Біз білгенде қытай әдебиетінің Ли Бай, Ду Фу, Лу Шүн, Ба Цзинь, Мао Дун, Ай Чиң, Уаң Мың, Мо Янь, Бэй Дао секілді әлемге әйгілі ақын-жазушыларының шығармаларын қазақ тіліне аударып, оқырмандардың назарына тұрақты түрде ұсынып келесіз.

Соңғы жылдары Нобель сыйлығының иегері, жазушы Мо Яннің повестері мен әңгімелерінен құралған бір томдық таңдамалысын аударып, дайындап жатырмын.

Міне, осы Мо Янь шығармалары да қытайдың ұлттық менталитетін танытатын мазмұнға өте бай.

Соңғы жылдары Мо Янның шығармаларын да орыстар жапа-тармағай аударып жарыққа шығарды.

Мо Янның ұқсас бір шығармасын әлде неше аудармашы тәржімәлап, әр түрлі баспадан жарық көріп жатыр.

«Фолиант» баспасы қытайлық жазушы, Нобель сыйлығының иегері (2012) Мо Янның «Өмір мен өлім азабы» романын қазақ тілінде жарыққа шығармақ.

Мо Ян прозасында барлық кейіпкерлерін антропологиялық деңгейге қайтарып, адамды жануар, тіршілік, алғашқы тірлік иесі етіп бейнелейді.

Сондай-ақ Мо Ян көбінесе ез бен ынжықты, сорлы мен бейшараны емес, жігерлі мен қайраттыны, тіресетіндер мен қасарысатындарды жазады.

Кей сыншылардың «Мо Ян зор эстетиканың өнерлі рухы бар жазушы» дейтіні де осыдан.

Баспаның әлемдік классиктерді аударудағы кезекті бұл жобасы – Мо Янның елімізде алғаш рет шыққалы отырған ірі еңбегі.

Мо Янның өзге шығармаларына қарағанда мүлде басқа стильде жазылған «Өмір мен өлім азабы» романының көркемдік қуаты жайлы аудамармашы Дүйсенәлі Әлімақыннан сұрап көрдік.

Шығарма барысында Мо Ян да маңызды кейіпкердің бірі ретінде суреттеледі.

Мо Янның шығармашылығына Уильям Фолкнер мен Габриэль Гарсиа Маркестің ықпалы тиген деседі.

Алдағы басылып шығатын роман да модернист

Сондықтан мақсатымыз – қасиетті Түркістан топырағының батыр перзенті туралы толығырақ мәлімет жинау болғандықтан, Ресей Қорғаныс министрлігінің Орталық мұражайы мен Үсеновтің қызмет еткен І Украин майданы құрамындағы 60-шы армияның 112-ші Рыльск-Коростень атқыштар дивизиясы, 159-шы саперлер батальоны, ондағы әскери бөлімнің командирлері туралы деректер іздеп, Қорғаныс министрлігінің Орталық мұражайы мен Ресейдің Подольск әскери мұражайына (РФ МО ПВА) сұрау салдырдық, біршама адамдармен байланыс жасадық.

МО ИРБП сайтында және әлеуметтік желілердегі ресми аккаунттарда да өзіне-өзі қызмет көрсету бұрыштарының орналасқан жері туралы мәліметтер орналастырылған.

Себебі көпшілікте теңдессіз күш пен билік бар» (Мо Янь).

Нобель әдебиет сыйлығының иегері Мо Ян Колумбия университетінде жасаған баяндамасында өзінің ағылшын тілін үйренуге деген ынтасы жайлы «Кезінде ағылшын тілін үйрену мүмкіндігім болған еді.

Біздің елімізде Мо Ян мен Үй Хуаның шығармалары әдеби төңкеріс жасай алды.

Мо Янның «Салпы омырау, сал бөксе», «Қызыл Гаулияң», Үй Хуаның «Өмір» атты романдары мен үшін әлем әдебиетіне қосылған жауһар туындылар есебінде.

Қытай жазушысы Мо Ян тың ойлы, өзгеше өрнекті шығармаларымен көпшілікті таңдандырудан танған емес.

«»Қазақ әдебиеті» газеті» гәзетінің «Талғам-таразы» айдарында ақын Дүйсенәлі Әлімақын Мо Янның «Усарымсақ жыры» романы турасында ой толғапты.

«Құдды Гарсиа Маркес сияқты менің де шығармаларым әжем айтқан аңыз-ертегілердің негізінде жазылды», – деген Мо Янның шығармашылығы әлем оқырмандарына бейтаныс емес.

Көптен бері сөремде «мызғып» жатқан Нобель сыйлығының иегері, Қытайдың танымал жазушысы Мо Янның «Усарымсақ жыры» атты романын жақында оқып бітірдім.

Үйірімен жүзетін акулалармен белгілі бір аралық сақтап жүйіткиді», – деп ұлы әңгімеге ерекше баға берген Мо Янның бұл туындысы ГауЯң, ГауМа, Жинжүй сияқты кейіпкерлер арқылы адамгершілікті ту етіп, Қытайдың бір ауданындағы қарапайым адамдардың өмірін, үмітін, сенімін нанымды түрде суреттейді.

Мо Янның айтуынша, бұл оқиға шынайы өмірде болған екен.

Мо Янның кейіпкерлері кездескен сан түрлі тосқауылдарға қарамастан, сүйіспеншілікті сақтауға тырысады, ізгілікке ұмтылады.

Мо Янның шеберлігі сонда, әр оқиғаны кішкентай бөлшектерге бөліп айтып береді, оқырманды аяғына дейін ұстайды.

Мо Ян қоғамның ешкім назар аудара бермейтін қалтарысындағы оқиғаларды, жағымсыз және жиіркенішті тұстарды сөзбен бейнелеуге аса шебер қаламгер.

Мо Ян аядай ғана ауданда орын алған қарапайым оқиғаны арқау етіп, осындай керемет туынды жазып, қытай халқының ауыр тағдыр мен қиын-қыстау кездерді бастан өткізгенін әр елдің оқырманына жеткізе алды.

Мо Янның шығармасындағы «Усарымсақ оқиғасына» қарағанда біздің елде болған «Желтоқсан оқиғасының» ауқымы кең, зардабы ауыр болды емес пе?

Мо Ян өзі Қытай елінде тұрып жатса да, осы шығармасында Қытайдың саяси партиясының кейбір ұнамсыз тұстарын, атап айтқанда, жең ұшынан жалғасқан жемқорлық саясатын аямай сынға алады.

Олар: «Интертич» отбасылық-дәрігерлік амбулатория, «Медлайн» МО, «Медикер» ЖШС, «Оупен Клиник» МУ, «Интертич Астана МедАссистенс» ЖШС, «Медикал Ассистенс групп» ЖШС, «Архимедус Казахстан» ЖШС.

Мо — карагинудың сыртынан, белден төмен орайтын сәндi кездеме.