Результат поиска

Объем корпуса: 22 223 документов, 23 443 589 слов

«келеді»

ке-ле-ді

к - дауыссыз, тіл арты, қатаң, шұғыл, тоғысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы л - дауыссыз, үнді, ызың, ауыз жолды, тіл ұшы, жуысыңқы е - дауысты, жіңішке, ашық, езулік, тіл ортасы д - дауыссыз, ұяң, тіл ұшы, тоғысыңқы і - дауысты, жіңішке, қысаң, езулік, тіл ортасы

13379 документов найдено

  1. О. НҰСҚАБАЕВ. ЕУРАЗИЯЛЫҚ КЕҢІСТІКТЕГІ ТҮРКТЕКТІ ЭТНИКАЛЫҚ ТҮЗІЛІМДЕР

    Сондай археологиялық зерттеу жобаларының бірі Пазырық мәдениеті ескерткіштерін зерттеу жұмыстары әлі күнге жалғасып келеді.

  2. М.М. ТАСТАНБЕКОВ, Г.М. СЫЗДЫҚОВА. ЖОЛБАРЫС ХАН ӨМІРІНЕ ҚАТЫСТЫ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕР

    Жошы ханның үлкен ұлы Орда Еженнен тарататын деректер бойынша Жәнібектің арғы бабалары Орда Ежен, оның ұлы Сасыбұқа, оның ұлы Ерзен, оның ұлы Шымтай, оның ұлы Орыс хан болып келеді [12, 142–144-бб.].

    Орыс ханнан төмен алдынғы шежірелер бір бірімен сай келеді.

  3. С.Б. ОСПАНОВА, А.С. ҚАБЫЛОВА. ЖЕТІСУДЫҢ КИЕЛІ ЖЕРЛЕРІНІҢ ДІНИ ТУРИЗМДІ ДАМЫТУДАҒЫ ӘЛЕУЕТІ

    Құрылыс жобасы бойынша түп-түзу келе жатқан теміржол құрылысы Балпық бидің зиратына келгенде көптеген қиындықтарға тап келеді.

  4. Б.С. ӘБЖЕТ. ҚОЛЖАЗБА ҚОРЛАРЫНДА САҚТАЛҒАН ҚАЗАҚ ЕРТЕГІЛЕРІН ТІЗІМГЕ АЛУ, ЖАРИЯЛАУДЫҢ ҒЫЛЫМИ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ

    Әр кезеңдерде түрлі форматта баспа бетінде де жарияланып келеді.

    Әсіресе, шығыстық сюжетке құрылған көптеген қарасөзбен және өлеңсөзбен айтылған ертегілеріміз жарияланбай қалып келеді.

    Түркі халықтарының ертегі классификациясын жасауда Сакаоғлу атты түрік ғалымы еңбектеніп келеді.

    Бұл діни сюжетке құрылған аңыздың композициясы аңызға қарағанда ертегіге жақын келеді.

  5. Н.Б. МАНСҰРОВ. СОПЫ СӨЗІНІҢ ЛЕКСИКА-СЕМАНТИКАЛЫҚ СИПАТЫ

    Оның атауы да «сопы» сөзімен сопылықты танытып келеді.

  6. Б. ӘБДУӘЛИҰЛЫ. ОРОГРАФИЯЛЫҚ ТЕРМИНДЕРДІҢ ЛИНГВО-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ДИНАМИКАСЫ

    Жер бедері алуан түрлі болып келеді.

    Екеуі өзара тығыз байланысты, бірінен-екінішісі туындап отыратындықтан, көп жағдайда жалғаспалылық сипатқа да ие болып келеді.

    Жер беті нысандары алуан түрлі болып келеді: су нысандары оның ағысы, түсі, дәмі, көлемі, өзге нысандарға қатыстылығы; жердің бедері ой-шұқыр, биіктік, тегістік немесе аралық нысандардың сипаты; осы аймақта өсетін өсімдіктер мен жануарлар әлемі, нысаның түсі, орналасқан жері т.б.

    Қазақ даласының жер бедері географиялық сипаты жағынан алуан түрлі болып келеді, жазылып жатқан алып кеңістіктегі бел-белестер, шоқы, қырат, тау, шың, сай-сала, т.б.

    Мақалада сөз болып отырған «жер бедері» ұғымына ілгеріде аталғандардың ішінде «орографиялық термин» көбірек сәйкес келеді.

    Оронимнің түбірі грек тілінен алынған «oros» тау, қырат, шың атаулары, демек мақалада сөз болып отырған жер бедері атауына «орографиялық термин» сәйкес келеді.

    Бұл терминдер өзінің байырғы және қазіргі заманға бейім динамикасы арқылы ғылым тілінің қалыптасуы мен дамуына маңызды үлес қосып келеді.

    Лингвистикалық түсіндірме бойынша да орографиялық терминдердің көпшілігі өзара синонимдес болып келеді, сонымен қатар Жетісу, Алтай, т.б.

  7. Ж.М. ҚОҢЫРАТБАЕВА. ТОПОНИМДЕНУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ТҮРКІЛІК НЕГІЗ

    Яғни Елорда топожүйесінде түркілік негізден тараған ішкі ресурстың орны ерекше екендігін нақты талдаулар арқылы бергіміз келеді.

    Мысалы, «1) «баланың төбесіне қойылатын бір шоқ ұзын шаш» деген этнографиялық мағына береді; 2) «төмпешік, шоқы, қырдың биік жері, төбесі» деген мағынасы бар; 3) «құстың төбесіне өсетін бір шоқ мамық не жұмсақ қызыл ет, сапар» деген жалпылық мағына береді; 4) «арбаға жегілетін мал» деген ауыспалы мағынада келеді; 5) «атақ, дәреже, абырой, даңқ» деген ауыспалы мағынада жұмсалады; 6) газет-журналдарда бір тақырып төңірегінде ұдайы беріліп тұратын жадығаттардың жалпы атауын білдіреді [10, 144- б.].

    Сыздықованың пікірімен үндес келеді.

    Біздіңше де көше атауының аталуына осы соңғы көрсетілген талдау негіздес келеді, яғни онимнің мәні өзеннің ағысымен байланысты шыққан деуге болады.

    Қашқаридың еңбегінде jaшыl (иашыл) деп келеді де, қанық, қою жасылды jap jaшыl «иап иашыл» дейді.

    Қашқаридың сөздігінде кең: кең түрінде берілген [9, 482-б.], ал екінші сыңары иайлағ, яғни жайлау деп келеді [9, 67-б.].

    Көне түркі тілінде аталмыш бірлік sыrt (сырт) түрінде келеді, «оғыздар төбе мен адыр, қыраттарды сырт дейді» [11, 400-б.].

    Қашқарида «шаттық, сүйініш» ұғымы sevinч (севінч) түрінде келеді.

    Қашқаридың сөздігінде jaraғ (иарағ) деп келеді де, ыш jaraғы: ыш иарағы, яғни істің сәті деген мысал келтіріледі [9, 30-б.].

    Қашқаридың еңбегінде ыnanч (ынанч) деп келеді де, «ыnanч beg: ынанч бег сенімді бек» деген түсінік осыдан алынған [9, 594-б.].

    Сонда ыnanч иланыс сеніс сенім болып келеді де, «бір нәрсеге илану, сену» мағынасының заттық формасын танытады.

    Қашқаридың сөздігінде oғla (оғла) деп келеді [11, 159-б.].

  8. Б.Н. БИЯРОВ. СІБІР ХАНДЫҒЫНЫҢ ОТАРЛАНУЫНА ЖАҢАША КӨЗҚАРАС НЕМЕСЕ ТАРИХИ ТОПОНИМДЕР НЕ ДЕЙДІ

    Қазіргі кезде айтылып жүрген «ежелден орыс жері болатын» деген жалған тұжырымның негізсіз екенін тағы қайталауға тура келеді.

    Сібір топонимінің этимологиясы туралы ғылыми пікірлер баршылық және алуан түрлі болып келеді.

    Чингидин Шыңғыстың (тұрасы) сөзіне жақын келеді.

  9. З.Н. ЖҰМАТАЕВА, С.Н. ЖҰМАТАЕВА. ТІЛДІК ЖӘНЕ МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ ҚАТЫНАС ҚҰЗЫРЕТТЕРІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ФИЛЬМДЕРДІ ТИІМДІ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕМЕСІ

    Жаңа ғасырда мәдениетаралық коммуникативтік құзыреттілік оқытудың негізгі компоненттерінің бірі болып табылады, сондықтан болашақ мамандардың мәдениетаралық хабардарлығын арттыру мақсатында оқыту әдістері мен материалдарын бейімдеу қажеттілігі артып келеді.

  10. З.Н. ЖҰМАТАЕВА, С.Н. ЖҰМАТАЕВА. ТІЛДІК ЖӘНЕ МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ ҚАТЫНАС ҚҰЗЫРЕТТЕРІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДА ФИЛЬМДЕРДІ ТИІМДІ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕМЕСІ

    Себебі, студенттердің бір бөлігі қазақ мектебінің түлектері болса, екіншілері орыс тілді мектептердің түлектері, олар қазақ тілі курсының ортадан жоғары деңгейін бітіргеннен соң ғана аталған курсқа келеді.

Скорость результата: 3.3 сек.