Ол уақытта қытайлардың (хань халқының) ұлт ретіндегі мәртебесі, аз ұлт өкілдерімен салыстырғанда төмендеу болған.

Кейінгі Мин және Цинь әулеті тұсында, дүнгендердің күшейгені соншалық, тіпті ел билігіндегі хань халқына (қытайларға) кәдімгідей қатер тудыратын жағдайға дейін жеткен.

Гаосюн қаласының әкімі, Қытаймен қосылуды жақтайтын Гоминьдан партиясының өкілі Хань Гоюй 38,5 пайыз дауыс жинады.

Қытайда моңғол да, ұйғыр да, тибеттік те, барлығы да хань, яғни қытай тілін жақсы меңгерген.

Әлбетте, Қазақстандағы қазақ тілінен бөлек, Ресейдегі орыс тілі, Қытайдағы қытай (хань) тілі және Үндістандағы хинди тілі – өте көне тілдер.

Қытайға бет түзеген шақта, яғни біздің дәуірімізге дейінгі 203-202 жылдары аталмыш елдің билігіне олардың Хань әулетінен Гаоцзу патша келген.

Ал Мұхаммед бин Салман Қытайдың вице-премьер Хань Чжэнмен кездесіп, екі тарап энергия өндірісі мен химия өнеркәсібі саласында әріптестік орнату бойынша маңызды келісімдерге келген.

Өйткені Қытай үкіметі аталған аймақта хань ұлтының үлесін ұлғайтып, өңірдің экономикасын дамыту жоспарын іске асырып жатыр.

Соңғы деректер бойынша, Қытай үкіметінің вице-премьері Хань Чжэн бүкіл сауда серіктестерін бір кеменің жолаушылары деп атап, сауда соғысы барлық тараптарға кері ықпалын тигізетіндігін қадап айтты.

Біз саудадағы протекционизмді бағдарсыз жол деп санаймыз», – деп мәлімдеді Хань Чжэн.

Цинь династиясынан Хань династиясына дейінгі кезең (б.з.д.

Содан кейін Қытайда жарық көрген «Қазақ тілінің емле сөздігі» деп аталатын еңбектегі ханзу тілінен енген сөздер мен жер-су, адам аттарының жазылуына қатысты хань ұлтының есімдері, қытайша жер-су атауларын қазақша жазудың алты емле ережесі жеке-жеке талданады.

Сөздікте “Ханзу тілінен енген сөздер және жер-су, адам аттары мүмкіндігінше «Қытай тілінің фонетикалық жазу жобасындағы» дыбыстардың өлшемді дыбысталуы бойынша жазылады” [1,670 б.], ‒ дей келе, хань ұлтының есімдері, қытайша жер-су атауларын қазақша жазудың төмендегідей емле ережелері ұсынылады.

Бесінші ереже бойынша хань ұлтының аты-жөнінің басқы бөлігі тегі болса, соңғы бөлігі өз есімі болады.

«Қазақ тілінің анықтағышында» хань ұлтының аты-жөнінің жазылуы туралы: “Үш бөлімнен тұратын қытай аттарының бірінші, екінші сөздері бас әріппен бөлек жазылып, үшіншісі екіншісімен қосылып жазылады: Шу Цинчунь, Го Тайци, Фэн Цзицай, Сунь Иминь, Лу Вэньтин.

Біздің ойымызша, хань ұлтының аты-жөні үш бөлімнен емес, екі бөлімнен ғана тұрады, яғни басқы бөлімі – тегі, соңғы бөлімі – өз есімі, әкесінің есімі жазылмайды.

Алтыншы ережеде қытай тілінен енген жер-су атауларын, хань ұлтының кісі есімдерін қазақша жазғанда, сөз мағынасына әсер ететін жағдайда, буындардың арасына дефис қойылып жазылатыны көрсетілген: Yan’an — Ян-ан; Zunyi — Зұн-и; Guowuyuan — Го-у-юан; Zhang’e — Жаң Ы — (ى-ڭاج 张娥) [1, 673 б.].

Қытай тіліндегі хань ұлтының кісі есімдері және жер-су атауларын қазақ тілінде транслитерация тәсілімен беруде орыс тіліндегі таңбалануы негізге алынады.