Олар білімді ұрпақ тәрбиелеу үшін ғылымның әр түрлі саласынан оқулықтар жазды.

Көзі ашық, мәдениеті биік ұрпақ қалыптастыру үшін мәдени жұмыстар атқарып, Еуропа жүйесіндегі театрлар мен мектептер ашуға мұрындық болды.

Бұл жерде оқушыға мәтіннің мазмұнын анық жеткізу үшін қазақ қаламгері өз жанынан сөз қосуды ұйғарғаны көрініп тұр.

Ғылыми, сыни, аналитикалық және логикалық ойлау жүйесі ерекше болғаны үшін де Алаш көшбасшысына бар тақырыпта мақала жазу, аударма жасау, зерттеулер жүргізу қиынға соқпады.

Халықты қараңғылықтан шығарудың жалғыз жолы ғылым деп түсінген қайраткер халықтың дінге деген «қарабайырлығын» жою үшін Еуропа білім жүйесін ұсынды.

Әлихан үшін ғылым – қоршаған орта мен қоғамды тереңнен танытып, ақиқатқа апаратын жалғыз жол.

Алайда бұл саламен ғана шектеліп қалмаған табиғатынан сан қырлы талант иесі, жан-жақты ғалым, елшіл тұлға не істесе де қазақ халқының жарқын болашағы үшін қызмет етті.

Әлемнің рухани мұралары мен классикалық жауһарларын тәржімелеу – халық болашағы үшін жасалған іргелі де қайтарымы мол еңбек.

К.С.Станиславскийдің теориялық жүйесінен мысалдар келтіре отырып, роль орындаушы үшін аса қажетті әдіс-тәсілдерді атап өтеді.

Театр өнерінде шығарма идеясының көрерменге ең алдымен актерлік ойын арқылы жететінін ескерсек, толыққанды, кемеліне жеткен суреткерлік өнерді дамыту үшін игерілетін түрлі тәсілдер мен мектептер бар.

Жастайынан би өнерін серік еткен актриса үшін Карменнің билері қиынға соқпаса керек.

Әлде селт еткен сезімі үшін өз туғанына опасыздық көрсеткен Медеяның жантүршігерлік іс-әрекетінен безінген Ясонның осалдығы – жаңа жерде (Коринф патшалығы), «таза бет-тен» жаңаша өмір жолын бастауға деген соңғы талпынысы ма...

Жеке адами қарым-қатынастағы қуат алмасу мәселесі өз алдына, сахна арқылы мыңдаған көрерменге «хас сұлудың көз жасындай мөлдір өнер – театрды» (Ғ.Мүсірепов) паш етуші сахнагерлер қауымы үшін бұл жауапкершіліктің ролі де, салмағы да зор.

Сөз айта білудің өзі оңай болмай тұрғанда, актер үшін сөз тудыру мәселесі тіпті күрделі, әрі жауапты іс болып табылады.

Сөзді меңгеру әдісі мен тәсілі драма театр актеры, музыкалық театр актеры, камералық немесе эстрада артисі, опера артисі, көркем сөз оқу шеберлері үшін өте ұқсас және ортақ.

Студент немесе актердың роль жасауы үшін бұл жүйенің атқаратын міндеті орасан.

Сөз айта білудің өзі оңай болмай тұрғанда, актер үшін сөз тудыру мәселесі тіпті күрделі, әрі жауапты іс болып табылады.

Бұл талаптарды жүзеге асыру үшін оқушы, автор сөзін бөтен адам сөзіндей, жансыз, қалай болса солай мән бермей, сырттай әшекейлеп ойнамай керісінше, жоғарыда айтылғандай ішкі сезіміне байланысты өз жүрегінен, ой ұшқырлығына байланысты өз ойынан шыққандай етіп, бір сөзбен айтқанда өз сөзіндей етіп айтуы тиіс.

Ақанның бейнесі мен оның, өз замандастарының қалбалақтаған халін, кертартпа пиғылдарын, дүмше қожа-молдалардың жан түршігерлік әрекеттерін көрермен қауымға жеткізу үшін актерға қаншама тер төгу қажет.

Сөзді меңгеру әдісі мен тәсілі драма театр актеры, музыкалық театр актеры, камералық немесе эстрада артисі, опера артисі, көркем сөз оқу шеберлері үшін өте ұқсас және ортақ.

Белгілі сахна тілі педагогі Э.М.Чарели «Әрбір студент, болашақ актер сөйлеу аппаратын дұрыс меңгеруі үшін алдымен оның құрылымы мен басқару механизміне баса назар аударулары жөн» (Петрова, Промптова, Фрид, Спасский, Чарели, 1979: 335) – дейді.

тыныс алу.Дұрыс дем алу, жалпы адам баласы үшін өте маңызды.

Ал, ондай дауысты жоспарлы түрде тәрбиелеу үшін алдын-ала дауыс ауруының салдарын анықтау, емдеу шараларын жүргізу сияқты қиындықтар кездеседі.

Өкпені оттегімен толық қамтамасыз ету үшін өкпені кере дем алудың да қажеті жоқ.

Жалпы, ауаны өкпеге толық толтырып, өкпеден ауаны толық шығарып үйрену, біріншіден өкпе ауруынан сақтандырса, екіншіден, тыныс бұлшық еттерін шынықтыру кезінде пайда болатын дем алу процесінің жиілігін, тереңдігін басу үшін қолдануға болады.

Ескерткіш сәндік үшін қойылмайды, ол тарихымызды дәріптейді.

Хальвакс айтқандай, ұжымдық естелік бүгінгі шындыққа сәйкес келу үшін үздіксіз «тексерістен» өтеді (Хальвакс, 2007: 146).

Сондықтан әрбір естелік орындарының қоғам үшін маңызы зор.

Бұл батырлар жергілікті тұрғындар үшін өте маңызды тұлғалар болып саналады.

Қазіргі қоғамның рухани жаңғыруын жүзеге асыру үшін еліміздің өткен тарихи-мәдени мұралары мен батырларын есте сақтау, тарихты қайта қарастыру мәселесі өткір пікір-таласты тудыруда.

Копосовтың пікірі бойынша, «тарихи қайраткер бейнесі қоғам үшін түсінікті, әрі нышандық әсер береді.

Мұндай тұлғаларға қазақ тарихындағы еркіндік үшін күрескен, жер үшін, отан үшін «қан төккен» батырларды, қоғам қайраткерлерін және тағы басқаларын жатқызуға болады.

Мұндай тұлғаларға қазақ тарихындағы еркіндік үшін күрескен, жер үшін, отан үшін «қан төккен» батырларды, қоғам қайраткерлерін және тағы басқаларын жатқызуға болады.

Мұндай тұлғаларға қазақ тарихындағы еркіндік үшін күрескен, жер үшін, отан үшін «қан төккен» батырларды, қоғам қайраткерлерін және тағы басқаларын жатқызуға болады.

Тарихи-мәдени естелікті түсіну, оны сақтау, қоғамдағы қызметін зерттеу мәдениеттану, тарих ғылымдары үшін үлкен дисскуссиялық мәселе.

М.Хальвакстің «ұжымдық естелік - қоғамның өмір сүруі үшін қажетті әлеуметтік тәжірибе, ал тарихи естелік әрбір әлеуметтік топтың немесе қоғамның өзін өзі сәйкестедіруі үшін маңызды немесе ұжымдық естеліктің нышандық репрезентациясы» (М.Хальвакс, 2005: 8) тұжырымдамасы мемориалдау үрдісінің қоғамдық сана үшін маңыздығын анықтауға мүмкіндік берді.

М.Хальвакстің «ұжымдық естелік - қоғамның өмір сүруі үшін қажетті әлеуметтік тәжірибе, ал тарихи естелік әрбір әлеуметтік топтың немесе қоғамның өзін өзі сәйкестедіруі үшін маңызды немесе ұжымдық естеліктің нышандық репрезентациясы» (М.Хальвакс, 2005: 8) тұжырымдамасы мемориалдау үрдісінің қоғамдық сана үшін маңыздығын анықтауға мүмкіндік берді.

М.Хальвакстің «ұжымдық естелік - қоғамның өмір сүруі үшін қажетті әлеуметтік тәжірибе, ал тарихи естелік әрбір әлеуметтік топтың немесе қоғамның өзін өзі сәйкестедіруі үшін маңызды немесе ұжымдық естеліктің нышандық репрезентациясы» (М.Хальвакс, 2005: 8) тұжырымдамасы мемориалдау үрдісінің қоғамдық сана үшін маңыздығын анықтауға мүмкіндік берді.

Ол үшін қазақ тарихы мен мәдениетінде ерекше орын алатын батырларға арналған ескерткіштердің қойылу үрдісі зерделенеді.

Біздің мақаламызда Жоңғар шапқыншылығы кезінде жері үшін күрескен, еркіндік пен азаттық үшін күрескен батырларға арналған ескерткіштерге талдау жасаймыз.

Біздің мақаламызда Жоңғар шапқыншылығы кезінде жері үшін күрескен, еркіндік пен азаттық үшін күрескен батырларға арналған ескерткіштерге талдау жасаймыз.

Батырлар қазақ қоғамы үшін «эмоционалды тұлға».

Шығыс Қазақстан үшін Қабанбай батыр ерекше тұлға.

Жергілікті эмоционалды тұлға ретінде оның астындағы атын бейнелеуде жергілікті тұрғындар үшін маңызды орын алады.

Поездан түскен жолушылар үшін батырдың бейнесі арқылы қалаға да батыр келбетін береді.

ескерткішті жасау үшін үш жыл уақыт кетті, себебі, Дәулетбай батырдың суретін табу қиындық туғызды.

Абылай ханның заманында еркіндік үшін атқа мініп қолына қару ұстап ерлік көрсеткен батыр.

П.Нора айтқандай, естелік орнындары, ескерткіштер өздігінен пайда болмайды, олар сезім арқылы пайда болып өмір сүреді, яғни ол үшін мұрағаттарды құру, мерейтойларды атап өту және мерекелерді атап өту мен қабір тастарын орнату арқылы қалыптасады, бұл ұжымдық естеліктің жиынтығы.

Еліміздің болашағы

Еліміздің болашағы үшін, өсіп келе жатқан ұрпақты тәрбиелеу

Бүгінгі тәуелсіздік таңы атып барлық рухани дүниелерімізге еркіндік берілген тұста біз нағыз қазақ болып қалу үшін барымызды салуымыз керек.

Яғни, әрбір халық, жер бетіндегі көптеген ұлттар мен ұлыстардың арасында өзінің төл болмысын, ерекшелігін сақтап қалуы үшін жанталасады екен.

Балалар театрындағы ұлттық код мәселесін анықтау үшін оның шығу тегінің қайдан бастау алып жатқанын отандық ғалымдар А.Ақтанова, Ә.Тәжібаев, Б.Ыбырайым.

Ойымызды айқындай түсу үшін рухани дүниелерден бастау алып жатқан ұлттық кодтың түп-тамырына мән бердік.

Осы бағытта көптеген жұмыстардың жүргізілуі қазақ баласы үшін пайдалы болмақ.

«Елі мен жерін сүю үшін жас ұрпақ байтақ Қазақстанның ғажайып жауһарларын білуге тиіс.

Елбасының бұл сөзі Қазақ балалар театрларына, Қазақ киносы мен анимациясына, Балалар әдебиеті мен Балалар ақындарына, қазақ телевидениесіндегі интеллектуалды балалар хабарлары қаперіне алуы керек арнайы берілген тапсырма.Одан әрі М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты, қолжазба бөлімі әзірлеген жүз томдық «Бабалар сөзі» атты ғылыми басылымның қаны қазақ баласы үшін берері мол.

Өйткені бұл мол мұра әр түрлі жастағы оқырман мен көрермен үшін керемет материалдар жиынтығы болып отыр.Ә.Тәжібаевтың: «Сөйте тұра біз қазақтың драмалық поэзиясын (драматургиясын) тереңдей қарауға, оның ұлттық халықтық тегін сырттан емес, іштен іздеуге, яғни халықтың бай дәстүрлерінің жалғасы және дамуы ретінде іздеуге тиістіміз.

Ғалымның бұл ойы жоғары айтқан пікірімізді дәйектей түседі.Қайсы ел болмасын ертеден келе жатқан ауыз әдебиетіндегі өлеңдер мен жырлардың бала ойының дамуы үшін алатын ролі орасан.

«Училищедегі оқуымды тастап кетуіме жол бермегені үшін де әкеме деген алғысым шексіз.

Паншер шатқалы үшін Кеңес әскері мен Ахмад шах Масуд моджахедтері арасында бір аптаға созылған кескілескен шайқас болып, моджахедтер шатқалды тастап шығуға мәжбүр болған.

Батыл, бойында жігер-қуаты мол ол туған жер үшін соғысуда екенін моджахедтерінің санасына құя білген.

Қинау үшін қолданылатын дәрі-дәрмектің әсерімен, әскери құпияны айтып қоюым әбден мүмкін (Жантасов, 2018).

Әскери мамандықтың жеңіл еместігін, бірақ Отан үшін қажеттігін біледі.

Ақынның ұлтымен бірге жасайтын өміршең өлеңдерінің мәнін терең тани түсу үшін оның әр өлеңнің тарихы мен тағдырына үңіле түскен жөн.

Мұқағалидың бұл циклға шоғырланатын өлеңдері: «Өлең деген тумайды жайшылықта»; «Махамбеттер, Абайлар-ай»; «Қасым солай болмаса..»; «Қара өлең»; «Жырлар жазам»; «Төлегенге»; «Шау тартып қалыпсың-ау, қайран шабыт»; «Туады, туады әлі нағыз ақын»; «Сергей Есенинге»; «Әбділдаға»; «Өлең керек»; «Мен дағы өлең жазбаймын ермек үшін»; «Шаршадым білем»; «Автограф»; «Пушкинмен қоштасу»; «Адамды адам түсінбеу...»; «Жыр-ошақ»; «Фаризаға»; «Ей, ақындардың жарлары!»; «Есенин-Маяковский»; «Поэзия, менімен егіз бе едің?» және т.б.

«Мен дағы өлең жазбаймын ермек үшін» өлеңіндегі қарапайым баяндау ақындық миссияны түсінудің, түсіндірудің қызметін атқарған.

Мен-дағы өлең жазбаймын ермек үшін,

«Жаздым үлгі жастарға бермек үшін» (Мақатаев, 2005:97), –жолдарындағы ойдың түйіні:

Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін, –

Егер біз «Жаздым үлгі жастарға бермек үшін»//Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін» деген жолдардағы нарративті желіні баяндаудың классикалық поэтикасы тұрғысынан түсіндірсек, «Ақын болсаң, бауырым, алысқа аттан // Күнделікті тірлікке бой суытпа» деген жолдардан бастап «сапарлау мотивімен» бейнеленетін нарративті желіні құрылымдық (структуралистік) нарратив поэтикасы ұстанымдары негізінде қарастырған тиімді.

Егер біз «Жаздым үлгі жастарға бермек үшін»//Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін» деген жолдардағы нарративті желіні баяндаудың классикалық поэтикасы тұрғысынан түсіндірсек, «Ақын болсаң, бауырым, алысқа аттан // Күнделікті тірлікке бой суытпа» деген жолдардан бастап «сапарлау мотивімен» бейнеленетін нарративті желіні құрылымдық (структуралистік) нарратив поэтикасы ұстанымдары негізінде қарастырған тиімді.

Алдыңғы өлеңдегі «ұзақ сапар соңында көргенін баяндайтын» нарратор мен екінші өлеңдегі «Абай жаққан бір сәуле сөнбеу үшін» әрекет еткен нарратордың арасындағы ұқсастық пен айырмашылық қандай?

Бір мақсатқа жету, өмірдің бір белесіне шығу, өзіңе тиесілі үлесті алу үшін міндетті түрде жолға шығу керек.

Осыған орай мақалада когнитивтік ғылымдар саласындағы сана теориясы мәселесінің әдебиеттану үшін де өзектілік деңгейін негіздеуге талпыныс жасалды.

Мысалы, көркем шығарма философ үшін сана теориясы аспектісінде қызғылықты болса, тілтанушы сөз кестесінің әлем бейнесін танытарлық әлеуетін, тілдік тұлға мәселелерін зерделейді; мәдениеттанушы туындыдан заман, тарих бедерін іздейді.

«Detail, Close-Up, Medium Close-Up, Close Medium, Medium Long Shot, Full-Lenth Shot, Long Shot» режимдерінде айналадағы құбылыстарға зер сала отырып, өмірдің мәні, Құдай жайлы толғанатын автор/кейіпкер үшін сол түйінді сауалдардың шешімін шынайы (реалды) әлемнен емес, камера әйнегінде бедер табатын көркем көшірмеден тапқысы келеді.

Әлемдік мәдениеттің бір бөлігі ретінде қазақ әдебиетіндегі жаңа адам үшін заттық әлем объектілерінің ашқан жаңа көкжиектері, абстрактілі әлемнің поэтикаланған мәнінің көрініс табуына қатысты теориялық мәліметтер келтіріледі.

«Абстрактілі өнер суреткер мен көрермен үшін өзінің жаңа көкжиектер ашу мүмкіндіктерін сарықты.

Постмодернизмнің көркемдік бағыттарының бірі ретінде қалыптасқан поп-арттың әдебиеттегі көрініс табу ерекшеліктерін анықтау үшін міндетті түрде өнераралық, пәнаралық зерттеу әдістерімен талданады.

Әдебиеттегі заттық әлемнің ерекшеліктерін тану үшін алдыменжалпы постмодернизмдегі поп-арттың ерекшеліктері мен пайда болуына себепкер болған жайттарды анықтап, поп-арт зерттеушілерінің пікірлерімен таныс болған абзал.

Поп-арт көріністерінің философиялық мәнін түсіну үшін поп-арт бағытындағы суретшілер мен мүсіншілердің өнер туындыларына міндетті түрде шолу жасау қажет.

Мысалы, поп-арттың алғашқы өкілдерінің бірі Энди Уорхол поп-артқа "бұқаралық-элиталық" қарама-қарсылық тұрғысынан қарап, "поп-арт жалпыхалықтық, яғни, қарапайым халыққа да, элита өкілдері үшін де түсінікті өнер" деген анықтама берген болатын.

Бұл жердегі тәрелкенің поэтикаландырылған мәнін, иеленушісінің меншіктік қатынаста қарастыратын мақсатын анықтау үшін осы шығармадағы басқа үзіндіге назар аударып көрсек: «Әйтеуір, о кезде киноға, кафеге, караокеге, ойын-сауық орталықтарына, кейіннен клубтарға бару үшін, өзін дәл сол сәтте бақытты сезіну үшін, бейқам билеп, әндетіп, көңіл көтеру үшін ештеңенің керегі жоқ-ты, ал қазір сол ритмге түсу үшін алдымен алкогольден ұрттап, темекі, кальянын шегіп барып қана, өзін еркін ұстайды» (//http://www.madeniportal.kz/article/4815).

Бұл жердегі тәрелкенің поэтикаландырылған мәнін, иеленушісінің меншіктік қатынаста қарастыратын мақсатын анықтау үшін осы шығармадағы басқа үзіндіге назар аударып көрсек: «Әйтеуір, о кезде киноға, кафеге, караокеге, ойын-сауық орталықтарына, кейіннен клубтарға бару үшін, өзін дәл сол сәтте бақытты сезіну үшін, бейқам билеп, әндетіп, көңіл көтеру үшін ештеңенің керегі жоқ-ты, ал қазір сол ритмге түсу үшін алдымен алкогольден ұрттап, темекі, кальянын шегіп барып қана, өзін еркін ұстайды» (//http://www.madeniportal.kz/article/4815).

Бұл жердегі тәрелкенің поэтикаландырылған мәнін, иеленушісінің меншіктік қатынаста қарастыратын мақсатын анықтау үшін осы шығармадағы басқа үзіндіге назар аударып көрсек: «Әйтеуір, о кезде киноға, кафеге, караокеге, ойын-сауық орталықтарына, кейіннен клубтарға бару үшін, өзін дәл сол сәтте бақытты сезіну үшін, бейқам билеп, әндетіп, көңіл көтеру үшін ештеңенің керегі жоқ-ты, ал қазір сол ритмге түсу үшін алдымен алкогольден ұрттап, темекі, кальянын шегіп барып қана, өзін еркін ұстайды» (//http://www.madeniportal.kz/article/4815).

Бұл жердегі тәрелкенің поэтикаландырылған мәнін, иеленушісінің меншіктік қатынаста қарастыратын мақсатын анықтау үшін осы шығармадағы басқа үзіндіге назар аударып көрсек: «Әйтеуір, о кезде киноға, кафеге, караокеге, ойын-сауық орталықтарына, кейіннен клубтарға бару үшін, өзін дәл сол сәтте бақытты сезіну үшін, бейқам билеп, әндетіп, көңіл көтеру үшін ештеңенің керегі жоқ-ты, ал қазір сол ритмге түсу үшін алдымен алкогольден ұрттап, темекі, кальянын шегіп барып қана, өзін еркін ұстайды» (//http://www.madeniportal.kz/article/4815).

Бұл жердегі тәрелкенің поэтикаландырылған мәнін, иеленушісінің меншіктік қатынаста қарастыратын мақсатын анықтау үшін осы шығармадағы басқа үзіндіге назар аударып көрсек: «Әйтеуір, о кезде киноға, кафеге, караокеге, ойын-сауық орталықтарына, кейіннен клубтарға бару үшін, өзін дәл сол сәтте бақытты сезіну үшін, бейқам билеп, әндетіп, көңіл көтеру үшін ештеңенің керегі жоқ-ты, ал қазір сол ритмге түсу үшін алдымен алкогольден ұрттап, темекі, кальянын шегіп барып қана, өзін еркін ұстайды» (//http://www.madeniportal.kz/article/4815).

Әлем мәдениетінің бір бөлшегі ретінде қазақмәдениетіне, оның ішінде әдебиетке енген поп-арт көріністерін анықтау үшін зерттелу аясын бірнеше пән, бірнеше өнер саласы төңірегінде жүргізе отыра талдау жасалды.

Мистиканың әдебиетпен байланысын зерделей отырып, оның көркемдік қызметін қазіргі қазақ прозасы контекстінде қарастыру қазіргі әдебиеттану үшін маңызды.

Себебі, кең, әрі көп қырлы, түбіне жету үшін тереңдікті қажет етеді, сонымен өте қауіпті тақырып, өйткені ол зерттеушіні сан қилы ойға жетелеп, жалған ғылыми ойдан шығарулар жолына да жетелейді.

Мистиканың әдебиетпен байланысын зерделей отырып, оның көркемдік қызметін қазіргі қазақ прозамыздың төңірегінде қарастыру бүгінгі әдебиеттану үшін маңызды.

Неміс сыншысы Франц Рох өзгертілген реалды өмірді бейнелеген заманауи сурет өнерінің түрлерін сипаттау үшін магиялық (мистикалық) реализм терминін енгізген.

Ондай жер адамзат үшін мистика болып табылады.

Зерттеу барысында қолданған ғылыми еңбектер арқылы мистикалық көркем туындының адам үшін маңыздылығы анықталып, мистиканың орны мен оның функциялары жинақталды.

Мистикалық әлемтану жаңа ғылыми зерттелетін мәселені шешу үшін немесе адамзаттың жерде сақталуына, қазіргі цивилизациясын жаңаша дамуына әсері тию мүмкін деген түйінге келдік.

Ақыл-ойы қаныққан адам әлемді және өмірдің кереметін тану үшін ұзақ уақыт бөлмесінен шықпай буғауда отырады.

Эдмунд Берктің пайымдауынша, «ешқандай сезім біздің санамызды үрей, қорқыныш секілді ақыл-ойдың пайымдаушылық пен әрекет жасауға деген қабілеттілігінен айыра алмайды» (Edmund Burke.1815:141.) Қорқыныш сезіміне кеңірек үңілсек - бұл таза теріс эмоция, сонымен қатар оныңжағымды жақтары да бар: қорқыныш-тіршіліктің психологиялық негізі, үрей – жансебілдіктің психологиялық негізі, үрей – өмір сүруді ынталандыру және сонымен бір мезетте өлу, үрейден кейде өліп те жатады, кейде соның арқасында өлімнен құты страхлады да, үрейқайткенде де тірі қалу үшін бүкіл тәндік және ақыл-ой күш-қуатын жұмылдырады.

Белгілі бір түрдегі кейіпкерлер, хронотоптар (қорқынышты үй, жұмбақ сарай, шағын қалалар), тақырыптар(ақырет, кездесу басқа әлемде), сюжеттік қозғалыстар, қиял элементтері, детективтік оқиға, тіпті мақсатқа жету үшін ертегілер құралы ретінде қызмет етеді.

Зұлым-айлакер Цахес басқалардың еңбегі үшін сыйақы алады.

Басты идеясы жарқын болашақ, бақыт, ізгілік үшін күрес деп негіздеуге болады.

Әлемдегі зұлымдықтар мен жауыздықтың жұмбағын ашу үшін ғажайып, тылсым көркем әдістеріне жүгінген.

Автор Алманың бұл өмірде не үшін өзіне қол жұмсағысы келетінін жұмбақ қалдырады.

Әңгіменің мағынасы, әрине, қамшының сабындай делінетін қысқа ғұмырды ойын-күлкімен, уақытша қызықпен өткізбеу үшін нәпсіні ауыздықтап, дүниеден алшақтау керек дегенге саяды.