Мұндай дыбыстық тіркестерді Қ.Кемеңгерұлы «дауыссыз дифтонг» деп атаған еді (Стенографический отчет научно-орфографической конференции‚ созванной 2-4 июля 1929г.

Шет тілден енген, енг, инг, онг дыбыс тіркесімдеріне біткен сөздердің соңындағы нг дыбысының орнына қазақ тіліндегі ң дыбысын таңбалауға болады: автопаркинг, агрохолдинг, аутбридинг, аутсорсинг, банкинг, бизнес-рейтинг, бизнес-тренинг, боулинг, брифинг, викинг, демпинг, допинг, импритинг, инбридинг, инжиниринг, карлинг, картинг, кастинг, кикбоксинг, кинг, клиринг, консалтинг, контроллинг, лизинг, маркетинг, митинг, мониторинг, пейджинг, порцинг, рейтинг, роуминг, ринг, семинар-тренинг, серфинг, скрининг, смокинг, спарринг, стайлинг, стерлинг, тренинг, фандрайзинг, франчайзинг, холдинг, хостинг, лозунг, бумеранг, ранг, фланг, сленг, гонг, дифтонг, полидифтонг т.с.с.

Ол транскрипциядан да анық көрінеді: сленг – slæŋ, дифтонг – ˈdɪf.θɒŋ, паркинг – ˈpɑː.kɪŋ, холдинг – ˈhəʊl.dɪŋ, банкинг – ˈbæŋ.kɪŋ, рейтинг – ˈreɪ.tɪŋ, тренинг – ˈtreɪnɪŋ, боулинг – ˈbəʊ.lɪŋ, брифинг – ˈbriː.fɪŋ, маркетинг – ˈmɑːkɪtɪŋ т.с.с.

Орыс тілінің «е» деген дыбысы дифтонг болса, бізде «е» – дыбыс.

Бірақ дәл қазіргі кезде бәріміз дифтонг қып айтамыз.

Және дифтонг дауысты екеуі бірігіп кетеді.

Дифтонг болуының себебі екі элементі бар: бірінші қысаң дауысты, екінші дауыссыз және тұйық дифтонг.

Дифтонг болуының себебі екі элементі бар: бірінші қысаң дауысты, екінші дауыссыз және тұйық дифтонг.

Түркі тілдерінде жалған дифтонг буынға бөлгенде екіге бөлініп кетеді.

И,у,я,ю әріптерімен жазылып келген дифтонг, трифтонг дыбыстарды мысалдарда көрсетілгендей жеке-жеке дыбыстарға ыдыратып жіберу керек те, ыдыраған дыбыстарды жеке-жеке әріптермен белгілеу керек.

Үшінші ережеде «Қытай тілінің фонетикалық дыбыстаңба жобасында» буын құрамындағы дауысты дыбыс тіркестерінің (дифтонг немесе трифтонг) жазылуы кесте арқылы көрсетілген.

Кеңес дәуірі кезеңінде ж әрпінен басталатын, тіпті қазақ тіліндегі есім-атаулар да, көптеген атаулар дж қосарланған дифтонг әрпі арқылы жазылатын.

7 дауысты, 4 дифтонг дыбыс бар.

Бұл дифтонг дыбыс.

Мәселен, дифтонг – қосдыбыс, трифтонг – үшдыбыс, диктант – жатжазу [3, 25], фонетика – дыбыстаным, морфология – тұлғатаным, синтаксис – тіркестаным, фраза – түйдек, этимология– сөз төркіні, вариант түрпет, метафора – бейнелеу, метонимия – аталмастыру, окказионализм – бірқолданым сөздер, синоним – мәндес сөздер, омоним – тұлғалас сөздер, антоним – қарсы мәндес сөздер, эвфемизм – сыпайы сөздер, дисфемизм – тұрпайы сөздер, калька – көшірме сөздер [4].

Мұндай тіркестерді Қ.Кемеңгерұлы «дауыссыз дифтонг» деп атаған еді.

Сленг, дифтонг, паркинг,холдинг, банкинг, рейтинг, тренинг, боулинг, брифинг, маркетинг, мониторинг т.с.с.

Шет тілден енген, енг, инг, онг дыбыс тіркесімдеріне біткен сөздердің соңындағы нг дыбысының орнына қазақ тіліндегі ң дыбысын таңбалауға болады: автопаркинг, агрохолдинг, аутбридинг, аутсорсинг, банкинг, бизнес-рейтинг, бизнес-тренинг, боулинг, брифинг, викинг, демпинг, допинг, импритинг, инбридинг, инжиниринг, карлинг, картинг, кастинг, кикбоксинг, кинг, клиринг, консалтинг, контроллинг, лизинг, маркетинг, митинг, мониторинг, пейджинг, порцинг, рейтинг, роуминг, ринг, семинар-тренинг, серфинг, скрининг, смокинг, спарринг, стайлинг, стерлинг, тренинг, фандрайзинг, франчайзинг, холдинг, хостинг, лозунг, бумеранг, ранг, фланг, сленг, гонг, дифтонг, полидифтонг т.с.с.

Ол транскрипциядан да анық көрінеді: сленг – slæŋ, дифтонг – ˈdɪf.θɒŋ, паркинг – ˈpɑː.kɪŋ, холдинг – ˈhəʊl.dɪŋ, банкинг – ˈbæŋ.kɪŋ, рейтинг – ˈreɪ.tɪŋ, тренинг – ˈtreɪnɪŋ, боулинг – ˈbəʊ.lɪŋ, брифинг – ˈbriː.fɪŋ, маркетинг – ˈmɑːkɪtɪŋ т.с.с.

Орфографиялық сөздіктің соңындағы ережеде (§35) сөздің соңы нг дауыссыздар тіркесіне біткен сөздерге қосымшаның әрдайым жіңішке жалғанатыны туралы айтылған да соған сәйкес жазылған: акваланг, аквалангіге, аквалангісі; армресслинг, армресслингіге, армресслингісі; брифинг, брифингіге, брифингісі; бумеранг, бумерангіге, бумерангісі; дифтонг, дифтонгіге, дифтонгісі; блюминг, блюмингіге, блюмингісі; браунинг, браунингіге, браунингісі; брифинг, брифингіге, брифингісі; демпинг, демпингіге, демпингісі; инжиниринг, инжинирингіге, инжинирингісі; картинг, картингіге, картингісі; лизинг, лизингіге, лизингісі; макромаркетинг, макромаркетингіге, макромаркетингісі; микромаркетинг, микромаркетингіге, микромаркетингісі; митинг, митингіге, митингісі; мониторинг, мониторингіге, мониторингісі; мустанг, мустангіге, мустангісі, орангутанг, орангутангіге, орангутангісі; пеленг, пеленгіге, пеленгісі; прессинг, прессингіге, прессингісі; пудинг, пудингіге, пудингісі; ранг, рангіге, рангісі; рейтинг, рейтингіге, рейтингісі; ринг, рингіге, рингісі; спиннинг, спиннингіге,спиннингісі; стерлинг, стерлингіге, стерлингісі; тренинг, тренингіге, тренингісі; холдинг, холдингіге, холдингісі, т.с.с.