Жазушылар одағының мүшесі, КПСС және еңбек ардагері, «Знак почета» (1961) орденінің иегері, республикамыздағы академиялық әдебиеттану ғылымы ізашарларының бірі, көрнекті ғалым – Әуелбек Қоңыратбаев есімдері де кете барыпты.