Тымақ биік төбелі, маңдайы, салбыраған екі құлағы бар, желке, жотаны жабатын, артқы етектен тұратын жылы бас киім болып есептеледі.

Екі құлағына ызбалы бау тағылады.

Мысалы: «Әшейін салт болса осынша қатарласпай, бірінің ізімен бірі жүрер еді, екі аттың қатарын жазбайтыны теңдеп алған бірдемесі бар-ау», – деп ойлады Байжан.

Екі салт атты тымақтарын былғай бастады.

Екі жеңін түрінген.

Бөріктің үстінен екі қабат сірімен бастырып алыпты.

жағынан екі түрлі бас киім екені белгілі.

Солардың бірі үш шекті домбыра сілку арқылы ойнатылатын әшекейлі асатаяқ қарапайым қияқты екі қылқобыз.

Он екі пернесі бар» [1,113 б].

Абай тапсырған көне қылқобыздың екі үлгісі, үш ішекті домбыра, сыбызғы мен асатаяқ түрлері бұл күнде Санкт-Петербург,ТМД халықтарының этнографиялық музейлерінде сақтаулы.

– Шығарушылық пен орындаушылықтың екі түрлі қабілет екенін де ол жақсы түсінеді.

– деп музыканың адам ағзасына – жан-жүрегіне әсер ететінін де осыдан екі ғасыр бұрын айтып кеткен.

Екі топқа де ертесі күні операцияға түсетіндіктері ескертілген.

Зерттеушілер көркем әдебиет стиліне тән концептілерді екі қырынан қарастырып келеді:

Байтұрсынұлы өрнекті сөйлемнің ішкі бірліктерін «оралым» деп танытады: «Оралым екі мүшелі болады.

Ең алдымен, сөйлем мүшесінің пысықтауыш түрін танытты да, дара құрмалас сөйлемнің екі түрінде де (салалас, сабақтас) барынша кәдеге жарап тұр.

Ғалым бұл сөйлем түріне екі сөйлемнен тұрған мәнмәтін беріпті.

Екі сөйлемді байланыстыру «сондай-ақ» қыстырма сөзіне жүктелген де, ішкі салыстыру «рақат тауып» пен «жаны жай табуға» байланған.

Шарттылық та кемі екі бірліктің, яғни «...баяншы мүшесінде болжал себеп шарт болып, тақырыпшы мүшесінде болжал салдар болса, оралым шартты» болуына негізделеді [7, 300 б.].

«Өрнекті сөйлемнің баяншы мүшесі тақырыпшы мүшесіндегі пікірді екі ұштылай баяндаса оралым айырықты деп аталады» деген ғалым мынадай мысалды келтірген: Қазақ өнерсіз халық бола тұра, көпке дейін бөтен жұрттарға бағынбай келгенін түрлі жоруға болады: не бұрынғы заманда қазақ мықты халық болған деп, не көшпелі болғаннан сынаптай сырғып, ешкімнің қолында тұрмаған деп, не ауданы үлкен кең дала, ол замандағы айналасындағы көрші жұрттардың уысына сыймаған деп [7, 304 б.].

Яғни, өрнекті сөйлемдер деп танылған бірліктер кемі екі сөйлемдік бірліктің байланысынан тұратындығын қабылдағанымыз абзал.

Жалғаулықты салалас сөйлемдерде жалғаулық тек екі жай сөйлем арасында ғана келетін болса, мұнда ол құрамалас пен құрмаласты, я құрмалас пен жай сөйлемдерді құрмаластырады.

Яғни, бұл екі адамның бір адам болғанын растай алатын деректер баршылық.

Әрине, 20 жыл бұрын ғана Шоқан Уәлиханов сынды ғалым пайда болған тарихи жағдайларда қос мәдениеттен нәр алып, қос тілде қатар жазған Әлихан Бөкейханов сынды ақын-жазушының Түркістанда емес, Қырда пайда болғаны заңдылық: патша үкіметі Түркістан мен Қырда екі түрлі саясат жүргізді.

Абайды бетке ұстасақ, білгішке ергіш нысанамызды көрсетеміз – бір, адамдық борышымызды атқарамыз – екі».

Абайдың алыптығы – қыл көпірдің үстінде тұрғандығы, екі қолмен, екі үмітпен алысқандығы, сондықтан қазақ әдебиетінің ескі мағынасын, бұрынғы бағытын тереңдеткендігі, әдебиетке жаңа түр кіргізгендігі.

Абайдың алыптығы – қыл көпірдің үстінде тұрғандығы, екі қолмен, екі үмітпен алысқандығы, сондықтан қазақ әдебиетінің ескі мағынасын, бұрынғы бағытын тереңдеткендігі, әдебиетке жаңа түр кіргізгендігі.

Абай мен Мағжанды салыстыру арқылы екі ақынның өзіндік сыр-сипаттарын ашып көрсетеді.

Жиырмасыншы жылдардағы әдеби пікірталастар барысында Абайдың әдеби мұрасы жайлы бір-біріне кереғар екі пікір көрінді.

Естелікте «Әттең», «Апыр-ай» деген екі көңіл-күй одағайы орындалмай қалған арман мен орны толмас өкініштерді білдіруде стилдік жүк арқалап тұр.

Біріккен сөз – екі я одан да көп сөздер бірігіп, бір ұғымды білдіретін және бір сұраққа жауап беретін сөз.Мысалы, тасбақа тас+бақа,Талдықорған Талды+қорған, орын + басар – орынбасар, көк+өніс – көкөніс, бала+бақша – балабақша, жан+ұя – жанұя, бал+мұздақ – балмұздақ т.б.

Біріккен сөз екі түрлі: 1) кіріккен сөз, 2) біріккен сөз.

Сыздықова былай көрсетеді: «Қандай сөздерді біріккен деп тауып, біріктіріп жазу керек деген мәселеге сөздіктерде кіріккен, дәстүрге айналған біріккендерден басқа «екі сөз бірге айтылғанда, жеке тұрғандағы мағыналарынан алыстап, екеуі қосылып, басқа бір мағына беретін болса, бірге жазылады» немесе «олардың бір сынарының мағынасынан айрылып, түсініксіз болып кеткендері бірігіп жазылады» [3; 7].

Екі түбірден құралған бір ғана зат пен ұғым атауы бірге жазылады: kókónis, shekara, jertóle, baǵdarsham, beınebaıan, sýsabyn, kereńqulaq (өс.), ıtsandyq (өс.), kelteshash (өс.).

Үш құрамнан тұратын ботаникалық, зоологиялық атаулардың алдыңғы екі сыңары бірігіп жазылады: aqbas sıyr, sarybas jylan.

Екі түбірден кұрылып, техника, ғылым сaласына байланысты қалыптасқан сөздер бірге жазылады.

– тұлғалық фактор: құрама сөз сыңарлары грамматикалық формалардың элизия, редукциялануы, екі сыңар ұластырғыш жалғаулықтардың болуы, сыңарлардың фонетикалық-контаминацияға ұшырауы; бір екпінге бағынуы;

Екі жаққа айырасың екі елді.

Екі жаққа айырасың екі елді.

Екі нәрсе.

Осы бір-бірімен тығыз байланысты екі принціптің біреуіне ғана назар аударылып, екіншісі еленбесе, ол мәселе жан-жақты байыптау мүмкіндігін шектейді, қалайда үстіртін, жеңіл қорытынды түйін жасауға әкеліп соғады.

Тілдердің қай-қайсысында болмасын сөздер жалпы және жалқы есімдер болып екі үлкен топқа бөлінеді.