1881 жылы жарияланған «Иезуит» атты өлеңі ақынның Рим католик шіркеуімен ашық айқасқа шыққандығын айғақтайды.

Үзеңгісі жоқ Рим атты әскерлері жай соққының өзінен атынан аунап түсіп, сайыс үстінде дәрменсіздік көрсеткен.

1923 жылы Испан мәдениетінің профессоры дәрежесін иеленген ақын, екі жыл аралығында (1930-1931ж.ж.) Колумбия университетінде, Барнард колледжінде, Вассар және Милдбери колледждерінде, Пуэрто-Рико университетінде дәріс беріп, қызмет жолын Лиссабон, Рим, Мадрид, Париж, Рио-де-Жанейро қалаларындағы Чилидің консулы болып жалғастырады.

Балалық шағынан жағымсыз кейіпкер ретінде есінде қалған католик шіркеуінің капелланы Игнасио Мунизагадан бастап, өзі қабылдауында болған Рим Папасы да ақынның жанына жақсы әсер қалдырмаған екен.

Сөйтсе, Рим Папасы: «Америкада үндістер әлі де бар ма еді?» – деп таңданғанда, түңіліп кеткен Мистраль, бұл кездесуге барғанына қатты өкініш білдіріпті.

Мысалы, Римде 1968 жылы құрылған «Рим клубы» 1972 жылы алғашқы баяндамасының өзінде-ақ бір миллиард ақтардың Жер бетінде беймарал өмір сүруі үшін қалған халықтардың күлін көкке ұшыру идеясы көтеріпті.

Ең қиыны, бұндай мәлімдеме әлем интеллектуалдары бас қосқан «Рим клубы» атынан айтылған!

Әлемді шулатқан «Рим клубы» жариялаған осынау мәлімдеме сыртында ат төбеліндей алпауыттар тұр екен.

Сөйтіп, Вена, Мадрид, Берлин, Рим, Варшава, Неапаоль, Мәскеуді де жаулаған императордың дәурені аяқталды.

753 жылы Рим қаласын негіздеген Ромул мен Ремнің арғы тегі, яғни аталары Нумитордың бабалары Аппенин түбегіне Кіші Азиядан келгендер делінеді.

Шығыс өркениетімен байланыс

Дәлірек айтсам, «Қазақстан мектебі» журналының 1993 жылғы 9-санында жарияланған «Дүниетанымдық көзқарасты қалыптастыру» атты мақаламда Қазақстан Республикасының жалпы орта білім беретін мектептерінде «Ежелгі дүние тарихы» пәні әлі де кеңестік кезеңдегі оқулықпен оқытылып келетінін, онда ежелгі Шығыс тарихына көп көңіл бөлінбейтінін, басты назар – ежелгі Грекие мен Рим тарихтарына аударылатынын, оларға берілетін сағат сандары бойынша дәлелдеп, еуроцентризмнен бас тартуды, ежелгі Шығыс тарихына бөлінетін сағат санын көбейту арқылы, жаңа бағдарлама жасауды ұсындым.

Алғашқы өркениет ошақтарының Шығыста пайда болғанын айта отырып, ежелгі Грекия мен Рим олардан озық өркениеттер ретінде дәріптелді.

Енді римдіктердің пайда болуы туралы мәселеде Рим қаласын негіздеуші Ромул мен Ремнің арғы бабаларының, тіпті Римнің қалыптасып дамуында үлкен рөл атқарған этрусскілердің де Кіші Азиядан келгені жөніндегі өздері жасаған теорияны да ескере бермейді.

Бұл негіз бойынша да өздері соншама табынатын Рим өркениетін негіздеп, дамытқандар Азиялықтар болып шығады.

Кейіннен, дәлірек айтқанда, 525 жылы Рим папасы Иоанн І-нің тапсырмасымен арғы тегі сақ-скиф Кіші Дионисий атты монах юлиандық күнтізбе негізінде жаңа пасхалық кесте жасады.

Поэмада Рим тарихындағы шынайы оқиғалар бейнеленген.

Ежелгі Рим генералы Куратиннің айдай сұлу әйелі Лукреция өте ақылды да нәзік жан.

Күйеуі әскер бастап, жорыққа кеткен кезде, оны Рим князі зорлап кетеді.

«Заманында Рим папасын құрдай жорғалатып, қолынан сүйгізген, Еділ патша, қайдасың?

Барселона мен Гвадалахараны, Рим мен Парижді, Атланта мен Сиднейді, Нагано мен Рио-де-Жанейроны, Афина мен Бейжіңді, қысқасы, бар ғаламды шарлаған қалам иесі қазақ спорт әуесқойларының қазынасына айналған қадау-қадау еңбектерін жазды.