Мәселен, «Биші әкімге» бүйрек бұрғандар фейсбук парақшаларында мынадай пікірлер жазып қалдырған: «Дұрыс болмапты.

Қазан-аяқ араласуының «бастаңғы», «тоқымқағар», «жіп беріп жіберу», «шыбыққа бүйрек ілу» тағы да сол тәрізді неше түрі бар», деген түсіндірме жазбадан соң тағы да сауалдар туындап, оған да жауап беруге тура келді.

«Жеңешем бүйрек берді» деп салмақты шыбықты сүйретіп, табыс арқалап үйге жеткен қандай?

Соны «шыбыққа бүйрек ілу» дейді.

Үйде COVID-19 инфекциясын жұқтыру қаупі жоғары адамдар болмауы (65 жастан асқан қарттар, 5 жасқа дейінгі балалар, жүкті әйелдер, иммундық жүйесі әлсіреген немесе созылмалы жүрек, өкпе немесе бүйрек аурулары бар адамдар);

«Алтын қолды дәрігер» атанып жүрген бұл азамат халықаралық қылмыстық топқа қосылып, адамдардың бүйрек, бауырын алмастырып келген деген күдікке ілікті.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне қарағанда бүгінде әлем бойынша 850 млн адам бүйрек ауруларының зардабын тартуда.

Ал әрбір оныншы ересек адамда өмірінің соңғы сәтіне дейін «серік» болатын созылмалы бүйрек ауруы (СБА) бар екен.

Дәрігерлердің айтуынша, СБА ауруына жүрдім-бардым қарауға болмайды, егер пациент дәрілерді уақтылы қабылдап, денсаулығына қатысты айтылған кеңестерді орындап, саламатты өмір сүруге ұмтылса асқынулардың алдын алуға болады, ал, керісінше тиісті мән берілмесе, асқынудың соңы диализдік терапиясыз немесе бүйректі трансплантациялаусыз өмір сүруі мүмкін емес бүйрек ауруының терминалдық сатысына дейін өршиді.

Жуырда елордада дәрігерлер бүйрек ауруларымен күрес және оның алдын алу мәселелері бойынша семинар өткізді.

Сондықтан екінің бірі бүйрек ауруына шағымданатын заманда ауыл дәрігерлері үшін мәселенің маңызы арта түседі.

Созылмалы бүйрек жетіспеушілігі немесе шамасыздығының артуының себептері қандай?

Сөйтіп креатининге қан тапсырғанда оның мөлшерінің өскенін көрген соң барып негізгі аурудың бүйрек жетіспеушілігі екеніне мән беріледі.

Осылайша маман аралап, сан өтелектен өтіп жүргенде уақыт өтіп кетіп, созылмалы бүйрек жетіспеушілігі дендеп кетеді.

Соңғы терминалдық сатысында бүйрек алмастырудан өзге жол жоқ.

Елімізде орган трансплантациясында кезекте тұрғандардың 70 пайызы осы бүйрек алмастыруға мұқтаж жандар.

Мамандар амбулаториялық-емханалық көмек деңгейінде бүйрек ауруларына шалдыққан науқастарға медициналық көмек көрсету сапасының төмендігіне байланысты жүйелі сипаттағы бірқатар проблеманы атап өтті.

2016-2018 жылдар аралығындағы деректерді талдау Қазақстанда гломерулярлы аурулармен ауыратын науқастардың саны жыл сайын артып келе жатқанын көрсетті және бүйрек аурушаңдығының көрсеткіші

Терминалды созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі бар (ТСБЖ) науқастар санының өсуі де көңілді күпті етеді.

Әйтпесе түнге қарай бүйрек жұмысына салмақ түседі.

Адам ағзасы өте күрделі және бір-бірімен тығыз байланысты, сол тепе-теңдікті бұзып алмай, ағзаңызды тыңдап өмір сүрсеңіз, тек бүйрек емес, өзге де ауруларға шалдықпайсыз.

Олар созылмалы бүйрек жетіспеушілігі диагнозы бойынша емделіп жүргендер.

Оның пайымынша, Ертіс өзені бойында (Өскеменнен Шүлбі су қоймасына дейінгі аумақ) кешенді маусымдық қорықша, Батыс Алтай (Дөңгелек шоқы (Круглая сопка) мен таулы Үлбі ауданы аумағы және Иванов жотасындағы Громатуха шатқалы мен Аю соқпағы аралығында) екі кешенді қорықша, Оңтүстік Алтайда (Нарын мен Бұқтырма өзендерінің құйылар тұсы) зоологиялық қорықша, Зайсан қазаншұңқырында (Қара Бүйрек, Шекелмес шоқылары, Қиын Керіш, Ашутас табиғи ескерткіштері аумағы) кешенді қорықша, Маңырақ жотасында (Тарбағатай зоологиялық қорықшасы аумағына жақын Толағай төбесі) қорғалатын аумақ, Сауыр жотасында (Обалы өзені жазығы, оның төменгі ағысы, Кендірлік өзені, оның Қалқа өзеніне құяр төменгі ағысы, Сайқан жотасының беткейлері аумағы) кешенді қорықша, Алакөл ойпатында (Қаракөл өзенінің басталар тұсы мен Сасықкөлді Мың көл мекенімен қоса алғандағы аумақ) зоологиялық қорықша, Абай ауданында (Арқат тауы мен дала өзендері) кешенді қорықша және Қалба сілемдерінде (Сібе массиві және Айыртау тауы Сартымбет көлімен бірге) кешенді қорықша мен зоологиялық қорықша құру керек.

Дер кезінде ем жүргізілмесе, ауру асқынып, жүрек, бауыр, бүйрек, орталық нерв жүйесі сияқты ағзаларға әсер ете бастайды.

Жаңа алфавит бекітілуін бекітілгенімен, уақыт сынағынан өтіп, өмірде орнықпай жатып, елді мекендер атауларын, мыңдаған маңдайшаларды, көше аттарын қайтадан жазып, қыруар қаржы шашып үлгергеніміз өз алдына, түрліше тендер хабарландыруларын латынша жариялап, бүйрек бұрылатындарын хабарландыру шығатын күннен хабардар етіп қою, латынша әліпбимен оқи алмайтындарды оқыстан сан соқтырып кету сияқты сұрқиялықтар орын алып жатқаны ұятақ іс.

Қызыл түс, сиыр бүйрек үй тастар да,

Жасыл мәуіт, көк шұға, бұйра тоғай, ақ өзен, гүл айдаған үр самал, қызыл түс, сиыр бүйрек үй тастар, көк тонды, көлеңкелі шырша, жүйткіген жирен ат, шоқтай қызарған құбыла, құрымдай қара бұлт, гүл төселген соқпақ…