Бір жағынан, ол мамандарға оқытудың онлайн-форматындағы қолданыстағы құралдарды сабақта пайдалану қажеттігі мен оны жүзеге асыруға олардың әдістемелік тұрғыдан дайын еместігі арасын дағы қайшылық болса, екінші жағынан, цифрлық білім беру платформалары мен ресурстарының дамуы мен цифрлық форматтағы оқыту мазмұнын, мақсатын, әдістәсілдерін жоба лауға және оқытудың жаңа дизайнын құ руға қатысты дидактикалық сұраныстарының қанағаттандырылмауы арасындағы қайшылықты тудырды.

Олардың кейбірін студенттерді оқытуда қолданылуына сипаттама береміз.

Сонымен қатар, олардың жаңа технологиялық ресурстармен жұмыс дең гейі қашықтан оқу басталған кезден бастап әлдеқайда жоғарылағаны анықталды.

Олардың өздері де цифрлық сауаттылықты арттырудың көптеген амалдарын меңгеріп, тәжірибеге енгізуге күш жұмсады, атап айтқанда, сауал намаға қатысқан педагогтердің 83,2%-ы жыл бойына онлайн оқыту курстарынан өз ұжы мында, интернет арқылы халықаралық бағдарламаларға қатысқан.

«Оқытушылар қашықтан оқу кезінде қай ресурстарды белсенді қолданды?» сұраққа жауаптар: «Бейнеконференция байланыс құралдары (Zoom, WhatsApp) – 85,19% болып, кейін 72,07%-ге азайып, олардың «Бірлескен жұмыс тақталарымен жұмыс жасай алатындары (Trello, Padlet, Miro, AMW Board) – 8,20%-дан 13,72%-ге; Интерактивті онлайн-сауалнамалар жүргізуге дағдыланғаны (Mentimeter, Kahoot, Socrative) – 6,60%-дан 10,21%-ға» көтерілуінен байқалады.

Цифрлық технологияларды білім беруге ендіру арқылы оқыту дизайны дәстүрлі оқытуда да басымдық беріліп жүрген студенттердің өзіндік жұмысын ұйымдастыру арқылы олардың пәндік құзіреттілігімен қатар, кәсіби мақсатты дағдыларын дамытуды көздейді.

Алайда, олардың шектеулері құзыреттілік сияқты күрделі құбылыс пайда болған кезден бастап өткір сезілетіндігі байқалады.

- Білім алушыларды белсенді іс-әрекеттерге тарту, олардың оқу іс-әрекетін ұйымдастыру.

- болашақ мамандарды олардың дайын жауаптарын қанағаттандырмай, ынталандыру, пайымдау арқылы өз пікірін қалыптастыру, мәселені шешуде өзіндік тұрғыдан жауап табу (егер білім алушы өзі дұрыс жауап бере алмаса, бірақ оны басқа студенттердің табуына ықпал ету);

Осы қызметтің арқасында құрылуы мүмкін интербелсенді тапсырмалардың негізгі идеясы студенттер өз білімдерін ойын түрінде тексере алады және түзете алады, бұл олардың белгілі бір оқу пәніне танымдық қызығушылығын қалыптастыруға ықпал етеді.

- қарастырылып отырған оқыту әдістеріне және олардың жіктемесіне ғылыми-теориялық тұрғыдан талдау жасау;

Мақалада қарапайым математикалық амалдарды қайталап қолдану арқылы жаңа операторлық амалдардың пайда болатындығына және олардың тұрмыста, ғылыми–техникалық үдерістерде қолданыс табатындығына назар аударылады.

Ол үшін диалектикалық сипатты мысалдарды, айталық қозғалысты процестер мен олардың математикалық моделдерінің арасындағы қатынастарды оқушылармен жиі талдаудың орны бөлек [4; 270-275, 5; 3-6, 6; 12-29;176-187; 194-197, 7; 9-16, 131-140, 8; 3-38, 9; 42-50, 10; 55-62].

Ал тақырыптың алдында жоғарыда қойылған мақсаттарды орындау үшін оларды кеңейте, өрістете қарастыру, шешімдерінің структурасын аша түсу, олардың баяндау әдістемелерін мектепке бейімдеу, олардың әртүрлі механикалық құбылыстар мен техникалық үдерістермен байланыстыра талқылау жүргізу алда тұрған ауқымды мәселе.

Ал тақырыптың алдында жоғарыда қойылған мақсаттарды орындау үшін оларды кеңейте, өрістете қарастыру, шешімдерінің структурасын аша түсу, олардың баяндау әдістемелерін мектепке бейімдеу, олардың әртүрлі механикалық құбылыстар мен техникалық үдерістермен байланыстыра талқылау жүргізу алда тұрған ауқымды мәселе.

Осыған орай қазіргі заманауи педагогикалық-әдістемелік зерттеулер [16-24] үрдістеріне сәйкес кейбір элементар функцияларды дифференциалдық теңдеулер көмегімен, демек олардың шешімдерін жуықтап есептеуге болатындығы [25; 50-56], дифференциалдық теңдеулердің шешімдерін ғылми-теориялық табу әдістемелерін элементар жолмен мектепте оқытуға бейімдеу [26; 168-170] және 1) -4) текті теңдеулерді жалпыланған түрде алып, оларды элементар әдістермен зерттеулер [27; 53-61 28; 522-524, 29; 522-524] мақалаларда ұсынылған.

Зерттеуді мектеп мұғалімдері сабақ барысында прогрессиялар және жоғарғы ретті туындылар тақырыптарын өткенде олардың амалдарды қайталап қолданудың нәтижелері екендігіне назар аударып, оқушыларға жекелеген мысалдар беріп, амалдарды қайталап қолданғандағы заңдылықтарды анықтап көрсету олардың зерттеушілік ынтасын көтереді деп есептейміз.

Зерттеуді мектеп мұғалімдері сабақ барысында прогрессиялар және жоғарғы ретті туындылар тақырыптарын өткенде олардың амалдарды қайталап қолданудың нәтижелері екендігіне назар аударып, оқушыларға жекелеген мысалдар беріп, амалдарды қайталап қолданғандағы заңдылықтарды анықтап көрсету олардың зерттеушілік ынтасын көтереді деп есептейміз.

Бұл әдіске сәйкес оқушылар үйде фильмді немесе эпизодты мұқият қарап, жаңа тіркестер мен сөздерге арналған бірнеше тапсырмаларды орындайды: олардың аудармасын емес, осы бірліктердің анықтамаларын іздеу керек.

Мұндай зерттеулер олардың нарыққа ұсынған ақпараттық қызметтер мен инновациялардың сапасын бағалауға ғана емес, сонымен қатар оқу сабақтарын уақтылы жетілдіруге мүмкіндік береді.

Әрбір веб-блог оқушылардың мүдделерін, олардың оқылған мәтін бойынша пікірлерін, мұғалімге өз қызметін одан әрі жоспарлауға көмектесетін түсінігін көрсетеді.

Осылайша, қашықтықтан оқыту технологияларын дұрыс қолданған жағдайда ағылшын тілін меңгерудің ауызша, жазбаша дағдыларын дамытады, яғни оқушылардың сөздік қоры мен грамматикасының деңгейін арттырады, айтылуын жақсартады, олардың психологиялық және әлеуметтік дамуына әсер етеді, оқушыларға жан-жақты тұлға болуға көмектеседі.

Әрі қарай зерттеудің перспективаларын қашықтықтан оқытудың кемшіліктерінен туындаған қиындықтарды жеңудің жолдарын егжей-тегжейлі қарастырудан, сондай-ақ

Жүргізілген зерттеудің мақсаты - еңбек жолын жаңа бастағалы тұрған ұстаздың өміріндегі маңызды сәтін басқару арқылы олардың мектеп қабырғасында қалуына, өздерінің кәсіби шеберліктерін шыңдауға деген уәждерін туғызу.

Олардың кәсіби шеберлігі мен тәжірибелігін нығайтудың нақты әдістері мен тәсілдері айқындалды.

Дегенмен жас ұстаздардың өзіндік ерекшеліктері мен тапшылығы бар, өйткені олардың педагогикалық қызметін орындауға көп жылдық тәжірибесі бар әріптестерімен бірдей талап қойылады.

Сонымен қатар оқушылар, олардың ата-аналары және мектеп әкімшілігі жас маманнан мінсіз кәсіпқойлықты күтеді.

Алайда олар кәсіби шеберлігін, шығармашылығын дамыту жолында тәжірибесі мол әріптестерінен, басшыларынан олардың назарын, көмек көрсетулерін қажет етеді.

Білім беру кеңістігінде жыл сайын олардың көп саны педагогикалық мамандыққа кіру бағдарламасын, яғни кәсібінің маңызды кезеңін, үрдісін басқаруды қажет етеді.

Жалпы білім беретін мектептің педагогикалық үдерісі жағдайында жас мұғалімнің қалыптасуы, кәсіби қалыптасу ұғымын, ұстанымын, мазмұнын, психологиялық және педагогикалық тетіктері, одан бөлек олардың арнайы кəсіби іскерлігін қалыптастыру, ынталандыру және жалпы білім беретін мектептерді басқару, ғылыми-әдістемелік бағдар беру мәселелері көптеген отандық және шетелдік ғалымдар зерттеулерінде талданған.

Жастарды жеке топқа бөлу үшін олардың жасы, рөлдік функциялары және мәртебесін негізге аламыз.

Жалпы «қалыптасу» ұғымы философиялық-дүниетанымдық ұғымдар жүйесінде заттар мен құбылыстардың өздігінен өзгергіштігі - олардың үздіксіз ауысуы, «басқаға» айналуы, дамудың мүмкін сатысынан нақтыға ауысу үдерісі ретінде түсіндіріледі.

Сондықтан мектеп басшылары мен тәжірибелі ұстаздар жастардың шығармашылық талпынысын, олардың жеке ерекшеліктері және пікірлерімен санасу керек.

Әлеуметтік тұрғыдан қоғамға қажет болу уәжі - 38,5%, сонымен қатар олардың жұмыс белсенділігі өздерін пайдалы, құзыретті қызметкер деп санауға мүмкіндік беруі, жұмыста оларға өз ойын, өзін танытуға бар мүмкіндік 40%-ды құрады, осының барлығы мұғалімдердің одан әрі дамуына, ынталануына ықпал етеді екен.

Қазіргі таңда тәлімгерлік ең кең таралған мектеп тарапынан көмек болып табылғанымен тәлімгерлік үдерісінің негізгі қағидаты маман қателігін түзеу емес, керісінше олардың қиындықтарға төзе білуіне, кәсіби қалыптасуына және дамуына ат салысу қағидаты болуы шарт.

Осындай технологиялардың бірі, олардың жеке және коммуникативті дамуына ықпал ететін қуатты құрал ретінде әрекет ететін - коучинг.

Олардың ішінде кейс-әдіске ерекше орын беріледі.

Оның негізгі мақсаты – әр түрлі мәселелерді талдау және олардың шешімін табу, сондай-ақ ақпаратпен жұмыс істеу қабілетін дамыту.

Қазіргі ұстаздардың жолын қуатын, олардың еңбегін жалғастыратын – жас мұғалімдер.

Дәстүрлі сабақтарда оқушылардың білімін тек мұғалім ғана бағалайды, ал оқыту үшін бағалау – бұл білім алушылар өздерінің оқудың қандай сатысында тұрғанын, қандай бағытта даму керек екенін және қажетті деңгейге қалай жету керек екендігін анықтау үшін оқушылар және олардың мұғалімдері қолданатын мәліметтерді іздеу және түсіндіру үдерісі.

Қалыптастырушы бағалау әдіснамасын пайдалану оқытушының жұмысын бағалау жүйесінің маңызды критерийлерінің біріне айналды, сондай-ақ мектептердегі ағылшын тілі сабақтарында осы бағалау тәсілдерін пайдалана отырып, оқушылардың өз бетінше жұмыс істеуіне, топта жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыруға, сондай-ақ олардың оқуға, өзара көмекке, ұжымшылдыққа деген қызығушылығын арттыруға үлкен үлес қосты.

Басқа оқушылардың жұмыстарын бағалай отырып, оқушылар олардың күшті және әлсіз жақтарын атап өтеді.

Қалыптастырушы бағалау кезінде оқытушы әрбір оқушыға «кері байланыс» бере отырып, олардың шеберліктері шыңдалуына елеулі ықпал ете алады.

Бақылау жүйесі студенттердің өзін-өзі бақылау және бақылау қабілетін қалыптастыру, олардың қызметін сыни бағалау, қателерді анықтау және оларды жою жолдарын іздеу тәрізді маңызды әлеуметтік міндеттерді анықтайды.

Белгілеу кезінде қателіктердің жіктелуі және олардың сапасы ескеріледі:

Қолданыстағы категориялық «құзыр» ұғымы етістік формасында, «құзырлы», сын есімдік «құзырлылық» зат есім формасында қолданылатыны логикалық категориялар мен олардың тілдік элементтеріне жасаған семантикалық талдаулар негізінде дәлелденген болатын [15].

Әдетте олардың арасындағы айырма ғылыми зерттеу тақырыбының шекарасымен анықталады.

Парадигмаға дейінгі кезеңге «көптеген қарама-қайшы мектептер және олардың көпшілігі бір теорияның негізіндегі немесе басқа теорияны ұстанған мектептер» тән [2, 37].

Кунның пікірінше, ғылыми революцияның мәні бір парадигмадан (ескі) екіншісіне (жаңа) ауысудан тұрады: Кун бойынша, парадигмалардың сәйкес келмеуіне байланысты олардың арасындағы бәсекелестік ғылыми қауымдастықтардың бәсекелестігі ретінде пайда болады және жеңіс ғылыми факторлар арқылы емес, әлеуметтік-мәдени немесе әлеуметтік-психологиялық тұрғыдан анықталады.

Осы мақсатта білім сапасын түрлендіруге, реформалауға жаңа маман даярлау, көшбасшы ұстаз қалыптастыру олардың біліктілігін арттыру – маңызды мәселелер.

Д.А.Капасова, Е.Б.Чекина бірігіп жазған «Электрондық оқулық арқылы қашықтықтан оқыту кезінде студенттің өзіндік жұмысын ұйымдастыру» атты мақаласында қашықтықтан оқыту барысында электронды оқулықтардағы тапсырмаларға, олардың жасалу жолдарына тоқталған.

Қашықтықтан оқыту технологиясын қолдана отырып білім берудің мақсаты – сапалы білім беруде азаматтардың мүмкіндігін кеңейту, олардың білім қажеттіліктерін тұрғылықты жеріне, әлеуметтік жағдайына, жасына, денсаулығына және басқа себептеріне қарамастан қамтамасыз ету.

Олардың негізгілерін атап өту маңызды.

Құрылымдық, семантикалық, проблемалық, жүйелік, болжалдық, праксеологиялық талдаулар түрлерінің бар екендігін айта келе, олардың тиімділігін атап өтеді.

2 топ - математиканың әр түрлі салаларын қолданатын және олардың арасында байланыс орнатуды қажет ететін есептер;

Модельдеу әдістерінің дамуына, олардың жаңа сапаларға, мысалы, экономикалық-математикалық бағыттарға ауысуына байланысты, өзекті мәселелердің бірі - математикалық модельдеуді бағдарламаға енгізу мәселесі басты мәселе болғанына қарамастан, студенттерді математикалық модельдеуге оқыту мәселесі назардан тыс қалып отыр.

Математикалық модельдеуді оқушылардың математикалық сауаттылығын арттыру құралы ретінде қолдану, олардың нақты әдістемелік білім мен дағдыларды игеру процесіне кедергі келтірмейді, керісінше оларды жүйелеуге және нақтылауға жағдай жасайды.

Практикалық есептерді шешуде олардың алгебралық және аналитикалық модельдері жиі қолданылады.

1) Есепті шеше отырып, оқушы шамалар арасындағы байланысты түсінуге, олардың арасында байланыс орнатуға және сәйкес әрекеттерді таңдауға үйренеді.

2) Бізді қоршаған өмірмен байланысты материалдарды пайдалану математика мен қазіргі заман арасындағы байланысты орнатуға ықпал етеді, оқушылардың құрылыс саласындағы жетістіктеріміз туралы білімдерін нақтылайды, олардың біздің жетістіктерімізге деген мақтанышын, Отанға деген сүйіспеншілігін дамытады.

Университет қабырғасында «Мектеп математика курсындағы мәселе есептерді шешу әдістемесі» тақырыбы бойынша дайындықтан өткен студенттердің практикалық мазмұнды мәселе есептерді оқушыларға оқытып үйрете білу қабілеті